تۋرالى قويىلىم قازاق زيالىلارىنىڭ تاعدىرىن بەينەلەيدى
ءى.وماروۆ اتىنداعى وبلىستىق قازاق دراما تەاترى قوستاناي كورەرمەندەرىنە «ءماريام مەن ءىلياس» اتتى سپەكتاكلدى ۇسىندى. كورەرمەندەر وندا تەك اقىن ءماريام حاكىمجانوۆا عانا ەمەس, بەلگىلى قوعام قايراتكەرى ءىلياس وماروۆ جانە اسا اۋىر تراگەديالىق تاعدىر يەسى الما ورازباەۆا, اقىن زياش قالاۋوۆامەن دە جۇزدەسەدى. ءماريام حاكىمجانوۆا قازاق ادەبيەتىندەگى قازاق قىزدارى اراسىندا جازبا ادەبيەتتى باستاعان اقىن عانا ەمەس, ادامگەرشىلىكتىڭ, ازاماتتىقتىڭ, زيالىلىقتىڭ بيىگىنە كوتەرىلگەن تۇلعا ەكەنىمەن دە وتە قىمبات ەسىم.
تۋرالى قويىلىم قازاق زيالىلارىنىڭ تاعدىرىن بەينەلەيدى
ءى.وماروۆ اتىنداعى وبلىستىق قازاق دراما تەاترى قوستاناي كورەرمەندەرىنە «ءماريام مەن ءىلياس» اتتى سپەكتاكلدى ۇسىندى. كورەرمەندەر وندا تەك اقىن ءماريام حاكىمجانوۆا عانا ەمەس, بەلگىلى قوعام قايراتكەرى ءىلياس وماروۆ جانە اسا اۋىر تراگەديالىق تاعدىر يەسى الما ورازباەۆا, اقىن زياش قالاۋوۆامەن دە جۇزدەسەدى. ءماريام حاكىمجانوۆا قازاق ادەبيەتىندەگى قازاق قىزدارى اراسىندا جازبا ادەبيەتتى باستاعان اقىن عانا ەمەس, ادامگەرشىلىكتىڭ, ازاماتتىقتىڭ, زيالىلىقتىڭ بيىگىنە كوتەرىلگەن تۇلعا ەكەنىمەن دە وتە قىمبات ەسىم.
21 جاسىندا كۇيەۋى ءولىپ جەسىر قالسا, وتىز ءبىر جاسىندا ەكىنشى وتاسقان جولداسى, سۇيىكتى جارى سەرعالي ساياسي قۋعىن-سۇرگىننىڭ قۇربانى بولادى. ءوزى بەيىمبەتتىڭ قامقورلىعىن كورسە, ءماريام اپانىڭ انالىق مەيىرىمىن كىمدەر سەزىنبەدى؟! سپەكتاكلدە قازاقتىڭ قايسار ايەلىنىڭ اقىندىعىنان بۇرىن ونىڭ انا, ازامات رەتىندەگى تۇلعاسى كورىنەدى. 30-شى جىلدارى سەرعاليدان ايىرىلعانىمەن قويماي, ونى, بالالارى, بۇرىنعى ايەلىنىڭ 90 جاستاعى اكەسى, ءوزىنىڭ ءىنى-سىڭلىلەرى بارلىعى جەتى جەتىم ءماريام اپانىڭ قولىنا قاراپ قالادى. ءوزىنىڭ باسىندا وسىنشا قايعى تۇرا, جازىقسىز اتىلىپ كەتكەن ادەبيەتتەگى اعالارىنىڭ وتباسىلارىنا دا قاراسادى, جانىن شۇبەرەككە ءتۇيىپ ءجۇرىپ, تۇنىمەن ولارعا شانامەن سەكسەۋىل تاسىعان كۇندەردى باستان كەشتى. سەرعاليدىڭ باسىن جۇتقان ءشارىپتىڭ «قيقاڭىنا» دا ايەلدىك ار-نامىسىنىڭ جوعارىلىعىمەن جاۋاپ بەرەدى. ءوزىنىڭ جەرلەسى جاس ءىلياستى – قوعام قايراتكەرى, قازاق ونەرى مەن ادەبيەتىنىڭ كەرەمەت بىلگىرى, جاناشىرى ءىلياس وماروۆتى ماما قازداي باۋىرىنا تارتىپ, ءجون سىلتەدى, ءوزىنىڭ تۋعان باۋىرىنداي, بالاسىنداي كوردى.
ءماريام اپانىڭ سوعىس جىلدارى قارجى تاۋىپ, مۇرىن جىراۋدى سوناۋ اقتاۋدان الدىرىپ, «قىرىمنىڭ قىرىق باتىرى تۋرالى» جىردى قاعازعا ءتۇسىرىپ الۋىن ەرلىك دەپ نەگە ايتپايمىز؟ قازىردە ءبىر ەكسپەديتسيا جاسايتىن ءىستى اپامىز ءبىر ءوزى عانا تىندىرعان. وسىنداي ءىرى تۇلعانىڭ ايەل رەتىندە تاعدىرى قالاي اۋىر بولدى دەسەڭشى. مەن وسىنى كورسەتكىم كەلدى, – دەيدى پەسانىڭ اۆتورى ءارى رەجيسسەرى, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى ەرسايىن تولەۋباي.
– بۇگىنگى ۇرپاق قازاق زيالىلارىنىڭ تاعدىرىن بىلە بەرمەيدى. 60-80-جىلداردىڭ وزىندە ءماريام اپانىڭ قامقورلىعىن كورمەگەن, مەيىرىمىنە شومىلماعان قازاق اقىن-جازۋشىلارىنىڭ ىشىندە كىسى از. اپامىزدىڭ اتىندا قوستانايدا ءبىر مەكتەپ, ءبىر كوشە بار. سودان باسقا جۇرت ول تۋرالى نە بىلەدى؟ زياش قالاۋوۆاداي جانىپ تۇرعان اقىن قىزدىڭ بولعانىنان حابارسىزدار دا جەتكىلىكتى. ال زيالىلار ءومىرىنىڭ تانىمدىق جاعىن جاستارعا ايتىپ وتىرۋىمىز كەرەك, – دەيدى اقىن سەرىكباي وسپانوۆ.
قويىلىمدا ءماريام حاكىمجانوۆانىڭ تۇلعاسىن سومداعان قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى شاھاربانۋ ەسەنعۇلوۆانىڭ ساحناداعى شەبەرلىگى مەن شىنايىلىعىنا كورەرمەن ءتانتى بولدى. كەلەر جىلى ءوزى دە جەتپىسكە تولعالى وتىرعان شاھاربانۋدىڭ ساحناداعى تۇلعاسىنىڭ ءوزىن ءماريام اپاعا ۇقساتقاندار از بولمادى.
– شاھاربانۋدىڭ ءوزى دە كەشەگى وزبەكالى جانىبەكوۆتىڭ تاربيەسىن, حاديشا, ءسابيرا, شولپان, سەراعاڭ, قاپانداردىڭ كوزىن كورگەن كەۋدەسى التىن ساندىق ادام عوي. ول ساحنادا مەدەيادان باستاپ, تالاي ايەلدىڭ بەينەسىن سومدادى. بىراق ءماريام اپا ءرولىنىڭ شاھاربانۋ ءۇشىن ورنى بولەك دەپ ويلايمىن. اكتريسانىڭ تالانتىن بۇل ءرول بۇرىنعىدان دا بەتەر الماستىڭ قىرىنداي اشا ءتۇستى. زالدىڭ شاھاربانۋ-مارياممەن بىرگە ك ۇلىپ, بىرگە جىلاپ وتىرۋىنىڭ ءوزى وسىنى كورسەتسە كەرەك, – دەيدى رەجيسسەر ەرسايىن تولەۋباي.
سپەكتاكلدە ءماريام اپانىڭ قولىندا بولعان جاس زياشتىڭ بەينەسىن جاس اكتريسا ديانا راحمەتوۆا ءساتتى الىپ شىقتى. سونىمەن قاتار, تەاتردىڭ بەلگىلى اكتەرى قابدىلماجيت يمانوۆ ءشارىپتىڭ, باقىتجان تاڭاتقان ۇلى ءىلياستىڭ, گۇلميرا ۋاليەۆا المانىڭ, ءزامزاگۇل بەگايداروۆا عۇسنيدىڭ وبرازىن سەنىمدى سومدادى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».
قوستاناي.