استاناداعى قۋىرشاق تەاترى زاماناۋي وقيعالاردى ارقاۋ ەتكەن اقىلدى ايلاكەر الدار كوسە جايىنداعى جاڭا قويىلىمدى بالالارعا تارتۋ ەتتى. حالىق ەرتەگىسىنىڭ جەلىسى بويىنشا ساحنالانعان رەجيسسەر ايجان سالاەۆانىڭ «الدار كوسە جايلى نە بىلەمىز؟» اتتى قويىلىمى كىشكەنتاي كورەرمەننىڭ كوڭىلىنەن شىققان سىڭايلى.
الداردىڭ ماقساتى – ساراڭ بايدى, پايداكۇنەم ساۋداگەردى, وزبىر حاندى ءاجۋا ەتۋ. مىسالى, ول اسقان ساراڭدىعى ءۇشىن حالىق شىقبەرمەس شىعايباي اتاعان بايدىڭ اسىن ءىشىپ, اتىن ءمىنىپ كەتەدى. الىپساتار ساۋداگەردىڭ الدىنان وگىزدەرىن ايداپ كەتەدى. بىراق وقيعا مۇنىمەن بىتپەيدى. ول قۋ, ز ۇلىم سايتاندارعا تاپ بولادى. الدار كوسە ولاردان ايلاسىن اسىرىپ, دوستارىن زۇلىمدىقتان قۇتقارا الا ما؟ قويىلىمعا جينالعان الداردىڭ جاقتاستارى مىنە, وسى سۇراققا جاۋاپ ىزدەيدى.
قويىلىمنىڭ اۆتورى جانە رەجيسسەرى – ايجان سالاەۆا, حورەوگرافى – يۋليا اميروۆا, قويۋشى سۋرەتشىسى – ەربولات سۇلەيمەنوۆ, كومپوزيتورى – اندرەي كوروتچەنكو. باس كەيىپكەر الدار كوسە ءرولىن ابۋ-سامات تۇسىپباەۆ پەن يلياس بازارباەۆ سومداسا, اكەسى مەن بايدى دارحان ءمۇسىلىموۆ, ەرجىگىت ابيتاەۆ, حان بەينەسىن نۇرجان احمەتوۆ, دوسىمحان بەيسەنباەۆ الىپ شىقتى. ال ەرتەگىدەگى نەگىزگى كەيىپكەرلەر قىزىل سايتاندى ايجان سادىقوۆا, ايدا بەرىكباي, كوك سايتاندى البينا بايروۆا, جاڭاگۇل ءشامشى نانىمدى ويناپ شىقتى.
– الدار كوسە قويىلىمىن ساحنالاۋعا بۇكىل تەاتر بولىپ جۇمىلدىق. الدار كوسەنى زۇلىمدىقپەن كۇرەسكە جانقيارلىقپەن اتسالىسقان كەيىپكەر رەتىندە بىلەمىز. ول ادامدارعا مەيىرىم تانىتىپ, ۇنەمى كومەكتەسىپ جۇرەدى. كەز كەلگەن دۇنيەگە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ, كەرەك كەزدە قول سوزۋ, اينالامىزدا نە بولىپ جاتقانىنا نەمقۇرايدى بولماۋ دەگەن سياقتى ۇستانىمداردى بالالارعا تۇسىندىرگىمىز كەلدى. ار, ادامدىق, ۇيات دەگەن دۇنيەلەردى اقشاعا ساتىپ الۋعا بولمايتىندىعىن بىلسە دەيمىز. قازاق ەرتەگىلەرىنە ينستسەنيروۆكا جاساپ, سيۋجەتىن ءوز قالاۋىمىزشا زاماناۋي تۇردە جاساپ شىقتىق. ۇلتتىق سالت-ءداستۇر, تانىم تۇرعىسىنان الىستاماۋدى دا ويلادىق, – دەيدى رەجيسسەر ايجان سالاەۆا.
اسقان ايلاكەرلىگىمەن جاقسىلىقتىڭ جاقتاۋشىسى, جاماندىقتىڭ داتتاۋشىسى بولعان الدار بەينەسى بۇل جولى دا ۇتىمدى شىقتى. ويتكەنى كىشكەنتاي كورەرمەن پەيىلىنەن ايىپتاۋدى ەمەس, قايتا قۇپتاپ, قوشەمەتتەپ وتىرعانىنا كۋا بولدىق. ال ساحنا الدىنا جايعاسقان شىنشىل ءھام تالعامپاز كورەرمەندى الداۋسىراتۋ استە مۇمكىن ەمەس.
– الدار كوسە وبرازىن الىپ شىعۋ قيىنعا ءتۇستى. باس كەيىپكەردىڭ قۋاقى بەت-بەينەسى تابيعاتىما كەلە بەرمەيتىندىكتەن, ۇلكەن دايىندىقتى تالاپ ەتتى. بۇل جولدا تەاترداعى جوعارى بۋىن ارتىستەردىڭ كوپ كومەگى ءتيدى, – دەيدى الدار ءرولىن سومداعان ءىلياس بازارباەۆ.
تاربيەلىك ءمانى زور حالىق دانالىعىن بۇگىنگى زامان بيىگىنەن تۇرلەندىرىپ ۇسىنعان ونەر ورداسىنىڭ ۇسىنار تاعىلىمدى دۇنيەسى مۇنىمەن تولاستاماق ەمەس. بۇگىنگى تاڭدا ەلوردالىق قۋىرشاق تەاترىنىڭ رەپەرتۋارىندا «قاڭباق شال», «ەر توستىك», «ماڭگىلىك بالا بەينە», «اتامەكەن», «ارىستان پاتشا», «ورماندا بولعان وقيعا», «مەنىڭ سالعان سۋرەتىم» «و, توبا», «انا قۇدىرەتى», «اعايىندى گنومدار», «جالقاۋدىڭ ايلاسى» سىندى وتىزعا تارتا قويىلىم بار. مۇنىڭ بارلىعى كوركەمدىك كەڭەستەن وتكەن ايتارى مول ەرتەگىلەر. ءبىرى دوستىقتى دارىپتەسە, ەندى ءبىرى ادامگەرشىلىككە, ادالدىققا, اناعا, جەرگە, ەلگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىككە ۇندەيدى.