ءوڭى وزگەرگەن وڭىرلەر: ەلىمىزدە ەپيدەميالىق احۋال قيىنداپ بارادى

دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى الەكسەي تسويدىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە ەپيدەميالىق جاعداي قيىنداپ بارادى. وتكەن اپتامەن سالىستىرعاندا 3 ءوڭىر «سارى ايماقتان» «قىزىل ايماققا» كوشتى. بۇل – پاۆلودار, قوستاناي, اقمولا وبلىستارى. بۇعان دەيىن شىعىس قازاقستان مەن سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا قاتاڭ شەكتەۋ شارالارى ەنگىزىلىپ, «قىزىل ايماققا» ەنگەن. سونداي-اق الماتى قالاسى «سارى ايماققا» قوسىلدى. قالعان وڭىرلەر – «جاسىل ايماقتا».

وڭىرلەردەگى ەپيدەميالىق احۋالدى ەسكەرە وتىرىپ, بۇ­گىندە ايماق اكىمدەرى قوعامدىق تاماق­تانۋ ورىندارىنا كەلۋ­شىلەردىڭ سانىن شەكتەۋ, كاسىپكەرلىك جانە وزگە دە قىزمەت وبەكتىلەرىنىڭ جۇ­مىس كەستەسىن قىسقارتۋ, دەمالىس كۇندەرى قوعامدىق ورىنداردىڭ جۇمىسىن جانە كولىك قوزعالىسىن توقتاتۋ سياقتى قاتاڭ شارالار قابىلدادى.

ەلىمىزدىڭ تۇس-تۇسىنداعى ىن­دەتتىڭ تارالۋ كورسەتكىشىنىڭ كۇرت وسۋىنە سايكەس كارانتين تالاپتارى دا قاتاڭداتىلىپ جاتىر. «بۇل قارقىن باسەڭدەمەي, احۋال وڭا­لمايتىن بولسا, قازاقستان بويىنشا قاتاڭ كارانتين شارالارى ەنگىزىلە مە؟» دەگەن قاۋىپتىڭ بار ەكەنى راس.

«اپتا سايىن مالىمەتتەردى زەرت­تەپ, الداعى كەزەڭدەرگە دە بول­جام جاساپ جاتىرمىز. قازىر كورىپ وتىرعانىمىزداي, قازاق­ستاندا كارانتين شارالارىن جەل­­توق­سان نەمەسە قاڭتار ايلارىندا ەنگىزۋ ماسەلەسى جاعدايدى قانشالىقتى باقى­­لاۋدا ۇستاي الاتىنىمىزعا بايلانىس­تى بولادى. قازىر كوروناۆيرۋس ورشىگەن كەيبىر وڭىردە جۇقتىرۋ دەڭگەيى تومەندەپ كەلە جاتقانىن بايقاپ وتىرمىز. ماسەلەن, شىعىس قازاقستاندا جاعداي رەتتەلىپ, جۇقتىرۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋ ءۇردىسىن باقىلاۋدامىز. ەڭ باستىسى, جاعدايدى باقىلاۋدا ۇستاۋ. قازىر ينفەكتسيالىق اۋرۋ­حانالار 22 پايىزعا, جانساقتاۋ ورىندارى 17 پايىزعا جۇكتەلگەن. ياعني رەزەرۆ بار. سوندىقتان قازىر ۋايىمداۋدىڭ قاجەتى جوق. ءبارى باقىلاۋدا», دەيدى ا.تسوي.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە 15 مىڭعا جۋىق ينفەكتسيالىق توسەكتىك ورىن دايىن. كارانتيندىك ستاتسيونارلاردا 6 886 ورىن بار, رەسپۋبليكا بو­يىن­شا ونىڭ تەك 3,8 پايىزىندا پاتسيەنت جا­تىر. قاجەت بولعان جاعدايدا 51 مىڭ­­عا دەيىن ورىن ازىر­لەنەدى. سونداي-اق ۆيرۋس­تى انىق­تايتىن تەستىلەۋدىڭ قۋاتى تاۋلى­گىنە 90 مىڭ­عا جەتتى. كۇن سايىن زەرتحانالاردا 40 مىڭعا دەيىن تەست جاسالادى. وسىلايشا, زەرتحانالاردىڭ رەزەرۆتىك قۋاتى 50 مىڭ زەرتتەۋگە جەتتى, ياعني قازاقستاندىقتارعا پتر-تەست قولجەتىمدى. بۇگىندە ەلىمىزدە 4 ملن-نان اسا پتر-تەست جۇرگىزىلدى.

29 قاراشاداعى مالىمەت بويىن­شا وتكەن تاۋلىكتە قا­زاقستاندا 826 ادام­نىڭ ىندەت جۇقتىرعانى انىق­تالىپ, جالپى بۇل اۋرۋعا شالدىققاندار سانى 130 865-كە جەتكەن. ونىڭ ىشىندە سول كۇنى 143 ادامنىڭ اۋرۋ­دان جازىلعانى, جالپى وسى ۋاقىتقا دەيىن 116 187 ادامنىڭ ەمدەلگەنى ءمالىم بولدى.

سونداي-اق وتكەن تاۋلىكتە كو­روناۆيرۋس بەلگىلەرى بار پنەۆمونيانىڭ 164 جاعدا­يى جانە 3 ءولىم جاعدايى تىر­­كەلدى, 72 ادام ەمدە­لىپ شىقتى. 1 تا­مىزدان بەرى مۇن­داي پنەۆمونيامەن 42 104 ادام اۋىرىپ, 443 ءولىم جاع­دا­يى تىركەلدى, ال جازىلىپ كەتكەن­دەرى – 30 494.

ەل اراسىندا ىندەتتىڭ ەكىنشى تول­قىنى بالالارعا قاتتى تيەدى ەكەن دەگەن ءسوز­دىڭ تاراعانى بەلگىلى. بۇل رەتتە اتا-انالاردى بالا­لارىنىڭ قاۋىپسىزدىگى الاڭ­داتاتىنى ءسوزسىز. وقۋ جى­لى باستالعالى بەرى 1 741 وقۋ­شى كوروناۆيرۋس ين­فەك­تسيا­سىن جۇق­تىر­عانى انىق­تالدى. ونىڭ 482-ءسى نەمەسە ون­لاين رەجىم-­ ­دە وقيتىن وقۋ­­­شىلاردىڭ 0,05%-ى كەزەكشى سىنىپتاردا وقي­تىن وقۋشىلار اراسىنان تىر­كەلدى. 1 259 جاع­داي قا­شىقتان وقيتىن با­لالار ارا­سىندا انىقتالىپ وتىر. سوڭعى اپتا ىشىندە 12 وڭىر­دە كەزەكشى سىنىپتار­دا وقي­تىن وقۋشىلار اراسىنان 129 جاعداي راستالعان. قىركۇيەكتىڭ باسىنان بەرى 165 مەكتەپ كارانتينگە جابىلدى. بۇگىندە 66 مەكتەپ – كارانتيندە. ادەتتە ىندەت انىقتالعان جاعدايدا مەكتەپ 14 كۇنگە كارانتينگە جا­بىلادى.

ءتۇرى جامان ىندەتتىڭ بە­تىن قاي­تاراتىن بىردەن-ءبىر امال ۆاكتسينا تاۋىپ, تەزى­رەك قولدانىسقا ەنگىزۋ ەكە­نى انىق. قازىر كوپ­شىلىك كور­­شى رەسەيدىڭ ۆاكتسيناسىن ساتىپ الۋ جونىندە ءجيى ءسوز قوزعاپ ءجۇر. بۇل رەتتە «قا­زاقستاندىقتاردىڭ ۆاك­تسي­نانىڭ باسقا دا تۇرلەرىن تاڭ­داۋىنا مۇم­كىندىگى بولا ما؟» دەگەن ساۋال مازالايدى؟

ء«بىز ۇنەمى نارىقتا قول­جەتىمدى ۆاكتسينالاردى ىز­دەيمىز. تىركەۋدەن كەيىن ءبى­رىنشى بولىپ رەسەيلىك ۆاكتسينا شىقتى, سوندىقتان وندا زەرت­تەۋ دەڭگەيى وتە جوعارى. مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ قا­زاق­ستاندا وسىنداي زاۋىت پەن وندىرىستىك قۋات­تار سالۋ ماسەلەسىن پى­سىق­تاۋدى تاپسىرعانى وتە ما­ڭىزدى. بۇل ۆاكتسينانىڭ قول­جەتىمدىلىگىن قامتاما­سىز ەتۋگە ىقپال ەتەدى. قا­­زىر بۇل ماسەلە تال­قى­لا­نىپ, وندىرىسكە قولايلى الاڭ قاراس­تىرىلۋدا. بۇل جۇ­مىس ىستەپ تۇرعان فار­ما­تسەۆ­تيكالىق زاۋىتتاردىڭ جا­نىنان اشىلۋى مۇم­كىن. ءبىز رەسەيلىك ارىپتەس­تە­­رىمىزبەن بىرگە ەلىمىزدە ۆاك­­تسينا ءوندىرىسىن قولعا الۋ مۇم­كىندىگىن زەردەلەپ جا­تىر­مىز. رە­سەي­لىك ۆاكتسي­نا سىناقتاردىڭ ءۇشىنشى كە­زە­ڭىندە, العاشقى ەكى كە­زەڭى ءساتتى ءوتتى. بىراق ءبىز وتان­­­دىق ۆاكتسينامىزعا دا ۇل­كەن ءۇمىت ارتىپ وتىرمىز. بيىل جەلتوقسان ايىن­­­دا كلينيكالىق سىناق­تار­دىڭ ەكىنشى كەزەڭى اياق­تا­لادى. سونداي-اق ءبىز اقش, ددۇ, قىتايلىق ارىپ­تەس­تەرىمىزبەن شەتەل­دىك ۆاك­تسي­نالاردى جەتكىزۋ ما­سە­­لەسىن پى­سىق­تاۋدامىز. ولار­­دىڭ ەلىمىزدەگى بار­لىق قاۋىپ­سىز­دىك حاتتامالارىنان ءوتۋى اسا ما­ڭىزدى. بارلىق جەت­كىزۋشىلەردى نا­رىق­قا شى­­عۋعا جانە قاۋىپسىزدىك پەن سا­­پانى تەكسەرۋ پروتسەدۋ­راسىنان ءوتىپ, ۆاك­تسينا­نى تىر­كەۋگە شاقىرامىز. ارينە ءبىز ۆاك­تسينالاردىڭ بارىنشا كوپ مولشەرى قول­جە­تىمدى بولعانىنا مۇددەلىمىز», دەدى مينيستر.

جالپى, «اۋىرىپ ەم ىز­دەگەنشە, اۋىر­ماي­تىن جول ىزدە» دەگەندەي, كەساپات كە­­سەل­گە ۇشىراماۋ ءۇشىن ساقتىق شارالا­رىن بارىنشا قاتاڭ ۇستانعان ءجون. وكى­نىشكە قاراي, حالىق ءالى دە ماسكا تاعۋعا, الەۋمەت­تىك اراقاشىقتىق ساقتاۋعا سال­عىرت قاراپ ءجۇر. كارانتين شارالارىنىڭ ساقتالۋىن با­قى­لايتىن ءموبيلدى توپتار ۇدايى تەك­سەرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, كۇنىنە قان­شاما قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنىڭ بۇزىل­عانىن انىقتاپ جاتىر. بۇل, ارينە ەپي­دەميالىق احۋالدىڭ كۇرت ناشارلاۋىن كۇ­شەيتەدى. قازىرگى قى­سىلتاياڭ شاقتا امان­دى­عى­مىزدىڭ امالى – ىندەتتىڭ ال­دىن الۋ. جاقىنىمىزعا جاناشىر بولىپ, جاما­نات ىندەتتى جۋىتپاساق, اشىق-جارقىن كۇندەرىمىز دە ورالادى.