مەركەلدىڭ ورنىنا لاشەت كەلە مە؟

گەرمانيانىڭ بيلىكتەگى حريس­تيان-دەموكراتيالىق وداعى جۇما-سەنبى كۇندەرى جيىن وتكىزىپ, جاڭا جەتەكشىنى تاڭدادى. ۆيرتۋالدى جيىن ناتيجەسى بويىنشا, پارتيا جەتەكشىلىگىنە ارمين لاشەت سايلاندى. ەندىگى كەزەكتە حالىقتى سولتۇستىك رەين-ۆەستفاليا فەدەرالدى جەرىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى, 59 جاستاعى ساياساتكەردىڭ كانتسلەر لاۋازىمىنا كەلەر-كەلمەسى الاڭداتادى.

لاشەتتىڭ كانديداتۋراسىنا جيىنعا قاتىسقان 991 ساياسات­كەردىڭ 521-ءى قولداپ داۋىس بەردى.

پارتيا باسشىلىعىنا ۇمىت­كەرلەر قاتارىندا فريدريح مەرتس تە بولدى. ول 466 داۋىس جينادى. ءۇشىنشى ۇمىتكەر نوربەرت رەتتگەن ەكىنشى كەزەڭگە وتە المادى.

بۇل تاڭداۋدىڭ تارتىستى بولعانى ءسوزسىز. ويتكەنى انگەلا مەركەل كەزەكتى سايلاۋدان كەيىن ۇكىمەت باسشىلىعىن دا بوساتاتىنىن حابارلاعان-دى. كەزەكتى سايلاۋ دەپ وتىرعانى 2021 جىلدىڭ 26 قىركۇيەگىنە جوسپارلانعان پارلامەنت سايلاۋى ەدى.

پارتيا باسشىلىعىنا تاعا­يىن­دالعان لاشەت قۇتتىقتاۋ سوزىندە حريستيان-دەموكراتيالىق وداعى مەن ولاردىڭ ارىپتەسى حريستيان-الەۋمەتتىك وداعىنىڭ بىرلىگى نىعايا ءتۇسىپ, سەرىكتەستىگىن العا جەتەلەۋ جولىندا قىزمەت ەتەتىنىن حابارلادى. «الداعى سايلاۋدا كانتسلەر ءدال وسى وداقتان تاڭدالۋى ءۇشىن كوپ ەڭبەك ەتۋ قاجەت. مەن ەكى وداق جۇمىسى مەن بىرلىگىنىڭ ىلگەرىلەۋى ءۇشىن جۇمىس ىستەيمىن», دەدى پارتيانىڭ جاڭا باسشىسى.

گەرمانيا ساياساتكەرلەرى لاشەت­­تىڭ مەركەل ساياساتىن ودان ءارى جال­عاستىرادى دەگەن پىكىرىن اي­تادى. ويتكەنى ول دا مەركەل سياق­تى تىڭ ءارى مۇقيات ادام.

2018 جىلى دا سايلاۋعا كانديداتۋراسىن ۇسىنىپ, جەڭىلىس تاپقان مەرتس بيىل تاعى باعىن سىنادى. ەكىنشى اينالىمعا وتكەنىمەن لاشەتتەن از داۋىس جيناپ, پارتيا باسشىلىعىنان قۇر قالدى.

نەمىس ساياساتكەرلەرى, الەۋمەت­تانۋشىلار مەن باسىلىمدارى بىرنەشە ايدان بەرى پارتياعا جاڭا ءارى جاس باسشى كەرەك ەكەنىن ايتىپ كەلگەن-ءدى. ولار ماركۋس زەدەردىڭ بۇل لاۋازىمعا تاپتىرماس ادام ەكەنىن العا تارتتى. ولاردىڭ ويىنشا, باۆاريالىق حريستيان-الەۋمەتتىك وداعىنىڭ كوشباسشىسى كوروناۆيرۋسپەن كۇرەس كەزىندە قاجىرلى ەڭبەك ەتىپ, پاندەميا ۋاقىتىندا حالىقتىڭ الەۋ­مەتتىك جاعدايىنىڭ جاق­سارۋى­نا كوپ ەڭبەك سىڭىرگەن. وسى­لايشا, ول گەرمانياداعى تانى­مال  ساياساتكەرلەردىڭ بىرىنە اينالدى.

وسى ورايدا گەرمانياداعى  Infratest ورتالىعى حالىق اراسىندا ساۋالداما جۇرگىزىپ, كەلەشەك كانتسلەر تۋرالى بولجام جاسادى. ساۋالداماعا قاتىسقانداردىڭ 55 پايىزى زەدەردى قۇپ كورسە, 35 پا­يىزى مەرتستى, 34 پايىزى رەتتگەندى تاڭداعان. ال پارتيانىڭ جاڭا باسشىسى لاشەتكە نەبارى 27 پايىز ادام سەنىم ارتقان.

نەگىزى زەدەردىڭ جەڭىسكە جەتۋى ابدەن مۇمكىن تاڭداعان. ويتكەنى وسى تارتىسقا تۇسكەن ساياسات­كەر­لەردىڭ بارلىعى ول تۋرالى جاقسى پىكىردە. دەگەنمەن كانتسلەر انگەلا مەركەلدىڭ بۇل ماسەلە­دەگى ويى ازىرگە بەلگىسىز.

پارتيا باسشىسى ارمين لاشەت تە زەدەردىڭ كانديداتۋراسىنا قاتىستى ويلانىپ كورۋ كەرەك ەكەنىن ايتتى. ال زەدەردىڭ ءوزى بۇل سۇراققا ناقتى جاۋاپ بەرمەي, قازىر­دە ول ءۇشىن باۆاريالىق ۇكىمەتتىڭ جۇمىسى ءبىرىنشى ورىندا ەكەنىن مالىمدەدى.

ناقتى شەشىم ايتۋعا ءالى ەرتە. ويتكەنى جوعارىدا جازعانى­مىز­داي, حدو قىركۇيەككە جوسپار­لان­عان سايلاۋدا دا وسى ورنىن ساقتاپ قالۋى كەرەك. دەگەنمەن ساۋالداما ناتيجەسىنە قاراساق, حالىقتىڭ پارتياعا كوزقاراسى وڭ سەكىلدى.

بيىلعى جيىن پاندەمياعا وراي ەرەكشە ءوتتى. پارتيا باسشىسىن سايلاۋ ەكى كەزەڭنەن تۇردى. العاشقى اينالىمدا پارتيا مۇ­شەلەرى  ارىپتەستەرىنە كومپيۋتەردەن ونلاين رەجىمدە داۋىس بەرسە, ەكىنشى كەزەڭدە پوشتا ارقىلى داۋىس جينالدى. بۇل كۇمان تۋدىرماس ءۇشىن تاڭدالعان ءتاسىل بولاتىن. ساياساتكەرلەر جيىن ۇردىسىنە ەش تالاس تۋدىرعان جوق.