نان باعاسى نەگە قىمباتتادى؟

مۇنىڭ سىرى نەدە؟ وڭىردەگى مامانداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, مۇنىڭ بىرنەشە سەبەبى بار كورىنەدى. ياعني نان باعاسىنىڭ قىمباتتاۋىنا ۇن باعاسىنىڭ كوتەرىلۋى اسەر ەتكەن. سونىڭ ىشىندە نەگىزىنەن ءدان باعا­سىنىڭ وسۋىمەن بايلانىستى. ايتا­لىق قازىرگى كۇنى 1 توننا ۇننىڭ باعاسى 100-105 مىڭ تەڭگەگە دەيىن شارىقتاپ كەتتى. ال 1 جىل بۇرىن بۇل قۇن نەبارى 80-85 مىڭ تەڭگە قۇراعانىن ەسكەرسەك, ەسەپتى كەزەڭدە ەداۋىر ايىرماشىلىق بار. ماماندار نان باعاسى ءوسۋىنىڭ تاعى بىرنەشە سەبەپتەرىن اتاپ وتىر. مۇنىڭ ءبىرىنشىسى, بيىل وڭىردە جي­نال­عان استىق سىعىندىلىعىنىڭ تو­مەن­دىگى بولسا, ەكىنشىسى, وبلىستاعى اس­تىق وسىرەتىن قۇرىلىمدار ەڭ الدىمەن ىشكى قاجەتتىلىكتى تولىقتىرۋدىڭ ورنىنا ءونىمدى ەكسپورتقا شىعارۋعا باسىمدىق بەرۋگە ۇمتىلادى. ارينە مۇنداي قادامعا شەك قويۋدىڭ ءجونى جوق. ويتكەنى كەز كەلگەن تاۋار ءوندى­رۋ­شىنىڭ باستى ماقساتى – تابىس تابۋ, شىعىن مەن ماڭداي تەردىڭ وتە­ۋىن قايتارۋ. ايتسە دە اتالعان ما­سە­­لەگە تاعى ءبىر قىرىنان كەلسەك, بيىل­عى جينالعان استىق مولشەرىنىڭ از­دى­عى جاعدايىندا نان باعاسىن تۇ­راق­تان­دى­رۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالار قا­بىل­داۋ قا­جەتتىلىگى بايقالادى.

وسى ورايدا باتىس قازاقستان وب­لىستىق كاسىپكەرلىك جانە يندۋس­تريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باس­قار­ماسىنىڭ ماماندارى ەكس­پورت­قا شىعارىلاتىن بيدايدىڭ كولەمىنە شەكتەۋ بەلگىلەۋ جونىندە پرەمەر-ءمينيستردىڭ كەڭسەسىنە ارنايى حات جولداۋدى قاجەت دەپ تاپقان. ولار وسىنداي كۆوتا بەلگىلەۋ ارقىلى ەلىمىزدە ازىق-ت ۇلىكتىك باعىتتاعى بي­دايعا دەگەن سۇرانىسىن تولىقتاي وتەۋ­گە بولادى دەپ تۇجىرىمدايدى.

ورال وڭىرىندە بۇل جاعداي نەگى­زى­نەن جوعارى سۇرىپتى ۇننان جاسالاتىن نان-توقاش ونىمدەرىنە قاتىستى. الايدا وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىن­باسارى مۇحتار مانكەەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن الەۋمەتتىك ما­ڭى­زى جوعارى تاۋارلار باعاسىنا باي­لانىستى وتىرىستا ايتىلعانداي, باعانىڭ ءوسۋى نان ءپىسىرۋ تەحنولوگياسىنا نەمەسە ونىڭ قۇرامىنا بايلانىستى دەپ ءۇزىلدى-كەسىلدى تۇجىرىم جاساۋدىڭ قيسىنى جوق. ويتكەنى جوعارعى سۇرىپتى ۇننان بۇعان دەيىن دە نان ازىرلەنگەن, الداعى ۋاقىتتا دا ازىرلەنە بەرمەك. اتالعان كورىنىس تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ باعانى كۇرت وسى­رۋى­نە باستى نەگىز بولا الماسى انىق.

اقجايىق وڭىرىندەگى باسشىلار ء«بىرىنشى سۇرىپتاعى نان ءبىر جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى وبلىس بويىنشا 80 تەڭگەدەن ساتىلۋدا, بۇل رەسپۋبليكا بويىنشا ەڭ تومەنگى باعا» دەپ  قايتالايتىنىن ءجيى ەستيمىز. بۇل – قاراپايىم تۇرعىندار مەن كوپ بالالى وتباسىلار ءۇشىن الەۋمەتتىك تۇرعىدان اجەپتاۋىر قولداۋ. سونداي-اق قالانىڭ ءار تۇكپىرىندەگى شەكتەۋلى ارنايى ساۋ­دا ورىندارى مەن دۇڭ­گىر­شەكتەردى ارالاپ شىققاندا, كوپ جاعدايدا سورەلەردەن الەۋمەتتىك نان­نىڭ ءوزىن ەمەس, تەك 80 تەڭگە دەگەن جازۋى بار ورنىن عانا كورگەنىمىزدى جاسىرمايمىز. ساتۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ءبىرىنشى سۇرىپتاعى 80 تەڭگەنىڭ نانى ۇزىلىسپەن نەمەسە از كولەمدە جەتكىزىلەدى ەكەن. ال جەرگىلىكتى بي­لىك وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي باعانىڭ مەرزىمى اياقتالىپ كەلەدى, ياعني تۇرعىنداردىڭ ونى تەك 2020 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانىنا دەيىن عانا ساتىپ الۋىنا مۇمكىنىدىگى بار كو­ر­ىنەدى. ءارى قاراي نە بولماق؟ بۇل ساۋالعا ازىرگە ناقتى جاۋاپ قايتارىلا قويعان جوق. نان باعاسى – الەۋمەتتىڭ تۇرمىستىق كوڭىل كۇيىنە بىردەن اسەر ەتەتىن وتە نازىك تە شەتىن فاكتور. سون­دىقتان بۇل باعىتتا جەرگىلىكتى اتقا­رۋ­شى بيلىك ءتيىمدى دە ۇتىمدى شارالار بەلگىلەيدى دەگەن ويدامىز.

ورال