ۇلىبريتانيا سوتى ستاتيگە قازاقستانعا 3,7 ميلليون اقش دوللارىنان استام سوت شىعىندارىن وتەۋگە مىندەتتەدى. بۇل تۋرالى Egemen.kz ادىلەت مينيسترلىگىنە سىلتەمە جاساپ حابارلايدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اناتول جانە گابريەل ستاتيگە, سونداي-اق ولاردىڭ اسكوم گرۋپ سا جانە تەررا راف ترانس ترەيلينگ لتد كومپانيالارىنا ("Cتاتي") قارسى داۋدا جاڭا جىل رەسپۋبليكا پايداسىنا شىعارىلعان سوت بۇيرىعىمەن باستالدى.
2021 جىلعى 6 قاڭتاردا انگليانىڭ جوعارعى سوتى ستاتيگە ەكى اپتا ىشىندە رەسپۋبليكاعا جانە قازاقستان ۇلتتىق بانكىنە 3,7 ميلليون اقش دوللارىنان استام سوت شىعىندارىن تولەۋگە مىندەتتەدى. ستاتي بۇل بۇيرىقتى داۋلايدى دەپ كۇتىلۋدە. بۇل شىعىستاردى وتەۋ تۋرالى بۇيرىق ءستاتيدىڭ 2020 جىلعى كوكتەمدە وتكەن سوت تالقىلاۋىندا ۇتىلۋىنا بايلانىستى, وندا جوعارعى سوت ءتورت كۇندىك ونلاين سوت تالقىلاۋىنان كەيىن ءستاتيدىڭ رەسپۋبليكاعا تالاپ-ارىزى بويىنشا قر ۇلتتىق بانكى جاۋاپتى بولا المايدى دەپ شەشتى.
جوعارى سوتتا ءىستى قاراۋ الاياقتىق جولمەن الىنعان تورەلىك شەشىمدى كوپتەگەن ەلدەردە ورىنداۋعا تىرىساتىن ستاتي ارەكەتتەرىنە رەسپۋبليكانىڭ جالعاسىپ جاتقان قارسى شارالارىمەن بايلانىستى بولدى. ستاتي تورەلىك كەزىندە الاياقتىعىن جاسىردى, بىراق 2015 جىلدان باستاپ ونىڭ دالەلدەرى بىرتىندەپ شىعا باستادى. وسى دالەلدەمەلەردى دەلويت, پرايسۋوتەرحاۋسكۋپەرس, پروفەسسور دجوردج بەرمانن, پروفەسسور كريستوف شرويەر, دوكتور پاتريك شولدستروم سياقتى الەمنىڭ جەتەكشى ساراپشىلارى دەربەس باعالادى. انگليانىڭ جوعارعى سوتى سياقتى ولاردىڭ بارلىعى تورەلىك شەشىمدى الۋ كەزىن قوسا العاندا, ستاتي جۇيەلى تۇردە الاياقتىقپەن اينالىستى دەگەن قورىتىندىعا كەلدى. ستاتي بۇل دالەلدەردى داۋلاماي, ونىڭ ورنىنا ولاردى بىرقاتار سوتتاردىڭ نازارعا الۋىنا كوبىنەسە زاڭسىز جولمەن كەدەرگى كەلتىرگەن. مىسالى, الدىڭعى شۆەد ىسىنە قاتىستى, شۆەد قۇقىعىنىڭ ساراپشىسى, قازىر سۆەا اپەللياتسيالىق سوتىنىڭ سۋدياسى, دوكتور پاتريك شولدستروم بارلىق دالەلدەردى نازارعا الا وتىرىپ, ستاتي شۆەد زاڭناماسى بويىنشا قىلمىستىق الاياقتىققا تەڭەستىرىلەتىن ارەكەتتەر مەن جاسىرۋلار ارقىلى تورەلىك شەشىمگە قول جەتكىزدى, سونداي-اق, تورەلىك شەشىمنىڭ كۇشىن جويۋ پروتسەسىندە ولار وزدەرىنىڭ شۆەد سوتتارىنا شىندىقتى ايتۋ تۋرالى نەگىزگى مىندەتىن بۇزدى, سوندىقتان تورەلىك شەشىم ورىندالماۋى كەرەك دەگەن قورىتىندىعا كەلدى.
جوعارعى سوتتىڭ شىعىنداردى وتەۋ تۋرالى بۇيرىعى جانە ونىڭ نەگىزى بولىپ تابىلاتىن قازاقستاننىڭ ءساۋىر ايىنداعى جەڭىسى وتكەن جىلى قر پايداسىنا شىعارىلعان بىرقاتار سوت شەشىمدەرىن تولىقتىرادى:
I. ماۋسىم ايىندا ستوكگولم اپەللياتسيالىق سوتى قازاقستان ۇلتتىق قورىنىڭ اكتيۆتەرىنە قاتىستى قاتە ماجبۇرلەۋ شارالارىن الىپ تاستادى.
II. قاراشا ايىندا بريۋسسەلدىڭ اپەللياتسيالىق سوتى رەسپۋبليكاعا 2021 جىلى تولىعىمەن قاراستىرۋ ءۇشىن ستاتي جاساعان الاياقتىققا بايلانىستى ماتەريالداردى ۇسىنۋعا رۇقسات بەردى.
III. جەلتوقسان ايىندا نيدەرلاند جوعارعى سوتى امستەردام اپەللياتسيالىق سوتىنىڭ كمگ كاشاگان ب.ۆ.-دەگى "سامۇرىق-قازىنا" ۇاق" اق اكتسيالارىنا تىيىم سالۋ تۋرالى شەشىمىن جويىپ, ءىستى گااگا اپەللياتسيالىق سوتىنا جىبەردى.
جالپى بىلتىرعى جىلى ستاتي ىسىندە قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەرگە قاتىستى قازاقستاننىڭ ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتاەۆ بىلاي دەدى:
"وتكەن جىلى ءبىز الاياقتىق جولمەن الىنعان تورەلىك شەشىمدى ورىنداۋعا تىرىساتىن ستاتيگە جانە ونىڭ سەرىكتەستەرىنە قارسى قۇقىقتىق كۇرەسىمىزدە وتە تابىستى بولدىق. 2021 جىلى ستاتي مەن ولاردىڭ سەرىكتەستەرى جاساعان الاياقتىق, سىبايلاس جەمقورلىق جانە حالىقارالىق اقشانى جىلىستاتۋ تۇپكىلىكتى اشكەرەلەنىپ, ادىلدىك بارلىق يۋريسديكتسيالاردا ورنايدى دەپ كۇتەمىز.”
سونىمەن بىرگە, وتكەن جىل وسى ىسكە قاتىستى سوت پروتسەستەرىندەگى جاڭا ويىنشىلارمەن ەرەكشەلەندى. ماۋسىم ايىندا رەسپۋبليكا نيۋ-يوركتەگى قارجىگەر دەنيەل چەپمانعا جانە ونىمەن بايلانىستى قارجى كومپانيالارىنا قارسى سوت ءىسىن قوزعاپ, ولاردى ستاتيمەن كەڭ اۋقىمدى الاياقتىق جاساۋ ماقساتىندا ءسوز بايلاستى دەپ ايىپتادى. جاقىندا, جەلتوقسان ايىندا ءستاتيدىڭ ينۆەستورلارىنىڭ ءبىرى (اۋترايدەر مەنەدجمەنت للس امەريكاندىق حەدج-قورى) قر ارىزىنا قوسىلدى.
"تولكىننەفتەگاز" جشس بانكروتتىق باسقارۋشىسى گيبرالتار جوعارعى سوتىنا ءوزىنىڭ يەگەرى Terra Trans Traiding Ltd كومپانياسىنا جانە ستاتيگە قارسى تالاپ ارىز بەردى. وسى پروتسەسس شەڭبەرىندە ستاتيگە قارسى پروتسەسسۋالدىق شەشىم شىقتى, وندا سوت ءستاتيدىڭ الاياقتىق سحەمالارى تۋرالى بارلىق ارىزدار "ناقتى ساتتىلىك پەرسپەكتيۆالارىمەن قاراستىرىلاتىن ماڭىزدى ماسەلە" دەپ تۇجىرىمدادى.