قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە جارىق كورگەن «تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات» باعدارلامالىق ماقالاسىنان ويعا تۇيگەن نارسە كوپ.
پرەزيدەنت ماقالاسى ەلىمىز ءجۇرىپ وتكەن وتىز جىل ىشىندەگى جەتكەن جەتىستىكتەرى عانا ەمەس, جارقىن بولاشاعى تۋرالى بايسالدى تالداۋ جاساۋىمەن دە قوعامدىق ساناعا سىلكىنىس جاساپ, وقىرمانعا وي سالدى. ءبىزدىڭ زامانداستار ەكى ءداۋىردى كوردى. العاش 90 جىلدارى ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆ تاۋەلسىزدىگىمىزدى جاريالاۋ ماقساتىندا قازاقتىڭ باسىن قوسىپ, ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگى جولىندا ەرەن ەڭبەك ەتتى. وعان تاريح كۋا, ءبىز كۋامىز. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى ءتاي-ءتايلاپ تۇساۋى جاڭا كەسىلگەن قازاقستان ءۇشىن وڭاي بولعان جوق.
مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ «ەلىمىزدى اسپەن دە, تاسپەن دە قورعايمىز», دەگەنى – باتىل بايلام! پرەزيدەنتتىڭ تاۋەلسىز مەملەكەتتىگىمىزدىڭ تۇعىرى – جەر, ءتىل, مادەنيەت پەن تاريح, ەل بىرلىگى مەن قۇندىلىق ماسەلەلەرى توڭىرەگىندە ويى كوڭىلگە قونىمدى. ءتىل – تاۋەلسىزدىك تۇعىرى! وسىنى ەسكەرگەن مەملەكەت باسشىسى, بارشا قازاقستاندىقتارعا, ونىڭ ىشىندە قازاق ءتىلىن ءالى جەتە مەڭگەرمەگەن وتانداستارعا ۇندەۋ تاستادى. «جاستار اعىلشىن ءتىلىن نەمەسە باسقا دا تىلدەردى از عانا ۋاقىتتا مەڭگەرە الاتىنىن كورىپ وتىرمىز. تۇتاس بۋىن الماسقان وسى جىلداردا قازاق ءتىلىن ۇيرەنگىسى كەلگەن ادام ونى الدەقاشان ءبىلىپ شىعار ەدى», دەدى پرەزيدەنت.
ماقالادا قازاقستاننىڭ ءوسۋ جانە قالىپتاسۋ كەزەڭى جاقسى قامتىلعان. ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ – ەڭ ۇلكەن قۇندىلىعى تاريحي تامىرى تەرەڭدە ەكەنى راس. بۇكىل الەم اۋماقتىق تۇتاستىعىمىزدىڭ حالىقارالىق شارتتارمەن بەكىتىلگەنىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوز اۋزىنان ەستىدى. ماقالادا كاسپي كونۆەنتسياسى تۋرالى دا ايتىلعان. 2018 جىلى ءبىز كاسپي تەڭىزى جاعالاۋىندا ورنالاسقان مەملەكەتتەر اراسىنداعى تەڭىز شەكاراسى بولىنۋىنە قاتىستى ۇزاققا سوزىلعان داۋلى ماسەلەنى شەشتىك. ءوز مۇددەمىزدى قورعاۋ تۇرعىسىنان الىپ قاراعاندا, بۇل ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ ۇلكەن جەڭىسى دەۋگە بولادى.
ەكولوگيالىق ماسەلەلەر توڭىرەگىندە ايتىلعان كەيبىر نارسەلەردى زاڭمەن قاداعالاۋ قيىن. ول قوعامدا ادامداردىڭ مادەنيەتىنە, وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ تاربيەسىنە بايلانىستى تۋىندايدى. بالا كەزدەن باستاپ تابيعاتتى ايالاۋدى ۇيرەتۋ قاجەتتىگى وتە ورىندى ايتىلعان. ودان ءارى ۋاقىت ۇتتىرماي قولعا الىپ, دايەكتى تۇردە ىسكە اسىراتىن تاعى ءبىر شارۋا, شەكارا ماڭىنداعى ەلدى مەكەندەردە تۇرعىندار سانى كۇرت ازايىپ كەتۋىنە بايلانىستى قانداستار كوشىن جاڭعىرتۋ قاجەتتىگىن اتاپ, حالىق تىعىزدىعى اركەلكى قازاقستان ايماقتارى ءۇشىن بۇل ەڭبەك كۇشىن ءتيىستى دەڭگەيدە ساقتاپ تۇرۋعا, دەموگرافيالىق احۋالدى جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ەرەكشە ماڭىزى بار ناۋقان ەكەنىن قاپەرگە سالادى.
مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ تاۋەلسىزدىكتىڭ وتىز جىلىن شارتتى تۇردە ءۇش ونجىلدىق بەلەسكە ءبولىپ قاراستىرعان. ءار ونجىلدىق اتقارعان ميسسياسى تۇرعىسىنان عاسىردىڭ جۇگىن ارقالاپ تۇر دەي كەلە, الداعى ءتورتىنشى ونجىلدىقتىڭ دا بىزگە جۇكتەيتىن جۇگى اۋىر ەكەنىن, ول ءۇشىن ۇلتتىڭ جاڭا بولمىسىن قالىپتاستىرۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتەدى.
راس, تاۋەلسىزدىك بارىنەن قىمبات. تاۋەلسىزدىك قۇندىلىعى جادىنا ءبىرجولا شەگەلەنىپ, ماڭگى ساقتالۋى ءۇشىن وسكەلەڭ ۇرپاق ونىڭ قادىرىن ءبىلۋى كەرەك.
قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى «تاۋەلسىزدىك بىزگە ۇلتتىق, ايماقتىق جانە جاھاندىق ولشەمدە شەكسىز جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن ارتتى», دەگەن ەدى. ارينە, ۇلتتىق سانانى تاريحي سانا قالىپتاستىرادى. تاريحىن تەرەڭ بىلگەن, تاريحتان تاعىلىم العان ۇلت تاۋەلسىزدىكتىڭ تەگىن كەلمەگەنىن ۇعىنادى. بۇل رەتتە ەلباسىنىڭ «مادەني مۇرا», «رۋحاني جاڭعىرۋ» سىندى كەشەندى باعدارلامالار جاساۋ ارقىلى تاريحي سانامىزدى جاڭعىرتۋعا رۋحاني نەگىز, دەرەكتەمەلىك باي قور جاساپ, تاپتاۋرىن قياس تۇسىنىكتەردەن سانامىزدى ازات ەتكەنىن ايتقان. پرەزيدەنت تاريحشىلارعا وتاندىق اكادەميالىق ۇلگىدەگى جاڭا تاريح جازۋدى, سول ارقىلى ۇرپاققا ۇعىنىقتى, قاراپايىم تىلمەن وتكەنىمىزدى ناسيحاتتاۋ, كوركەم جانە دەرەكتى فيلمدەردى كوبەيتۋ سەكىلدى تاپسىرمالار بەرۋى – ۋاقىت سوزباي شەشىمىن تابۋعا ءتيىستى وزەكتى ماسەلە ەكەنى ايقىن بايقالادى.
پرەزيدەنت ماقالاسىندا وتكەنىمىزگە باعدار جاساپ, بولاشاققا تىڭ جوسپارلار ۇسىنعان, جاڭا يدەيالار مەن ۇسىنىستار ايتقان. مەملەكەتتىگىمىزدىڭ جاڭا تاريحي كەزەڭىندەگى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ماقالاسى بولاشاقتىڭ باعدارلاماسىن قالىپتاستىراتىن قۋاتتى يدەولوگيالىق نەگىز بولاتىندىعى ايدان انىق.
باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ,
رەسپۋبليكالىق «ارداگەرلەر ۇيىمى» ورتالىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى