«تاۋەلسىزدىك – ءتاڭىردىڭ ءبىزدىڭ ۇرپاققا بەرگەن ۇلكەن باقىتى, حالقىمىزدىڭ ماڭگىلىك قۇندىلىعى. ءبىز بۇگىنگە دەيىنگى بارلىق جەتىستىكتەرىمىزگە تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزدىك», دەيدى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ازاتتىق جولىندا ءجۇرىپ وتكەن جەڭىسىمىز تۋرالى. ياعني ەلىمىزدىڭ دەربەس مەملەكەت رەتىندە جەتكەن جەتىستىكتەرىنىڭ ار جاعىندا ءار سالادا قىزمەت ەتىپ جاتقان ازاماتتارىمىزدىڭ ەرەن ەڭبەگى تۇر.
بيىل قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىك العانىنا – 30 جىل. ەلىمىزدىڭ ءوز الدىنا دەربەس مەملەكەت بولىپ, وزگە جۇرتپەن تەرەزەسى تەڭ قارىم-قاتىناس جاساپ, ءوزىنىڭ ءتول مادەنيەتى مەن سالت-ءداستۇرىن, ۇلت باتىرلارىن بارىنشا ەركىن ۇلىقتايتىن ەگەمەن كۇندى اتا-بابالارىمىز ۇزاق جىل بويى اڭساعانى تاريحتان ءمالىم. ولار ءجۇرىپ وتكەن ءار كۇنگە بايىپپەن قاراساق, ەگەمەن ەل بولۋ جولىندا حالقىمىزدىڭ مىقتى پەرزەنتتەرىنىڭ كوبى ايانباي ەڭبەك ەتكەنىن, تالاي تەر توگىپ جان بەرگەنىن ۇعامىز. سول ءۇشىن دە تاۋەلسىزدىك ۇعىمى ءبىز ءۇشىن وتە قىمبات, اسا قادىرلى. وسى تۇستا قازاقستاننىڭ ءبىلىم سالاسى دا قارقىندى دامىپ, سان الۋان مەكتەپتەر, كوللەدجدەر مەن حالىقارالىق وقۋ ورىندارىنىڭ اشىلعانىن ايتۋىمىز كەرەك. ەلباسى ءوزى باس بولىپ قولعا العان «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا شەتەلدە ءبىلىم الىپ كەلگەن جاستار قازىر ەلىمىزدىڭ ءار سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. ءبىلىم سالاسىن دامىتۋعا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن جاستار دا از ەمەس. ارينە, بۇل باعىتتا وڭىرلەردەگى جوعارى ءبىلىم بەرەتىن وقۋ ورىندارىنىڭ الاتىن ورنى ماڭىزدى. وسى ءبىلىم مەن تاربيە كوشىنىڭ الدىڭعى قاتارىندا ءى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ ۋنيۆەرسيتەتى دە بارىن ماقتانىشپەن ايتامىز. وسى جىلدار ىشىندە ۋنيۆەرسيتەت 50 مىڭعا جۋىق مامان دايىندادى. ولاردىڭ اراسىندا مەكتەپ, كوللەدج, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ۇستازدارى مەن جەتەكشىلەرى, بانك, سوت, پروكۋراتۋرا, ءباسپاسوز, اكىمشىلىك باسقارۋ سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى بار. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 50 جىلدىق تاريحىن بەس بەلەسكە بولسەك, ءار ون جىل سايىن وقۋ ورنىندا ءىرى وزگەرىستەر بولىپ وتىرعان ەكەن. 1977 جىلى ينستيتۋتقا جەتىسۋ جەرىنەن تۇلەپ ۇشقان جىر ءدۇلد ۇلى ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ ەسىمى بەرىلىپ بىرنەشە جاڭا فاكۋلتەت اشىلدى. ينستيتۋت قابىرعاسىندا «قۋىرشاق» تەاترى, «روسسيانوچكا» ۆوكالدىق ءانسامبلى, «نازيگۋم» ۇيعىر ءانسامبلى, «جەتىسۋ» حالىقتىق ءانسامبلى جانە ورىس حالىق اسپاپتار وركەسترى قۇرىلدى. وسىناۋ ونەر ۇجىمدارى ءوز ونەرىن قازاقستانعا عانا ەمەس, شەتەلگە دە تانىتتى. وقۋ ورنىندا ءى.جانسۇگىروۆتىڭ ادەبي-مەموريالدى مۇراجايى اشىلىپ, مۇراعات قورى جيناقتالدى. 1994 جىلدان باستاپ ينستيتۋت ءى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى تالدىقورعان ۋنيۆەرسيتەتى بولىپ اتالا باستادى. 1996-1998 جىلدارى ءبىلىم ورداسى شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بايلانىس ورناتىپ, شەتەلدىك ماماندارمەن تاجىريبە الماسۋدى قولعا الدى. 1998-2001 جىلدار ارالىعىندا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ماتەريالدىق بازاسى نىعايدى. مەملەكەتتىك ستاندارت نەگىزىندە وقۋ جوسپارلارى جاسالىپ, 17 جاڭا ماماندىق اشىلدى. مامانداندىرىلعان تەستىلەۋ ورتالىعى قۇرىلدى. 1999 جىلى ءبىلىم ورداسى مەملەكەتتىك ستاتۋسقا يە بولىپ, ءى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى بولىپ اتالا باستادى. بىرقاتار ماماندىق بويىنشا اسپيرانتۋرا اشىلدى. 2001-2008 جىلدار ارالىعىندا ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى وقۋ ءۇردىسىن جەتىلدىردى. بەلسەندى وقىتۋ ادىستەرى مەن جاڭا تەحنولوگيالاردى پايدالانۋعا, جالپى ادامزاتتىق قۇندىلىقتى جانە ۇلتتىق وي-سانانى دارىپتەيتىن پەداگوگيكا, پسيحولوگيا عىلىمىنداعى جەتىستىكتەردى قولدانۋعا, رەيتينگتىك-تەستىك ءبىلىم باعالاۋ جۇيەسىن ەنگىزۋگە كۇش سالدى. وقىتۋ ادىستەرىن جاڭارتىپ, جاڭا تەحنولوگياعا دەن قويعان بۇل جىلدارى جەتىسۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۇمىسى جاڭا ءبىر بەلەسكە كوتەرىلدى. 2008-2016 جىلدارى ءى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى قازاقستانداعى وقۋ ورىندارىنىڭ اراسىنان ەڭ ءبىرىنشى بولىپ پەداگوگيكالىق باعىتتاعى ماماندىقتاردى حالىقارالىق اككرەديتتەۋدەن وتكىزدى. 2011 جىلى قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى اسسوتسياتسياسى مەن ەۋرازيالىق ۋنيۆەرسيتەتتەر اسسوتسياتسياسىنىڭ, ال 2012 جىلى ەۋرازيالىق ۋنيۆەرسيتەتتەر اسسوتسياتسياسىنىڭ جەكە اسسوتسياتسيالىق تولىق مۇشەسى اتانسا, 2015 جىلى بۇۇ ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ «اكادەميالىق ىقپال» قۇرامىنىڭ مۇشەلىگىنە ءوتتى. وسى كەزەڭدە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ شەتەلدىك وقۋ ورىندارىمەن حالىقارالىق بايلانىسى كۇشەيدى. ال 2016-2017 وقۋ جىلىندا اسكەري كافەدرا اشىلدى.
ەڭبەك نارىعىندا ۇلكەن سۇرانىسقا يە, باسەكەگە قابىلەتتى بىلىكتى دە ءبىلىمدى, كاسىبي مامانداردى دايارلاۋ جولىندا كوپ ەڭبەكتەنىپ, ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن حالىقارالىق اككرەديتتەۋدەن وتكىزدىك. كوپسالالى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ۇلتتىق رەيتينگىسىندە 10-ورىندى يەلەندىك. ەۋروپا جانە ورتالىق ازيا دامۋشى ەلدەرىنىڭ QS ەەسا ايماقتىق رەيتينگىسىندە 241-250 ۇزدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قاتارىنا ەندىك. نارىقتىق قاتىناستىڭ ءبىلىم سالاسىنا ىقپالى عىلىمدى كوممەرتسيالاندىرۋ تالابىنان انىق كورىنەدى. قازىر عىلىمدى كوممەرتسيالاندىرۋ ەلىمىزدەگى ءبىلىم سالاسىندا قولعا الىنعان جاڭا باعىت. بۇل ءۇردىس وتاندىق عىلىمدى دامىتۋداعى ماڭىزدى قادامداردىڭ ءبىرى بولعاندىقتان وسى باعىتتا دا اۋقىمدى شارالاردى قولعا الدىق. ۋنيۆەرسيتەت جانىنان بيوتەحنولوگيا ماسەلەلەرىن زەرتتەيتىن عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى قۇرىلىپ, «دامۋ» قورىمەن بىرلەسكەن «ستارتاپ-اكادەميا» اشىلدى. بۇل ەكى قۇرىلىمنىڭ ءبىرى ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا جۇرگىزىلگەن عىلىمي-زەرتتەۋلەردى نارىققا ەنگىزۋگە كۇش جۇمساسا, ەكىنشىسى ستۋدەنتتەرگە بيزنەستى پراكتيكالىق تۇرعىدان ۇيرەتەدى.
قورىتا ايتقاندا, قوعامنىڭ دامۋى ونداعى ءار سالانىڭ جاڭا زامان تالابىنا ۋاقتىلى ىلەسۋىنە بايلانىستى. جاڭا زامان تالابىنا ساي جوعارى وقۋ ورىندارى جاڭا زامان تالابىنا ىلەسۋ ءۇشىن جاڭا مامانداردى دايىنداۋدى قولعا الۋدا. ءبىز دە بۇل ۇردىستەن قالماي ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىن نىعايتۋ جولىندا ءوزى ءىسىمىزدى ءمىنسىز اتقارۋعا بار كۇشىمىزدى سالامىز. وعان وقۋ ورنىنىڭ بازاسى مەن وقىتۋشى قۇرامنىڭ الەۋەتى جەتەدى دەپ سەنەمىن.
قۋات بايمىرزاەۆ,
جەتىسۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسقارما توراعاسى-رەكتور,
گەوگرافيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور