سانيتارلىق تالاپتار پىسىقتالدى

بۇگىندە الەم بويىنشا ىندەت جۇقتىرۋ تى­يىلماي تۇر. 220 ەلدە 84 ملن ادام COVID-19-بەن اۋىرىپ, 1 ملن 840 مىڭ ادام وسى دەرتتەن كوز جۇمدى. ال ءبىزدىڭ ەلدە 156 943 ناۋقاس COVID-19 جۇقتىرعان جانە 45 946 ادامعا كۆي-دياگنوزى قويىلعان. پاتسيەنتتەردىڭ 87%-ى ىندەتتەن جازىلىپ شىققان. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى الەكسەي تسوي ايتىپ بەردى.

ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدەگى ەپيدەميالىق جاعداي ءالى دە ناشار. قازىر قازاقستان قاۋپى تومەن «جاسىل ايماقتا» تۇر. الايدا اتىراۋ وبلىسى اسا قاۋىپتى «قىزىل ايماقتان» شىققان جوق. التى ءوڭىر – پاۆلودار, اقمولا, قوستاناي, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارى جانە نۇر-سۇلتان, الماتى قالالارى «سارى ايماقتا» تۇر.

بيىل 3 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا ەلىمىزدە 18 608 ينفەكتسيالىق توسەكتىك ورىن بار, ونىڭ ىشىندە 4 980 ورىندا ناۋقاس جاتىر. رەانيماتسيا بولىمشەسىندەگى پاتسيەنت سانى – 320, وتكەن ايمەن سالىستىرعاندا 1,3 ەسەگە ارتتى (3 قاراشادا – 253). 54 ناۋقاستىڭ جاعدايى وتە اۋىر. ءوجت اپپاراتىندا 45 پاتسيەنت بار, 1,4 ەسە ارتقان (3 قاراشادا – 31), 150 پاتسيەنت ءوزى تىنىس الۋدا.

اۋە قاتىناسى قالپىنا كەلتىرىلگەن ەلدەردەن كەلگەن ادامدارعا سانيتاريالىق-كارانتيندىك باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ءۇشىن, سونداي-اق ەاەو ەلدەرى, وزبەكستان جانە باسقا دا باعىتتاعى اۆتووتكەل جولدارىندا كارانتيندىك ستاتسيونارلار دايىندالدى. وندا 6 666 توسەكتىك ورىن بار, رەسپۋبليكا بويىنشا 403 توسەكتىك ورىندا ادام جاتىر.

وقۋ جىلى باستالعالى 3 972 وقۋشى كۆي جۇقتىردى, ونىڭ 1047-ءى – كەزەكشى سىنىپتاردا وقيتىن بالا, 2925-ءى قاشىقتان ءبىلىم الادى. كۇن سايىن جاڭا تۋعان نارەستەلەر مەن بالالار اراسىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى جاعدايىنا مونيتورينگ جۇرگىزىلەدى. 2020 جىلدىڭ ساۋىرىنەن باس­تاپ 2021 جىلدىڭ 2 قاڭتارىنا دەيىن COVID-19 دياگنوزى راستالعان 7 492 بالا تىركەلگەن, ونىڭ ىشىندە 134-ءى – جاڭا تۋعان بالا (پتر-تەست ناتيجەسىندە انىقتالدى). 6 550 (87,4%) پا­تسيەنت جازىلىپ شىقتى. قازىرگى ۋاقىتتا COVID-19 انىقتالعان بالالار اراسىندا جاعدايى اۋىرى جانە مۋلتيسيستەمالىق قابىنۋ سيندرومى بار ناۋقاس جوق.

مينيستر وڭىرلەردە كارانتيندىك شارالاردىڭ ساقتالۋى تۇراقتى باقىلاۋدا تۇرعانىن, بىراق تالاپتاردى بۇزۋشىلار ءالى دە كوپ ەكەنىن ايتتى. مىسالى, مەرەكەلىك كۇندەردە 31 جەلتوقساننان باس­­تاپ 804 رەيد جۇرگىزىلدى, 4 618 وبەكتى قام­تىلدى, ونىڭ ىشىندە 71 وبەكتى تالاپ بۇزعان, 65 اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىندى. كارانتين كەزەڭىندە قىزمەت كورسەتۋگە تىيىم سالىنعان وبەكتىلەر جۇمىس ىستەگەن, شەكتەۋ رەجىمى ساقتالماعان, ادام كوپ جينالاتىن شارالار وتكىزگەندەر بار.

وسى رەتتە الەكسەي تسوي الداعى سايلاۋ كۇنى سايلاۋ ۋچاسكەسىنە جانە كوميسسيا مۇشەلەرىنە, داۋىس بەرۋشىلەرگە قويىلاتىن سانيتارلىق تالاپتاردى ەسكە سالدى. بۇل ماقساتتا مەملەكەتتىك باس سانيتارلىق دارىگەر ارنايى قاۋلى قابىلدادى, قۇجاتتا بىرقاتار تالاپ قاراستىرىلعان. سايلاۋ ۋچاسكەسىندە كىرەبەرىستە تەرمومەترمەن كەلۋشىلەردىڭ تەمپەراتۋراسىن ولشەۋ, سايلاۋشىلاردىڭ ءجۇرۋ باعىتىن كورسەتەتىن بەلگىلەر قويۋ, سايلاۋ كوميسسياسى مۇشەلەرى 3 ساعات سايىن ماسكا اۋىستىرۋ سياقتى تالاپتار ساقتالۋى كەرەك. سونداي-اق قولدى دەزينفەكتسيالاۋعا ارنالعان سانيتايزەرلەر بولۋى, جيھاز بەن تەحنيكالىق جابدىقتى ءبىر-بىرىنەن كەمىندە 1,5-2 مەتر قاشىقتىقتا ورنالاستىرۋ, كەمىندە 1,5-2 مەتر الەۋمەتتىك اراقاشىقتىق ساقتاۋ, كەلۋشىلەردىڭ دەنە تەمپەراتۋراسى كوتەرىلگەن (37ºس جوعارى) جاعدايدا ادامدى وقشاۋلاۋعا ارنالعان جەكە كابينەتتىڭ بولۋى قاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتەدى.

سايلاۋشىلار سايلاۋ ۋچاسكەسىنە كەلگەندە مەديتسينالىق نەمەسە قورعانىس ماسكاسىن جانە قولعا ارنالعان انتيسەپتيكالىق قۇرالدى پايدالانۋى كەرەك. ۇيدە ەمدەلۋىنە بايلانىستى وقشاۋلاۋ رەجىمىندەگى نەمەسە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا بايلانىستى كارانتيندە وتىرعان داۋىس بەرۋشىلەر سايلاۋ ۋچاسكەسىنەن تىس جەردە داۋىس بەرۋ تۋرالى ءوتىنىش بىلدىرگەن جاعدايدا سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەسىنە حابارلاۋى ءتيىس.

ال سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىندەر, جوعارى جانە ورتاشا قاۋىپتى ايماقتارداعى سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى, باقىلاۋشىلار مەن سەنىمدى ادامدار 5 قاڭتار مەن 9 قاڭتار ارالىعىندا تەكسەرىلۋى ءتيىس جانە پتر-تەست ناتيجەسى تازا بولۋى قاجەت. سك مۇشەلەرى, باقىلاۋشىلار جانە سەنىمدى ادامدار تەگىن تەكسەرىلەدى.

«پتر تەستىدەن ءوتۋ الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى قارجىسى ەسەبىنەن جۇزەگە اسادى. سايلاۋ كوميسسياسى مۇشەلەرى, باقىلاۋشىلار جانە سەنىمدى ادامداردى ءبىز تەستەن وتكىزەمىز جانە وعان كەتەتىن قاراجات امسق ارقىلى وتەلەدى. سايلاۋ وتەتىن جەر ادام كوپ جينالاتىن جانە داۋىس بەرەتىن جەر بولعاندىقتان, بۇكىل سايلاۋ پروتسەسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا تەستىلەۋدى تەگىن وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى», دەدى ا.تسوي.

ونىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى ەلىمىزدە ۆيرۋستى زەرتحانالىق دياگنوستيكالاۋ مۇمكىندىگى ايتارلىقتاي ارتتى. COVID-19-عا پتر ادىسىمەن تەستىلەۋ 2020 جىلعى ساۋىردەن باستالىپ, 19 زەرتحانادا تاۋلىگىنە جالپى قۋاتى 6 مىڭ تەست الىندى, ال قازىر كۆي-ءدى دياگنوستيكالايتىن 132 زەرتحانا تاۋلىگىنە جالپى قۋاتى 100 مىڭ زەرتتەۋ جاسايدى جانە بيولوگيالىق ماتەريال الاتىن 48 پۋنكت بار. بۇگىندە 5 ملن-نان اسا زەرتتەۋ جۇرگىزىلدى, كۇن سا­يىن زەرتحانالار 40 مىڭعا دەيىن تەست قابىلدايدى. سونداي-اق مينيستر زەرتحانالاردىڭ رەزەرۆتىك قۋاتى 60 مىڭ زەرتتەۋگە جەتكەنىن, بۇل سايلاۋ كەزىندە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قاجەت بولاتىنىن ايتتى.

سونىمەن قاتار بريفينگ بارىسىندا دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى اجار عينيات سايلاۋ­دىڭ ونلاين تۇردە ءوتۋى مۇمكىن ەمەس ەكەنىن ايتتى.

«سايلاۋ ونلاين وتپەيدى. ەلىمىزدىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭىنا سايكەس, ءار ازامات ءوزىنىڭ سايلاۋ ۋچاسكەسىنە بارىپ, جەكە كۋالىگىن كورسەتىپ, داۋىس بەرۋى كەرەك. مينيسترلىك پەن مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر بارلىق قاۋىپسىزدىك جاعىن قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىسپىز. سوندىقتان سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ كىرەبەرىسىندە بايلانىسسىز تەرمومەتريا جانە سايلاۋشىلار ءۇشىن قوزعالىس باعىتى بويىنشا قاشىقتىق بەلگىلەرىنىڭ كورسەتكىشى بولۋى كەرەك», دەدى ا.عينيات.

مينيستر ءسوز سوڭىندا ەل ازاماتتارىنا ەپي­دەميالىق جاعدايعا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ, ساقتىق شارالارىن بۇزباۋعا شاقىردى.

«پاندەميا ءالى دە جالعاسۋدا, وكىنىشكە قاراي ىندەتتى تولىق جەڭگەن جوقپىز. سوندىقتان جاعدايعا بارىنشا جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋعا شاقىرامىن. وزگەلەرگە ىندەت جۇقتىرماۋ ءۇشىن, جۇقتىرىپ الماۋ ءۇشىن مىندەتتى تۇردە ماسكا تاعىڭىزدار, الەۋمەتتىك اراقاشىقتىق پەن گيگيەنا تالاپتارىن ساقتاڭىزدار», دەدى ا.تسوي.