يگىلىگى مول يننوۆاتسيا
قازاق ەلىندە ءاربىر ادام ءوزىن تولىققاندى تۇلعا رەتىندە سەزىنىپ, جەكە بيزنەسىن جان-جاقتى دامىتۋىنا, وتباسىن وركەندەتۋىنە, ۇلتتىق سالت-داستۇرلەرىن ساقتاۋىنا بارلىق جاعداي جاسالعان. بۇعان قازاقستاندا تۇراتىن ۇلت وكىلدەرىنىڭ ءبىرى – ءبىزدىڭ كۇرد اعايىنداردىڭ ءسان-سالتاناتقا تولى ءومىرى دە ايقىن دالەل.
يگىلىگى مول يننوۆاتسيا
قازاق ەلىندە ءاربىر ادام ءوزىن تولىققاندى تۇلعا رەتىندە سەزىنىپ, جەكە بيزنەسىن جان-جاقتى دامىتۋىنا, وتباسىن وركەندەتۋىنە, ۇلتتىق سالت-داستۇرلەرىن ساقتاۋىنا بارلىق جاعداي جاسالعان. بۇعان قازاقستاندا تۇراتىن ۇلت وكىلدەرىنىڭ ءبىرى – ءبىزدىڭ كۇرد اعايىنداردىڭ ءسان-سالتاناتقا تولى ءومىرى دە ايقىن دالەل.
ەجەلدەن مال شارۋاشىلىعىمەن شۇعىلدانعان كۇرد ۇلتىنىڭ قازاقستانداعى وكىلدەرىنىڭ ۇرپاقتارى اراسىنان بۇگىندە بەلگىلى عالىم, اكادەميك, قۇرىلىسشى, ءىرى بيزنەس ورتالىقتارىنىڭ جەتەكشىلەرى, اقىن, كومپوزيتور جانە سپورتشىلار كوپتەپ شىعۋدا. مەن دە سولاردىڭ ءبىرىمىن. الىستاعى سارىسۋ اۋدانىنىڭ الاقانداي اۋىلىندا ءوستىم. قازاق ەلىندەگى بەيبىت ساياساتتىڭ ارقاسىندا ءبىلىم الدىم. ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءارتۇرلى سالاسىندا ابىرويلى قىزمەت اتقاردىم. وتباسىلىق جەكە كاسىبىمىزدى دامىتتىق. قازىر وبلىستاعى ءىرى كاسىپورىننىڭ جەتەكشىسى رەتىندە «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنىڭ ءمانى مەن ماڭىزىن تۇسىنەتىن جانە ونى جۇزەگە اسىرۋعا اتسالىساتىن الەۋەتى مول كاسىپكەرلەردىڭ ءبىرى ەكەنىمدى ماقتان تۇتامىن.
2006 جىلى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءبىزدىڭ كاسىپورىنعا كەلىپ, جۇمىسىمىزبەن تانىسقان كەزدە: «ءبىر ورىندارىڭدا تۇرىپ قالماڭدار, يننوۆاتسيالىق جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ارقىلى ۇنەمى العا جىلجىپ وتىرىڭدار», دەگەن بولاتىن. ءبىز بۇگىندە ەلباسىنىڭ سول تاپسىرماسىن ورىنداپ وتىرمىز. كاسىپورنىمىزعا يننوۆاتسيالىق جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزدىك. سودان كەيىن ءبىز وڭىردە ەڭ العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ «بيزنەستىڭ جول كارتاسى» باعدارلاماسى تەتىكتەرىن ءتيىمدى پايدالاندىق. سونىڭ ارقاسىندا ورتوپەديالىق ماتراتس جاسايتىن جاڭا ءوندىرىستى ىسكە قوستىق. بۇگىندە كاسىپورنىمىزدا ءونىم كولەمى بىرنەشە ەسە ۇلعايدى.
ەلباسى ساياساتىن قولداي وتىرىپ, ستراتەگيانى ءومىرىمىزدىڭ ءمانى مەن ءسانى دەپ بىلەمىز. جانە ءبىزدىڭ بالا-شاعامىزعا باقىتتى, بەيبىت ءومىر سىيلاعانى ءۇشىن ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز.
لاتيف ايداروۆ,
«LL» وندىرىستىك-ساۋدا كەشەنى» كوپسالالى كاسىپورنىنىڭ ديرەكتورى,
قازاقستان كۇردتەرىنىڭ «باربانگ» اسسوتسياتسياسى» فيليالىنىڭ توراعاسى.
جامبىل وبلىسى.
وركەندەۋدىڭ ءبىر كەپىلى – قازاقستاندىق پاتريوتيزم
«قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن ىسكە اسىرۋعا قاجەتتى تۇتقالاردىڭ ءبىرى – جاڭا قازاقستاندىق پاتريوتيزم. بۇل, مەنىڭشە, جاڭعىرتىلعان, بۇعان دەيىنگى ءمانى مەن ماعىناسىن تەرەڭدەتە تۇسكەن ءسوز تىركەسى دەپ تۇسىنەمىن. ەلباسى مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى تۋرالى ايتقان كەڭ تىنىستى سوزىندە جاڭا قازاقستاندىق پاتريوتيزم ۇعىمى مەن ازاماتتاردىڭ بولاشاققا دەگەن سەنىمىن ءبىر-بىرىمەن بايلانىستىرا قاراستىرادى. پاتريوتيزم ۇعىمىنىڭ جاڭاشا سيپات الۋىنىڭ ءبىر مىسالىن دا وسىنداي جاڭاشا كوزقاراستان تابۋعا بولادى دەپ ويلايمىن.
ارينە, مۇنداي قاسيەت ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ بويىنا كوزدى اشىپ جۇمعانداي تەز ۋاقىتتا ورنىعا قالمايدى. سوندا نە ىستەۋ كەرەك؟ بۇل ساۋالعا قايتارىلار جاۋاپ تەك بىرەۋ عانا. مۇنىڭ ءوزى جاڭا قازاقستاندىق پاتريوتيزمگە ءتاربيەلەۋ وتانداستارىمىزدىڭ بويىندا ەلگە جانە ونىڭ يگىلىكتەرىنە دەگەن ماقتانىش سەزىمىن ۇيالاتۋ بولىپ تابىلادى. ارينە, قۇر جالاڭ, قۇرعاق ينتۋزيازممەن ەلدى سۇيە المايسىڭ. ونى ماقتانىش ەتە المايسىڭ. بۇل ءۇشىن مەملەكەت ءار ازاماتتىڭ ءومىر ساپاسىنا, ونىڭ قاۋىپسىزدىگىنە جانە بولاشاعىنا كەپىلدىك بەرۋى كەرەك.
قازاقستاندا, مىنە, وسىنداي كەپىلدىك تەتىكتەرى ورنىعىپ كەلەدى. مۇنداي جاعداي ازاماتتاردىڭ ەرتەڭگى كۇن مەن بولاشاققا دەگەن سەنىمدەرىن نىعايتا تۇسەدى. مۇنىڭ ءوزى دە ەرتەڭگى كۇنگە ءولشەم بولا المايتىنىن بىزدەر ەلباسىنىڭ ناقتى تۇجىرىمىنان تاعى دا كوز جەتكىزە تۇستىك. ياعني, 2050 جىلعا قاراي قازاقستاننىڭ كەز كەلگەن ازاماتى ەرتەڭگى كۇنىنە جانە بولاشاعىنا وتە سەنىمدى بولاتىنداي ساياسي جۇيە قۇرۋ قاجەت. مۇنى دا ەلباسى كورەگەندىكپەن ايتىپ وتىر. ارينە, بۇعان جەتۋ ءۇشىن كوپ جۇمىستار اتقارۋعا تۋرا كەلەدى.
جاسىراتىنى جوق, قازىرگى كەزدە وتانداستارىمىزدىڭ اراسىندا الەمدەگى ەڭ جوعارى دامىعان وركەنيەتتى ەلدەرگە بارىپ كەلگەننەن كەيىن ونى ءوز ەلىمىزدەگى ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىمەن سالىستىرا قاراپ وعان جەتۋ ءۇشىن قانشا ۋاقىت بار دەپ وزدەرىنە ساۋال قوياتىندارى دا جوق ەمەس. «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنىڭ باستى ماقساتىنىڭ ءبىرى – قازاقستاندىقتاردىڭ بولاشاق ۇرپاعىنىڭ ءوز وتانىندا ءومىر ءسۇرۋدى ارتىق كورەتىن, ونى وزگە جەردىڭ جۇماعىنا تەڭەستىرمەيتىن كوڭىل كۇي ورنىقتىرۋ ەكەنى ءسوزسىز. ءبىز وسى كەزەڭگە دە كوپ كەشىكپەي جەتە الامىز. مەن جاڭا قازاقستاندىق ءپاتريوتيزمنىڭ ءتۇپ ماعىناسىن وسىلاي تۇسىنەمىن.
ريشات حايرۋللين,
تاتار مادەني اعارتۋ
قوعامىنىڭ توراعاسى.
ورال.
تاريحي ماڭىزى مەن گۋمانيستىك ءمانى زور
قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ بىلتىرعى جەلتوقسان ايىنداعى ستراتەگيالىق جولداۋىنىڭ تاريحي جانە گۋمانيستىك ماڭىزى جوعارى. ويتكەنى, ەلباسى ءوزىنىڭ تۇجىرىمدارىن قوعام ءۇشىن ماڭىزدى بىرنەشە ماسەلەلەر توڭىرەگىنە توپتاستىردى. الدىمەن ەلىمىز ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنداعى وزەكتى ماسەلەلەر ساراپتالىپ, ونىڭ الەمدىك داعدارىستىڭ سىناقتارىنان ءوتۋىنىڭ ستراتەگيالىق جولدارى كورسەتىپ بەرىلدى. قازىرگى جاھاندانۋ زامانىندا ءاربىر مەملەكەت ماتەريالدىق بايلىق سالاسىنداعى ءوزىنىڭ ۇپايىنىڭ جەلىنىپ قالماۋىن ويلايدى. سوندىقتان قازاقستاننىڭ جالپى ەكونوميكالىق مۇددەسىن قورعاۋ, ونى دامىتۋ – ونىڭ ءاربىر ازاماتىنىڭ مۇددەسىن قورعاۋ دەگەن ءسوز.
ارينە, قوعامداعى ەكونوميكالىق دامۋدىڭ وزىندىك زاڭدىلىقتارى بار, وعان جاڭاشىلدىقتى ەنگىزۋمەن قاتار, ۇلكەن ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋدىڭ ءمانى دە اسا زور. ماسەلەن, بىلتىر ەگىن ەلىمىزدىڭ كوپتەگەن وڭىرلەرىندە دۇرىس شىققان جوق, سوندىقتان استىق ازدىق ەتكەنى بەلگىلى. ال بۇرناعى جىلعى مول استىقتىڭ ءبىر بولىگىن دەر كەزىندە جيناپ الا الماعانىمىز دا بەلگىلى. شاعىن قالالار ماسەلەسىنە دە ءجىتى نازار اۋدارۋ قاجەت ەكەنى ءمالىم جانە ونى جۇيەلى جۇرگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعى ارتا تۇسۋدە. وسىنداي ىستەرگە دەگەن جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىرا تۇسسەك قانا ەلىمىزدە الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ جۇزەگە اسقانىنىڭ كۋاسى بولامىز. مىنە, وسى تۇرعىدان كەلگەندە ەلباسىنىڭ بىلتىرعى جولداۋىنىڭ تۇجىرىمدامالىق ءمانى مەن ماعىناسى مەيلىنشە اشىلا تۇسەدى.
پرەزيدەنت ححI عاسىردىڭ ون سىن-قاتەرىن بايانداپ بەرۋ ارقىلى ءاربىر قازاقستاندىقتى الەمدە بولىپ جاتقان ساياسي, مادەني جانە ەكونوميكالىق ۇدەرىستەردەن سىرت قالماۋعا شاقىردى. شىن مانىندە, قازىرگى زاماندا الەمدىك ءوزارا ىقپالداسۋ ۇدەرىستەرى ۇلكەن ماڭىزعا يە بولۋدا. وسى عالامدىق بايلانىستاردا, ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەردە ەلىمىزدىڭ تاريحي قۇندىلىقتار جۇيەسى سۇرىقسىزدانىپ كەتپەۋى ءتيىس. سوندىقتان ۇلتتىق مادەنيەت پەن ءتىلدىڭ دە بۇگىنى مەن بولاشاعى تۋرالى ماسەلەلەر كۇن تارتىبىنەن تۇسپەۋى كەرەك. ءوزىنىڭ قۇندىلىقتار الەمىن قادىرلەگەن حالىق قانا الەمدىك تاريحتىڭ الدىندا ءوز كەلبەتىن جوعالتپايدى, باسقا مادەنيەتتەر الدىندا بەدەلى تومەندەمەيدى. وسى باعىتتاعى ءاربىر جاسامپاز ىستەردى ناسيحاتتاپ, ۇگىتتەپ وتىرعان ابزال. «جۇمىلا كوتەرگەن جۇك جەڭىل!» دەيدى دانا حالقىمىز. ەلباسى بيىلعى 11 قازاندا وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا اتاپ كورسەتكەندەي, نەمقۇرايلىلىق جايلاماعان ەل عانا وركەندەي الادى.
سەرىك نۇرمۇراتوۆ,
فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور.
الماتى.
سارابدال ستراتەگياعا سانالى ءىس-قيمىل قاجەت
تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنىڭ بۇرىنعىلاردان ءجونى مۇلدە بولەك. سوناۋ 1997 جىلعى 10 قازاندا ەلباسى ن.نازارباەۆ «قازاقستان-2030» دامۋ ستراتەگياسىن جاريا ەتكەن بولاتىن. سول جولى مەملەكەت باسشىسى 2030 جىلى قازاقستان ورتالىق ازياداعى كوشباسشى مەملەكەتكە اينالادى دەپ نىق سەنىممەن ايتقان ەدى. كەلەشەكتى كوركەم بولجاي بىلگەن ەلباسىنىڭ ايتقانى ايداي كەلدى. از ۋاقىتتىڭ ىشىندە قازاق مەملەكەتى كوزدەگەن بيىگىن باعىندىردى. ال بۇل جولعى ستراتەگيادا ەلىمىز ءۇشىن ەرەن مىندەتتەر ايقىندالعان.
سارابدال ساياساتكەر رەتىندە الەمدىك قوعامداستىققا كەڭىنەن تانىلعان نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2050 جىلعا دەيىن ەلىمىزدە اتقارىلاتىن ىستەرگە ايرىقشا توقتالعان جولداۋىنىڭ قاي-قاي باعىتى دا اسا ماڭىزعا يە ەكەنى انىق. اسىرەسە, مەملەكەت باسشىسى «مەن اجىراسۋعا قارسىمىن, جاستاردى وتباسى قۇندىلىعى, اجىراسۋدىڭ قاسىرەت ەكەندىگى رۋحىندا تاربيەلەۋ كەرەك, ويتكەنى, ونىڭ سالدارىنان, ەڭ الدىمەن, بالالار زارداپ شەگەدى. «اكەسى قوي باعا بىلمەگەننىڭ بالاسى قوزى باعا بىلمەيدى». بالا تاربيەسى – تەك انانىڭ ەمەس, اتا-انانىڭ ەكەۋىنىڭ دە مىندەتى», دەپ ۇرپاقتىڭ ەرتەڭىنە الاڭداۋشىلىعىن بىلدىرگەنى ەلباسىنىڭ قامقور كوزقاراسىن ايگىلەيدى. ال وسى ءسوزدىڭ ءوزى مەن سەكىلدى تالاي جاستىڭ ساناسىنا وي سالعانىنا كامىل سەنەمىن. سەبەبى, ەلباسى قاي كەزدە بولماسىن جاستاردى قولداۋدا تاباندىلىق تانىتىپ كەلەدى. ايتالىق, «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسى بويىنشا سوڭعى ەكى-ءۇش جىلدا 50-گە جۋىق جاس مامان ءبىزدىڭ اۋدانعا ورالىپ, جۇمىسقا ورنالاستى. پاتەرلى بولدى, ءتۇرلى الەۋمەتتىك جەڭىلدىكتەرگە قول جەتكىزدى. «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسى بويىنشا بىرنەشە جاس شاعىن نەسيە سەرىكتەستىگىن قۇرىپ, 500 مىڭنان 3 ملن. تەڭگە ارالىعىندا نەسيە الىپ, ءوز ىستەرىن باستاپ كەتتى.
وزىنە سەنىم بىلدىرگەن حالقىنىڭ اماناتىن ارقالاپ, ەلدىگىمىزدى ساقتاپ, كەلەشەككە كەمەل كوزقاراسىمەن قاراي بىلگەن تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز سول سەنىمدى اقتاي ءبىلدى. تۇڭعىش پرەزيدەنتپەن تۇڭعىش رەت جۇزبە-ءجۇز جۇزدەسىپ, ءسوزىن تىڭداۋ باقىتى ماعان دا بۇيىردى. ءوزى نەگىزىن قالاپ, ءيىسى قازاقتىڭ باتاسىن الىپ, التى الاشتىڭ عانا ەمەس, تورتكۇل دۇنيەنىڭ باسىن قوسىپ, ءبىر بايلامعا توقتايتىن ەلورداعا اينالعان ۇلتىمىزدىڭ ۇلى استاناسىنىڭ تورىندە وتكەن «جاس وتان» جاستار قاناتىنىڭ ءىى سەزىنە قاتىسۋىم مەنىڭ ومىرىمدە ايرىقشا ءىز قالدىرعان ءسات بولدى. اتالعان سەزگە مەنىمەن بىرگە يندەر كوپبەيىندى اۋىل شارۋاشىلىعى كوللەدجىنىڭ مۇعالىمى ابزال بيجانوۆ تا قاتىناسقان بولاتىن.
وسى سەزدە مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاستاردىڭ تاعدىرىنا بەيجاي قاراي المايتىنىنا تاعى ءبىر مارتە كوز جەتكىزدىك. ءبىلىم بەرۋ, الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ, جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەلەرى مەملەكەتتىك باعدارلامالار شەڭبەرىندە شەشىلىپ جاتقانىنا قۋانعان مەنىڭ ءبىر توپ زامانداستارىم ەلباسىنا العىسىن ءبىلدىردى. اسىرەسە, تالايدىڭ كوز جاسىنا قالعان سەمەي پوليگونىنىڭ جابىلۋىنا ۇيىتقى بولعان كورەگەن باسشىنىڭ تاباندىلىعىنا ريزا بولعان جەرلەستەرىنىڭ العىسىن بىلدىرگەن سەمەيلىك ەركەبۇلان بالتابەكوۆتىڭ ءسوزى جيىنعا قاتىسۋشىلاردى تەبىرەنتپەي قويمادى. تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ بۇل شەشىمى الەمدىك قاۋىمداستىقتا جوعارى باعالانىپ, قىرعي-قاباقتىقتان كوز اشپاعان وزگە ەلدەرگە ۇلگى رەتىندە ۇسىنىلعانى بارشامىزعا ءمالىم. از ۋاقىتتا ازيانىڭ بارىسىنا اينالىپ ۇلگەرگەن ەلىمىز وسى شەشىمىمەن-اق ەۋروپا تورىندە سالتانات قۇرىپ, ءوز بيلىگىن ايتار قۋاتتى ەلگە اينالدى.
سان ۇلتتىڭ وكىلدەرى مەكەن ەتكەن ەلىمىزدە تاتۋلىق – باستى مۇرات. ەل باسىنا كۇن تۋعان قيلى زامانداردا دا حالقىمىزدى ۇلت رەتىندە ساقتاپ قالعان ىنتىماعى مەن بىرلىگى. جاۋگەرشىلىك زاماندا باسى اۋعان جاققا كوشىپ ءجۇرىپ تە بەرەكەسى مەن قازانىن ورتايتپاعان قاسيەتتى قاناعاتشىل ءومىر جولدارىندا بىرەۋدى وزەككە تەپپەي, وزگەنىڭ قىزىلىنا قىزىقپاي, ۇتىمدى ىسپەن, ورامدى ويمەن, تەرەڭ كەمەڭگەرلىكپەن, ەشقاشاندا تارىلماعان كەڭدىگىمەن ەلىمىز قۇشاعىن كەڭەيتىپ كەلەدى. وسى قاسيەتتەن اينىماۋىمىز كەرەك, دەگەن مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ ۇل-قىزدارىنا انا ءتىلىڭدى قۇرمەتتەپ وزگەلەرگە ۇلگى بول, اتا-باباڭنان كەلە جاتقان دىنىڭە بەرىك بول, جات اعىمعا ەرمە, ەلىڭە قىزمەت ەت, ەڭبەك قىل, ازىق بولار وزىڭە, جۇزگە بولىنبەي جۇدىرىقتاي بىرىگىپ ءىس قىل, سول كەزدە عانا ەلدىڭ تۇتاستىعى ساقتالار, دەپ بارشا جاستى جىگەرلەندىردى.
جاستارعا سەنىم ارتقان باسشى عانا ءوزىنىڭ كوزدەگەن ويىن جۇزەگە اسىرا بىلەدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سارابدال ستراتەگيانى ناقتى ىسكە اسىرا بىلەتىن ىسكەرلىگىنە, جاھان جۇرتى ۇيىپ تىڭدايتىن شەشەندىگىنە سەنەتىن ءبىز قاي كەزدە دە ەلباسىمەن بىرگەمىز. ونىڭ ءاربىر باستاماسىن قىزۋ قولدايمىز.
سۇڭقار كوشەكوۆ,
«جاس وتان» جاستار قاناتى يندەر
اۋداندىق بولىمشەسىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى.
اتىراۋ وبلىسى.
ۇمتىلىس
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ حV سەزىندە «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ كەشەندى باعدارلاماسى. ەلىمىزدى الەمنىڭ ەڭ قۋاتتى 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرگىزۋ – حالقىمىزدىڭ الدىنداعى ەڭ ۇلكەن مۇرات, ۇلى ماقسات. بۇل «نۇر وتاننىڭ» بولاشاققا جول سىلتەيتىن تەمىرقازىعى بولۋعا ءتيىس» دەپ ناقتىلادى. وي-سانامدى بويلاپ, جۇرەگىمنىڭ تۇكپىرىنەن ورىن العان وسىناۋ ۇلاعات جادىمدا جاتتالىپ تا قالدى. ستراتەگيانى باسشىلىققا العان الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اڭسار مۇساحانوۆتىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن قالامىزدىڭ بۇگىنگى تاڭداعى تىنىس-تىرشىلىگى جاقسارىپ, ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك تۇرعىدان دامىعان ۇستىنە دامۋدا دەپ ايتۋىمىزعا تولىق نەگىز بار.
ناقتى مىسال رەتىندە, قالامىزدا مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ءىس جۇزىنە اسىرۋ بارىسىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار مەن مىندەتتەرگە توقتالسام, اعىمداعى جىلدىڭ توعىز ايىندا بيۋدجەتتىڭ ورىندالۋى 118,8 پايىزدى قۇراپ, قازىناعا 9,16 ميلليارد تەڭگە ءتۇستى. ونەركاسىپ سالاسىندا 34,5 ميلليارد تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلدى. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 5 ملرد. تەڭگەگە ارتىق. جىل باسىنان بەرى قالانىڭ ەكونوميكاسىن وسىرۋگە 211,5 ملن. تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلىپ, قۇرىلىس ماتەريالدارىن شىعاراتىن «گرانيتو پليۋس», «كوكتوبە» اتتى كاسىپورىندار جاڭا تەحنيكالىق قوندىرعىلارىن ساتىپ الىپ, وسىعان دەيىن اتقارعان جۇمىستارىن زامان تالابىنا ساي قايتا جانداندىردى. 109 ادام جاڭا جۇمىس ورنىمەن قامتاماسىز ەتىلدى. جالپى, تالدىقورعان قالاسىندا 115 مەكەمە مەن كاسىپورىننىڭ ساپا بويىنشا يسو سەريالى حالىقارالىق سەرتيفيكاتى بار. سونىڭ 15 ساپا سەرتيفيكاتىن بيىلعى جىلى الدى. ارينە, قالانىڭ ەكونوميكاسى تۋرالى ءسوز قوزعاعانىمىزدا «قاينار», «تەمىربەتون», «مەتاكون», «ازيا-ەلەكتريك», «تەمىر» سىندى الىپ كاسىپورىندار جونىندە ايتپاۋىمىز مۇمكىن ەمەس. ولاردىڭ قالانىڭ ءوسىپ, وركەندەۋىنە قوسىپ وتىرعان ۇلەستەرى دە ۇشان-تەڭىز. بۇل كاسىپورىندار «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىنا بەلسەندى قاتىسىپ, وندىرىستەگى بارلىق تەحنيكالىق قوندىرعىلارىن زامان تالابىنا ساي قايتادان جابدىقتاپ الدى. مەملەكەتتىك قولداۋمەن «قاينار اكب» سەرىكتەستىگى يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا بۇرىن قازاقستاندا شىعارىلماعان, قۇنى 570 ميلليون تەڭگەلىك قورعاسىن-ءسىلتىلى اككۋمۋلياتور باتارەيالارىن ءوندىرۋ جوباسىن ىسكە قوستى. وتكەن جىلى 11,6 مىڭ داناسىن شىعارىپ, جوسپاردى 115,9 پايىزعا ارتىعىمەن ورىنداپ شىقتى. شىنى كەرەك, تالدىقورعان قالاسىندا جاسالىپ, ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا وزىندىك ۇلەس قوسقان سان الۋان اككۋمۋلياتورلار مەن ەلەكتر باعانالارىن, ءتۇرلى دەڭگەيدەگى كابەلدەر مەن جارىق قۋاتىن ەسەپتەگىش كوندىرعىلارى سياقتى مىڭداعان تۇرمىستىق تەتىكتەردى ەلىمىزدىڭ كەز كەلگەن جەرىنەن كەزدەستىرەتىنىمىز انىق.
ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا سايكەس, الماتى وبلىسىنىڭ وڭىرلىك يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا «الماتى بوياۋلارى» كاسىپورنىنىڭ جوباسى ازىرلەنۋدە. زاۋىتتىڭ وندىرىستىك عيماراتتارىن وڭدەۋ جۇمىستارى تولىق اياقتالدى. تاياۋ كۇندەرى بۇل كاسىپورىن دا ىسكە قوسىلىپ, ەل يگىلىگىنە جۇمىس ىستەيتىن بولادى. سونىمەن قاتار, اۋماقتىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن جاقسارتۋ ماقساتىندا ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق ينفراقۇرىلىم جۇرگىزۋگە ەكونوميكالىق نەگىزدەمە قولعا الىندى. قازىرگى تاڭدا بۇل اۋماقتا ون ءتورت ءوندىرىس ورنى جۇمىس ىستەسە, الداعى كۇندەردە جاڭادان ءۇش ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ: ماي داقىلدارىن وڭدەيتىن زاۋىتتىڭ, ۇن جانە نان ونىمدەرىن شىعاراتىن كومبيناتتىڭ, ارناۋلى تەحنيكالار قۇرايتىن ءوندىرىس ورنىنىڭ تۇساۋى كەسىلەدى. بۇگىندە جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارى ازىرلەنۋدە. تاياۋ ارادا وسى اۋماقتا ورنالاسقان ءسۇت زاۋىتى دا تولىق كۇشىندە ىسكە كىرىسەدى.
ەلباسى نازارىنان تىس قالمايتىن اگرارلى وبلىستىڭ كىندىك قالاسى بولعاندىقتان, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى دا جىل سايىن ءوز ونىمدەرىن ءوسىرىپ وتىر. وتكەن جىلدىڭ وسى مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا بۇل سالا كورسەتكىشى 109,6 پايىزعا ءوسىپ, 7,6 ميلليارد تەڭگەنىڭ ءونىمى ساتىلدى. «سىباعا» باعدارلاماسى اياسىندا ءۇش شارۋا قوجالىعى 44 ميلليون تەڭگەگە اسىل تۇقىمدى ءىرى قارا مالىن ساتىپ الىپ, باعۋدا. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى اياسىندا ەڭبەك ەتىپ, قۇس وسىرۋمەن اينالىساتىن «كوگەر لتد» سەرىكتەستىگى جاڭادان قۇس سويۋ, جەم دايىنداۋ جانە شۇجىق تسەحتارىن ىسكە قوستى. قىرىقتان استام ادامعا قوسىمشا جۇمىس ورنى اشىلدى. شاعىن كاسىپكەرلىك سالاسىندا ەڭبەك ەتەتىن قالالىقتاردىڭ سانى 1,8 پايىزعا ءوسىپ, 20,2 مىڭ ادامدى قۇراپ, قىزمەت كورسەتۋ كولەمى 19,6 ميلليارد تەڭگەگە, وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 132,2 پايىزعا كوتەرىلدى. ۇستىمىزدەگى جىلى قىرىقتان استام ورتا كاسىپكەرلىك نىساندارى پايدالانۋعا بەرىلىپ, 226 ادام جاڭا جۇمىس ورنىمەن قامتاماسىز ەتىلدى. شاعىن كاسىپكەرلىككە بەت بۇرعان جيىرمادان استام ازاماتقا «جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى-2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بويىنشا جەڭىلدەتىلگەن نەسيە بەرىلدى.
دەسەك تە, قالا كولەمىندە شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋ دەڭگەيى ويداعىداي دەپ ايتۋىمىزعا ءالى ەرتەرەك. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا ارناعان ءداستۇرلى جولداۋىندا 2030 جىلعا قاراي شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى ەكى ەسەگە كوتەرۋ جونىندە تاپسىرما بەرگەنىن كوپشىلىك جاقسى بىلەدى. وسى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا قالا اكىمدىگى بۇگىندە تىنىمسىز ەڭبەك ەتۋدە. جالپى, قالانىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا قۇيىلعان ينۆەستيتسيا كولەمى 21,9 ميلليارد تەڭگەگە جەتتى.
تالدىقورعان قالاسىنداعى قاراتال وزەنىنىڭ جاعالاۋىنداعى ءتىل سارايى, دوستىق ءۇيى, تەننيس كورتى مەن كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىستارى قالامىزدىڭ سىرت بەينەسىن دە وزگەرتىپ جىبەردى. ءسويتىپ, سوڭعى ون جىلدا وزىندىك قۇرىلىمى مەن ءسان-سالتاناتى بار «قاراتال» شاعىن اۋدانى دۇنيەگە كەلدى. اعىمداعى جىلى قالا كوركىنە جاڭاشا شىراي بەرگەن ارداگەرلەر ءۇيى, «جەتىسۋ» مونۋمەنتى, رامىزدەر مەن استانا اللەياسى دا قالا حالقىنىڭ دەمالاتىن ورنىنا اينالدى.
بۇگىنگى تاڭدا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى قالامىزدىڭ وڭتۇستىك-باتىس جاعىنا قاراي اۋىستى. ءبىر-ەكى جىلدا وسى ماڭدا جاس وتباسىلارعا ارنالعان ەكى مىڭداي پاتەرى بار ون التى كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي بوي كوتەرەتىن بولادى.
اعىمداعى جىلدىڭ توعىز ايىندا 25,5 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇل وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 9,6 پايىزعا ارتىق. «قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسى اياسىندا ۇستىمىزدەگى جىلى 39 مىڭ شارشى مەترلىك توعىز كوپقاباتتى ءۇيدىڭ قۇرىلىسىن باستاۋ جوسپارلانعان. قازىرگى تاڭدا جالپى الاڭى 12,5 مىڭ شارشى مەتر بولاتىن ەكى 60 پاتەرلى جانە 168 پاتەرلى ۇيلەردىڭ قۇرىلىسى قولعا الىندى. بارلىعى دا جىل اياعىنا دەيىن قالا تۇرعىندارىنا پايدالانۋعا بەرىلەدى. مۇنىمەن قاتار, جەلتوقسان كوشەسىندە 50 پاتەرلى كوممۋنالدىق ءۇيدى جاڭعىرتۋ جۇمىسى جۇرگىزىلۋدە. قۇرىلىس سالۋ قۇنىن ارزانداتۋ ماقساتىندا جۇرگىزىلگەن جۇمىس ناتيجەسىندە جىل اياعىنا دەيىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس كومبيناتىن, جاستارعا ارنالعان كوگالداعى حوككەي الاڭى مەن باسپا ءۇيىن دە پايدالانۋعا بەرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ: «تالدىقورعان قالاسىنا كەلگەن سايىن ونىڭ كوركىنە, ەكونوميكاسىنىڭ ءوسىپ-دامىعانىنا قۋانامىن. وسى جەتىستىكتەر ەلىمىزدىڭ ءال-اۋقاتى جاقسارعانىنىڭ ناقتى دالەلى ەمەس پە» دەگەن ءسوزىن ءاربىر تالدىقورعاندىق جاقسى بىلەدى. وسى رەتتە قالامىزدا جىل سايىن وتەتىن «تازا قالا» اكتسياسى دا ءوز ناتيجەسىن بەرە باستادى. شاھاردىڭ ءار ازاماتى قالانىڭ سۇلۋلىعىنا, تازالىعىنا, اباتتاندىرۋ مەن كوگالداندىرۋ جۇمىستارىنا ەرەكشە ءمان بەرەتىنى جونىندە دە اتاپ وتكەنىمىز ورىندى. تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعىن جاڭعىرتۋ باعدارلاماسى اياسىندا وتكەن جىلى توزىعى جەتىپ تۇرعان قىرىققا جۋىق كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيگە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, اۋلالارى تازارتىلىپ, تالاپقا ساي تارتىپكە كەلتىرىلدى. دەمالىس ورىندارى مەن بالالار وينايتىن سپورت الاڭدارى دا وركەنيەتتى ەلدەردەگىدەي جوندەلدى.
قالانى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان «باسقۋات» قازاندىعىمەن قاتار, ءۇش شاعىن قازاندىققا جانە قاشىقتىعى 8,8 شاقىرىمعا سوزىلعان جىلۋ جۇيەلەرىنىڭ قۇبىرلارىن تولىعىمەن جاڭارتۋ جۇمىسىنىڭ باسىندا جۇرگەنىمدە ەلباسىنىڭ حالىققا قىزمەت ەتۋدى نىعارلاپ تۇرىپ ايتقانى ويىمنان ءبىر ءسات تە شىققان جوق. ويتكەنى, جاز ايلارىندا ساپالى ىستەلگەن جۇمىستىڭ وتەۋى قىستا ەلدىڭ مۇزداماي جىلى ۇيدە وتىرىپ ايتاتىن العىسىمەن ولشەنبەي مە؟!
ەلباسى بولاشاقتىڭ كىلتى جاستاردىڭ قولىندا ەكەندىگى تۋرالى ساليقالى ءسوزىن ءاربىر جاس وسكىننىڭ ساناسىنا سىڭىرە ايتىپ تۇرىپ جاستارعا سەنىم ارتقانىن دا ەستىدىك. سوندىقتان سول جاستاردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا بارلىق جاعدايدى جاساۋ دا ءبىزدىڭ ءبىر مىندەتىمىز. اعىمداعى جىلى مەكتەپ تۇلەكتەرىنىڭ ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ قورىتىندىسىندا ورتاشا بالى 74,4 پايىزدى قۇرادى. ەلۋدەن استام مەكتەپ وقۋشىلارى حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق ءبىلىم سايىستارىندا جۇلدەلى ورىنداردى يەلەندى. «بالاپان» باعدارلاماسى بويىنشا بيىلعى جىلى ەلۋ ورىندى «الەن», جيىرما بەس ورىندى «ايىم» بالاباقشاسى بالعىنداردىڭ يگىلىگىنە بەرىلسە, جىل سوڭىنا دەيىن «مۇشەلتوي» شاعىن اۋدانىنان 300 ورىندى جانە وتەناي اۋىلىندا 140 ورىندى بالاباقشا قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. سوڭعى ون جىلدىقتا قالا حالقى 50 مىڭ ادامعا ءوسىپ, ستاتيستيكالىق مالىمەت تالدىقورعاندىقتاردىڭ سانى 158,4 مىڭ ادامعا جەتتى. بيىلعى جىلدىڭ توعىز ايىندا 2742 ءسابي دۇنيەگە كەلگەن ەكەن. بۇل, ارينە, قۋانىشتى جاعداي.
«نۇر وتان» پارتياسىنىڭ حV سەزىندە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ءبىزدىڭ باعىتىمىز – ايقىن, بولاشاعىمىز – جارقىن» دەدى. ەندەشە, ءبىز دە الاڭسىز ەڭبەك ەتىپ, تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ گۇلدەنە بەرۋىنە ءوز ۇلەسىمىزدى قوسامىز. باسەكەگە قابىلەتتى ەل بولىپ, الەمدەگى دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىندا تۇرۋ دا الىناتىن قامال ەكەنىن نىق سەنىممەن ايتا الامىن.
ەرمەك الپىسوۆ,
تالدىقورعان قالاسىنىڭ اكىمى.
الماتى وبلىسى.
جارقىن بولاشاقتىڭ باياندى باعدارلاماسى
ەگەمەن ەلىمىزدىڭ ءار كۇنى ايتۋلى وقيعالارعا تولى. سان الۋان ۇلتتار مەكەندەگەن تاۋەلسىز مەملەكەتىمىز الەم ساحناسىنا دوستىق پەن تاتۋلىقتىڭ جەرۇيىعى رەتىندە كوتەرىلىپ, وركەنيەتتى دە دامىعان ەلدەردىڭ ورتاسىنان ويىپ تۇرىپ ورىن العانى بارشا وتانداستارىمىزدى قۋانتادى. قازاقستاندىقتار ەل ەرتەڭىنە نىق سەنىمدى. بۇعان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سارا ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزىپ وتىرعانىمىز ماقتانىش سەزىمىن تۋعىزاتىنى ءسوزسىز.
بۇل ءسوزى مەن ىسىندە الشاقتىق بولمايتىن ءبىرتۋار تۇلعانىڭ كوسەمدىگى مەن كورەگەندىگىنىڭ جەمىسى, ەكونوميكاسى دامىعان, تۇراقتىلىعى مىعىم قازاقستاننىڭ ىلگەرى تارتقان كوشىنىڭ كولىكتىلىگى, باعىت-باعدارىنىڭ ايقىندىعى دەر ەدىم.
ءبىز ءار جىلدان ۇلكەن ءۇمىت كۇتەمىز. ول ءۇمىتىمىز, شۇكىر, اقتالىپ تا كەلەدى. مۇنىڭ بارلىعىنا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جىل سايىنعى قازاقستان حالقىنا جولداۋى العىشارت جاساپ, ەلدىڭ دامۋ قادامدارىن قولعا ۇستاتقانداي بەدەرلەيتىن باعدارلامالارى بەرىك نەگىز قالايتىنى دالەلدەۋدى قاجەت ەتپەيدى. وسىدان ءبىر جىل بۇرىن قابىلدانعان جولداۋدىڭ ورنى بۇرىنعىلاردان گورى ەرەكشە ماڭىزدى, ايرىقشا سالماقتى. ونىڭ ۇستىنە بۇل جولداۋ بىلتىر حالىققا تاۋەلسىزدىك كۇنىنىڭ تۋرا قارساڭىندا ۇسىنىلىپ, مەرەيلى مەرەكەنىڭ سالتاناتىن اناعۇرلىم ارتتىرا تۇسكەنى ءسوزسىز. سەبەبى, بۇل جولداۋدا قازاقستاننىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسى كورىنىس تاپقان.
ەلباسى جولداۋىندا: «جاھاندىق داعدارىستىڭ جالعاسۋىنىڭ اسەرىنەن الەمدە بولىپ جاتقان وزگەرىستەر ءبىزدى ۇرەيلەندىرمەيدى. ءبىز ولارعا دايىنبىز. ءبىزدىڭ ەندىگى مىندەتىمىز – ەگەمەندىك جىلدارى قول جەتكىزگەننىڭ بارلىعىن ساقتاي وتىرىپ, ءححى عاسىردا ورنىقتى دامۋدى جالعاستىرۋ», دەپ اتاپ وتە كەلىپ, ەلىمىزدىڭ باستى ماقساتى – 2050 جىلعا قاراي مىقتى مەملەكەتتىڭ, دامىعان ەكونوميكانىڭ جانە جالپىعا ورتاق ەڭبەكتىڭ نەگىزىندە بەرەكەلى قوعام قۇرۋ ەكەنىن جەتكىزدى. «ستراتەگيا-2030» قابىلدانعاننان بەرى مەملەكەتىمىزدىڭ الەمدەگى ەڭ سەرپىندى دامۋشى ەلدەر بەستىگىنە ەنگەنىنە, 2012 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءىجو-ءنىڭ كولەمى جاعىنان الەمنىڭ 50 ءىرى ەكونوميكاسىنىڭ قاتارىنا كىرگەنىنە توقتالدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ءوز ءسوزىندە «2030» ستراتەگياسىنىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن ورىنداۋعا قول جەتكىزىلگەن پارامەترلەرىنىڭ تۇتاس ءبىر قاتارىن ىسكە اسىرۋدىڭ قورىتىندىلارىن شىعارۋدى ءۇلكەن ابىروي سانايتىنىن دا اتاپ كورسەتتى.
– ءبىز 140 ەتنوس پەن 17 كونفەسسيانىڭ وكىلدەرى تۇراتىن ەلدە ىشكى ساياسي تۇراقتىلىق پەن ۇلتتىق بىرلىكتى ساقتاپ, نىعايتتىق. ءبىزدىڭ ساياساتىمىز تابىستى بولدى. ...قازاقستان – ءبىزدىڭ قاسيەتتى مەكەنىمىز. كەيىنگى ۇرپاق وسىناۋ قاستەرلى ولكەدە ءومىر ءسۇرىپ, وركەن جاياتىن بولادى. قازاق جەرىنە تاعدىردىڭ جازۋىمەن الۋان ءتۇرلى ۇلت وكىلدەرى قونىس اۋداردى. ءبىز ولارعا قۇشاعىمىزدى اشىپ, قازاقى قوناقجايلىقپەن قارسى الدىق.ولار ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ءوسىپ-ءونىپ, باۋىرلارىمىزعا اينالدى. قازىر ءبىز كوپۇلتتى سيپاتى بار, ءبىرتۇتاس ەلمىز, – دەگەن ەلباسىنىڭ سوزىنە ناقتى دالەل ەلىمىزدەگى ۇلتتاردىڭ بەرەكە-بىرلىگى, ءوزارا دوستىعىنىڭ ارقاسىندا جەتكەن تابىستارىمىزدىڭ ورتاق وتانىمىز – قازاقستاننىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە نەگىز قالاپ وتىرعانى.
جولداۋدا ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ, ينۆەستيتسيا تارتۋ, بيۋدجەت جانە باسقا قوعام دامۋىنىڭ تەتىكتەرى سىندى ماسەلەلەرگە اۋقىمدى ورىن بەرىلگەن. بۇل جولداۋداعى ايتىلعاندار جاي ءسوز ەمەس, ىلگەرىلەۋ باعىتتارىن, وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋ جولدارىن ايقىن كورسەتكەن ايرىقشا ماڭىزدى قۇجات دەۋ ورىندى بولماق. قىرىق جىلعا جۋىق ۋاقىتتى باعدارلاعان بالاماسىز باعدارلامالار جۇزەگە اسقاندا قازاقستاننىڭ قانشالىقتى وركەندەگەن ەل بولاتىنىن كوز الدىڭا ەلەستەتۋدىڭ ءوزى باقىت. بۇل بولاشاق ۇرپاقتىڭ ءومىرىنىڭ ساۋلەلى بولۋىن قامتاماسىز ەتەتىن جولداۋ ەكەنى ايدان انىق.
پاۆەل ماگلەلي,
قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەسى.
اقتوبە وبلىسى.
سۇرانىسقا يە ماماندىق
قازاقتىڭ ارداقتى پەرزەنتى ءالىمحان ەرمەكوۆ ۇستازدىق ەتكەن, اكادەميك ابىلقاس ساعىنوۆ ۇزاق جىلدار جەتەكشىلىك جاساعان ءبىزدىڭ قاراعاندى مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى ينجەنەر كادرلار دايارلاۋداعى ءىس-جەتىستىكتەرىمەن ەلىمىزگە عانا ەمەس, سىرت جەرلەرگە تانىمال وقۋ ورداسى رەتىندە بەلگىلى. ونىڭ قابىرعاسىنان ءبىلىمىن تەرەڭدەتۋشىلەردىڭ قاتارىندا تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ دا بولعانى ۇجىم ءۇشىن زور ماقتانىش.
بۇگىندەگى باستى ماقسات تا بىلىكتى ماماندار ساپىن تولىقتىرۋداعى ۇلگىلى ءۇردىستى ۋاقىت تالابىنا ساي جەتىلدىرىپ, جاڭارتۋدى جاڭعىرتۋ سانالادى. وسىعان وراي اتقارىلىپ جاتقان ىزدەنىستەر از ەمەستىگىن ايتا الامىز. ءسوز رەتىندە سولاردىڭ بىرىنە توقتالعاندا, ۋنيۆەرسيتەتىمىز جانىنان دانەكەرلەۋ ينستيتۋتى قۇرىلۋىن اتاۋعا بولادى. ول ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس بەلگىلى «توتال» مۇناي-گاز كومپانياسىنىڭ ەكىجاقتى مۇددەلەستىگى ارقىلى وتاۋ كوتەردى. جاقىندا حالىقارالىق IWE باعدارلاماسى بويىنشا ينجەنەر-دانەكەرلەۋشى ماماندىعىن ەلىمىزدە العاش مەڭگەرگەندەر ەڭبەككە جولداما الدى. بۇدان بىلاي قاراي ولاردىڭ قاي-قايسىسى مۇناي-گاز ءوندىرىسى سالاسىنىڭ الەمدەگى كەز كەلگەن ىرگەلى كاسىپورنىندا جۇمىس ىستەۋىنە جول اشىق.
بۇل ماماندىقتىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگى نەدە دەسەك, قازىرگى تاڭدا اتالعان بۋىندا ءبىلىكتىلىگى حالىقارالىق دەڭگەيگە ساي ينجەنەر-دانەكەرلەۋشىلەرگە سۇرانىس ۇلعايىپ كەلەدى. ال وسى ءوندىرىس اسا دامۋ ۇستىندەگى ەلىمىز ءۇشىن مۇنداي كادرلارعا زارۋلىك قاتتى سەزىلىپ وتىر. ەندى قازاقستاندىق تالاپكەرلەردىڭ شەتەلدەرگە ۇزاماي-اق قات ماماندىقتىڭ قىر-سىرىن وزىمىزدە, ياعني قاراعاندىدا مەڭگەرۋگە مۇمكىندىكتەرى بار. مۇنىمەن بىرگە, بولاشاق ينجەنەر-دانەكەرلەۋشىلەردىڭ «توتال» مۇناي-گاز كومپانياسى, «ارسەلور ميتتال تەمىرتاۋ» اق, «قازاقمىس» كورپوراتسياسى كاسىپورىندارىندا وندىرىستىك تاجىريبەدەن ءوتىپ, ىسىلا الۋى بىلىكتىلىك ءوسىرىپ, شەبەرلىك شىڭداتادى.
مەملەكەت باسشىسى جىلدان-جىلعا دامۋداعى ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن وسىنداي جاڭا ماماندىقتاردى مەڭگەرۋ قاجەتتىگىن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا العا قويدى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءىس-قىزمەتى وسى تالاپتى ورىنداۋعا جۇمىلىپ وتىر.
سۆەتلانا كۆون,
قاراعاندى مەملەكەتتىك تەحنيكالىق
ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى.