بۇگىندە ەلىمىزدەگى ءىرى قالالاردا ەڭ باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى – كولىك كەپتەلەگى. مىنە, بۇل ماسەلە حالقىنىڭ سانى ميلليوننان اسقان شىمكەنت شاھارىن دا اينالىپ وتپەدى. قالاداعى ءىرى كوشەلەردە تاڭ مەن كەشكى ۋاقىتتاردا كولىك سانىنىڭ كوپتىگىنەن شىمكەنت كەپتەلەككە تولى قالاعا اينالىپ بارادى.
كەپتەلەكتى ازايتاتىن جولايرىق قاجەت
كولىك سانى ارتىپ, كوشە قوزعالىسى كۇردەلەنە تۇسكەن قازىرگى كەزدە شاھاردىڭ باسقا كوشەلەرىن ايتپاعاندا كەڭ قوناەۆ داڭعىلىنىڭ وزىندە – كەپتەلەك. وسى ماسەلە بويىنشا قالا اكىمدىگى ۇزاق ۋاقىت زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ارقىلى قالادا ءىرى جولايرىقتاردى كوبەيتەتىن بولىپ شەشتى. بۇل جونىندە قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى ماقسۇت يساحوۆ قالاداعى جول قۇرىلىسى جۇمىستارىنا قاتىستى كەزدەسۋدە ايتىپ ءوتتى. وسىلايشا شاھارداعى كەپتەلەكتى ازايتپاق.
«قازىرگى تاڭدا قالا كوشەلەرىنە ساراپتاما جۇرگىزۋ ناتيجەسىندە, جولاۋشىلاردىڭ قولايلىلىعى ءۇشىن قوناەۆ داڭعىلى مەن رىسقۇلوۆ كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىنا زاماناۋي جولايرىعىن سالۋ قاجەتتىگى تۋىنداۋدا. كۇندەلىكتى كەپتەلەكتەن مەزى بولعان تۇرعىنداردىڭ نارازىلىعىن بايقاپ وتىرمىز», دەيدى ماقسۇت يساحوۆ.
سونىمەن قاتار بيىل قالاداعى 259 نىساندا 416 شاقىرىم جول قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جوسپارلانعان بولاتىن. قازىرگى تاڭدا 160 كوشەدە 203 شاقىرىم جول جوندەۋ جۇمىسى اياقتالدى. ەندىگى جەردە 99 كوشە, 213 شاقىرىم جوندەۋ جۇمىستارى قالدى.
قىركۇيەكتىڭ سوڭىنا دەيىن بىرنەشە جول قۇرىلىسى مەن جول وتكەلدەرىن رەتكە كەلتىرۋ, ايالداما مەن باعدارشام ورناتۋ, كوشەنى تاڭبالاۋ جۇمىستارى اياقتالادى. ال قوناەۆ كوشەسىنىڭ تۇركىستان كوشەسىنەن ءارى قارايعى جالعاسى دا سالىنىپ, 1-كەزەڭى جەلتوقسان ايىندا تولىق اياقتالادى.
سونداي-اق م.يساحوۆ ايالدامالاردىڭ ورناتىلۋ بارىسىن, ۆەلوجولاقتاردىڭ سالىنۋىن, ۆەلوستانسالاردىڭ ورنالاسۋى مەن پايدالانىلۋىن, قالاعا كىرەبەرىس شىمكەنت-تاشكەنت وتكەلىندەگى جوندەۋ جۇمىستارىن تانىستىردى.
قازىر ماسەلەنى شەشۋدىڭ ءبىر جولى رەتىندە قالاداعى رىسقۇلوۆ كوشەسى مەن قوناەۆ داڭعىلىنىڭ قيىلىسىندا جولايرىق سالۋ ماقساتىندا قۇرىلىس جۇمىستارى باستالدى. جوبا بيىل قازان ايىندا باستالىپ, كەلەسى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا اياقتالادى دەپ جوسپارلانۋدا.
جوبانىڭ باس مەردىگەرى – «Bazis Construction» جشس, اۆتورلىق قاداعالاۋشى – «ساۋلەت-SKB» جشس, تەحنيكالىق قاداعالاۋشى – «اكمول تەح نادزور» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەرى.
قازىرگى ۋاقىتتا نىساندا جاسىل جەلەكتەردى قايتا وتىرعىزۋ, گاز, سۋ قۇبىرلارىنىڭ ورلارىن قازۋ, جالپى سانى 105 تەمىربەتوندى قادالار ورنىن بۇرعىلاۋ, ارماتۋرامەن ورىلگەن قاڭقالار ورناتۋ جانە بەتون قۇيۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. تەمىربەتوندى قادالاردى سالۋداعى ماقسات – قوناەۆ داڭعىلى بويىندا ورنالاسقان كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيدەن توپىراققا تۇسەتىن جۇكتەمەلەردى ۇستاۋ. جوباعا سايكەس قوناەۆ داڭعىلى بويىندا ۇزىندىعى 540 مەتردى قۇرايتىن توننەل سالىنادى. بۇل دا بولسا جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ كوشەدەگى قوزعالىسىنىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن قولايلىلىعىنا ەلەۋلى جاعداي تۋعىزاتىنى بەلگىلى.
بۇل شاھارداعى ەكىنشى ءىرى جولايرىق بولماق. الدىڭعىسى تەمىرلان تاسجولى بويىنان سالىنعان ەدى.
مەملەكەتتىك باعدارلامامەن سالىنعان ۇيلەردىڭ ۇلەسى كوپ
ەل پرەزيدەنتى ءوز جولداۋىندا ۇلت بولاشاعى – جاستارعا قولداۋ كورسەتۋ كەرەك ەكەنىن ايتتى. بۇگىندە جاستارعا ەڭ باستى كومەك باسپانامەن قامتۋ بولماق. وسى تۇيتكىل وڭ شەشىلسە, قانشاما پاتەر جالداپ, قينالىپ جۇرگەن جاستاردىڭ ارمانىنا قانات بىتەر ەدى. بۇل ماسەلە, اسىرەسە جاستار ءجيى شوعىرلانعان ءىرى ورتالىقتاردا قوردالانعان. جۋىردا جاستاردى تولعاندىرعان وسى ماسەلە بويىنشا شىمكەنت قالالىق تۇرعىن ءۇي باسقارماسى اقجولتاي جاڭالىقپەن ءبولىستى.
ەندىگىدە «جاستار» تۇرعىن ءۇي باعىتىمەن باسپانا الۋعا قۇجات قابىلداۋ جەلتوقسان ايىندا باستالماق. بۇل تۋرالى قالالىق اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق ورتالىعىندا وتكەن ءباسپاسوز بريفينگىندە شىمكەنت قالالىق تۇرعىن ءۇي باسقارماسىنىڭ باسشىسى عالىمجان تولەپوۆ مالىمدەدى.
«بيىلعى جولداۋدىڭ 4-تارماعى باسپانا ماسەلەسىنە تىكەلەي بايلانىستى. جولداۋدا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كەزەكتە تۇرعان ادامداردىڭ باسپانا ماسەلەسىن تەزىرەك شەشۋ كەرەك ەكەنىن باسا ايتتى. وسى ماقساتتا ءتيىستى جۇمىستار اتقارىلۋدا. سونىڭ ءبىرى – «جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي» باعىتى. بۇل باعىت بويىنشا جىل سوڭىنا دەيىن 300 پاتەر بەرىلەدى. ال وتىنىشتەر «شىمكەنت-باسپانا» اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسى ارقىلى جەلتوقسان ايىندا قابىلدانادى», دەدى ع.تولەپوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە قالالىق باسپانا كەزەگىنە جالپى 40 148 ادام تىركەلگەن. ونىڭ ىشىندە 13 332-ءسى الەۋمەتتىك جاعىنان ءالسىز توپ سانالادى, ال جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار 1642-ءنى قۇراعان. وسى رەتتە الەۋمەتتىك جاعىنان ءالسىز توپ ساناتىنداعىلارعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدىڭ 20 پايىزى جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالارعا تيەسىلى. ياعني بيىل 48 ارەندالىق پاتەردىڭ كىلتى جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالارعا تاپسىرىلدى. جالپى, 2020 جىلى «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز 1 596 ارەندالىق باسپانا بەرىلدى.
تۇرعىن ءۇي كەزەگىنە تىركەلگەن ازاماتتار بويىنشا 118 678 وڭدەۋ جۇرگىزىلىپ, يەلىگىندە تۇرعىن ءۇي تىركەلگەن, باسقا ەلدى مەكەنگە قونىس اۋدارعان, ساناتىن جوعالتقان جانە قايتىس بولۋ سەبەپتەرىمەن 4 456 ازامات تۇرعىن ءۇي الۋ تىزىمىنەن شىعارىلعان. بۇل تەكسەرۋ جۇمىستارى تۇراقتى تۇردە جالعاسادى.
ازاماتتار ءوز كەزەگى تۋرالى مالىمەتتى «E-gov» ەلەكتروندى پورتالى نەمەسە باسقارمانىڭ 8 700 674 20 52 WhatsApp ءنومىرى ارقىلى بىلە الادى.
بۇعان قوسا شاھارداعى باسپاناعا شىن مۇقتاج 101 ازاماتقا تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتى بەرىلدى. بيىل «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ «7-20-25», «2-10-20» جانە «جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي» تۇرعىن ءۇي باعىتتارىن اۆتوماتتاندىرۋ ماقساتىندا «شىمكەنت-باسپانا» اقپاراتتىق جۇيەسىنىڭ جۇمىسى قالىپتاستى.
سونداي-اق باسقارما باسشىسى كرەديتتىك تۇرعىن ءۇي باعىتتارىنىڭ ورىندالۋ بارىسىمەن تانىستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, «2-10-20» تۇرعىن ءۇي باعىتى بويىنشا 224 وتباسى الەۋمەتتىك نەسيەلەندىرۋ شارتىمەن تۇرعىن ۇيگە قول جەتكىزدى. ونىڭ ىشىندە كوپبالالى وتباسىلار – 114, تولىق ەمەس وتباسىلار – 60, مۇگەدەك بالانى تاربيەلەۋشى وتباسى – 50. سونىمەن قاتار «2-10-20» – «باقىتتى وتباسى» كرەديتتىك تۇرعىن ءۇي باعىتى بويىنشا باستاپقى جارناسىنىڭ ءبىر بولىگىنە الەۋمەتتىك كومەك رەتىندە قايتارىمسىز نەگىزدە جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن بولىنگەن 100 ملن تەڭگەگە 101 ازاماتقا تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتتارى بەرىلدى.
1 قازانداعى جاعدايعا سايكەس, «7-20-25» تۇرعىن ءۇي باعىتى بويىنشا 885 ازامات جاڭا پاتەردىڭ كىلتىن العان. جىل سوڭىنا دەيىن «7-20-25», «2-10-20» باعىتتارى بويىنشا 4 نەسيەلىك ءۇي, «5-20-25» باعىتى بويىنشا «قازاقستاننىڭتۇرعىنۇيقۇرىلىسجيناقبانكى» اق ارقىلى جاو-دا كەزەكتە تۇرعاندارعا 16 نەسيەلىك ءۇي, «قازاقستاننىڭتۇرعىنۇيقۇرىلىسجيناقبانكى» اق باعىتى بويىنشا بانك سالىمشىلارىنا (جاو-دا كەزەكتە تۇرعاندارعا – 50 پايىز, سالىمشىلارعا – 50 پايىز) 6 كرەديتتىك ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى. قۋانتارلىعى, شىمكەنتتە «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا 9 ايدا 20 تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن.
شىمكەنت – قۇرىلىسى قايناعان الىپ شاھار. ءۇشىنشى مەگاپوليستە بيىل 9 ايدا قۇرىلىس سالاسىندا بىرقاتار جۇمىس اتقارىلدى. بۇل جىلى 154 نىساننىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان. سالادا نەگىزىنەن كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەر قۇرىلىسىنا باسىمدىق بەرىلۋدە. اتاپ ايتقاندا, «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە بيۋدجەت ەسەبىنەن 92 ءۇيدىڭ قۇرىلىسى ىسكە اسىرىلۋدا. 9 ايدا 20 ءۇي پايدالانۋعا تاپسىرىلدى. ونىڭ ىشىندە اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىعىندا 528 پاتەرلىك 8 تۇرعىن ءۇي, «شىمكەنت سيتي» شاعىن اۋدانىندا 888 پاتەرلى 12 تۇرعىن ءۇي بار. قازان ايىندا «شىمكەنت سيتي» شاعىن اۋدانىنداعى 160 پاتەرلى 4 ءۇي, جەلتوقساندا «تۇران» شاعىن اۋدانىندا 1708 پاتەرلى 27 تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى. جىل اياعىندا جالپى 3 284 وتباسى ءوز باسپاناسىن ساتىپ الۋ مۇمكىندىگىنە يە بولادى.
بيىل قوسىمشا 5 ارەندالىق ءۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, 280 پاتەر تاپسىرىلادى. بۇدان بولەك, قاراشادا نارىقتان 696 پاتەر ساتىپ الىنادى. ناتيجەسىندە, جالپى 976 ارەندالىق پاتەر تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇرعان ازاماتتارعا بەرىلەدى. ونىڭ ىشىندە 378-ءى – كوپبالالى وتباسىلارعا, 298-ءى – الەۋمەتتىك وسال توپتارعا, 300-ءى جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا بەرىلەدى.
قۇرىلىس باسقارماسىنىڭ ايتۋىنشا, 9 ايدا 357, 2 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي تاپسىرىلىپ, وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ءوسىم 118 پايىزدى قۇرادى. جىل سوڭىنا دەيىن 254,8 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى. 201 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدى ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا 34 نىساننىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. 1 نىساننىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, 39 تۇرعىن ءۇي جانە 1 مەكتەپ قاجەتتى ينفراقۇرىلىممەن قامتىلعان.
مەديتسينا قۇرالدارىن ءوندىرۋدى قولعا الدى
ىندەت اسقىنىپ تۇرعان جاز باسىندا شىمكەنت قالاسىنىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەرى ءبىراز سىناقپەن بەتپە-بەت كەلدى. اسىرەسە جاساندى تىنىس الدىرۋ اپپاراتىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى بايقالدى.
وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن شاھارداعى «قازمەدپريبور» مەكەمەسى ناۋقاستارعا ارنالعان بىرەگەي قۇرىلعى جاساپ شىعارا باستادى. شاھارداعى مەديتسينالىق ۇجىمدارعا الداعى ۋاقىتتا 100-دەن اسا جاساندى تىنىستاندىرۋ قۇرالى جەتكىزىلمەك. پاندەميا كەزىندە ناۋقاستاردىڭ ءومىرىن ساقتاۋعا ەڭ قاجەتتى قۇرىلعى جاساپ شىعاراتىن كاسىپورىننىڭ جۇمىسىمەن شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى مۇرات ايتەنوۆ تانىستى. Covid-19 ىندەتىنىڭ ىقتيمال جاڭا تولقىنىنا دايىندىق بارىسىن, جاڭا اپپاراتتاردىڭ ءوندىرىس قۋاتىن پىسىقتادى.
«قازمەدپريبور» مەكەمەسىندە جاساندى تىنىستاندىرۋ اپپاراتىن قۇراستىرۋ ماسەلەسى كوروناۆيرۋس ىندەتى ءورشىپ تۇرعان جازدا كوتەرىلگەن. سول ۋاقىتتا قالالىق اكىمدىك پەن كومپانيا جەتەكشىلەرى ۆيرۋس جۇقتىرىپ, سونىڭ سالدارىنان وكپەسى قابىنعان ناۋقاستاردى ەمدەۋگە اسا قاجەت جاساندى تىنىستاندىرۋ اپپاراتتارىن وزىمىزدە شىعارۋ ماسەلەسىن تالقىلاعان بولاتىن. سول كەلىسىم ناتيجەسىن بەرىپ, كومپانيادا ارنايى اپپاراتتاردى قۇراستىراتىن جەلى اشىلدى. مۇندا 30-عا جۋىق مامان جۇمىس ىستەيدى. جەلىنىڭ ءوندىرىس قۋاتى تاۋلىگىنە 20-25 اپپارات شىعارۋعا جەتەدى.
«وكپەنى جاساندى تىنىستاندىرۋ اپپاراتتارىن قۇراستىراتىن ماماندارىمىز ارنايى دايىندىقتان وتكەن. بۇل اپپارات جابدىعىنىڭ 60 پايىزى قازاقستاندا جاسالعان, قالعان بولشەكتەرى اقش, قىتاي جانە گەرمانيادان جەتكىزىلەدى. وزىمىزدە شىعارىلعان سوڭ, باعاسى باسقا بالامالارىنان 20 پايىزعا تومەن. الداعى ۋاقىتتا شىمكەنت قالاسىنا عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ باسقا دا قالالارىنا جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. مىسالى, الماتى, قاراعاندى, اتىراۋ قالالارىنىڭ اكىمدىكتەرىمەن كەلىسىمشارت جاسادىق. جالپى, وسى ۋاقىتقا دەيىن قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىنە ءبىزدىڭ كومپانيانىڭ 50 ملرد-تان اسا مەديتسينالىق قۇرال-جابدىعى جەتكىزىلگەن», دەيدى «قازمەدپريبور» جشس ديرەكتورى قانىبەك قاناتبەك ۇلى.
شىمكەنتتىك ءوندىرۋشى جىل سوڭىنا دەيىن ەلىمىز بويىنشا 500 جاساندى تىنىستاندىرۋ اپپاراتىن جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. دەگەنمەن نەگىزگى تۇتىنۋشى شىمكەنت قالاسى بولماق. قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ جەتەكشىلەرىنىڭ ايتۋىنشا, ءۇشىنشى مەگاپوليستە قۇراستىرىلعان العاشقى جاساندى تىنىستاندىرۋ اپپاراتىن №1 اۋرۋحانادا سىناقتان وتكىزىپتى.
«كوروناۆيرۋستىڭ ىقتيمال جاڭا تولقىنىنا دايىندىق بارىسىندا شىمكەنتتەگى مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ قۇرىلعىلارعا دەگەن سۇرانىسىنىڭ نەگىزىن وسى جەرگىلىكتى ءوندىرۋشى قامتاماسىز ەتىپ وتىر. وسى ايدىڭ سوڭىنا دەيىن 126 جاساندى تىنىستاندىرۋ اپپاراتى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنا تاپسىرىلادى. ودان بولەك بىزگە قاجەت «بوبروۆ» اپپاراتى, رەانيماتسيالىق كەرەۋەتتەر مەن جابدىقتار دا وسىندا شىعارىلادى. ەڭ باستىسى – وتاندىق ونىمدەردىڭ ءتيىستى ليتسەنزياسى بار», دەيدى شاھاردىڭ باس دارىگەرى باقىتجان پوزيلوۆ.
كاسىپورىن جۇمىسىمەن تانىسقان قالا اكىمى م.ايتەنوۆ ناۋقاستاردى ەمدەۋدە وتاندىق مەديتسينا ونىمدەرىن دە پايدالانۋعا شاقىردى. سونداي-اق قاجەتتى پروۆيزورلىق توسەكتىك ورىن وسى ەپيدەميالىق احۋالعا بايلانىستى ازىرلەنەتىنىن جەتكىزدى.
«وسىدان 3-4 اي بۇرىن, جازداعى جاعدايعا بايلانىستى «قازمەدپريبور» مەكەمەسىنىڭ باسشىلىعىمەن كەزدەسۋدە جاساندى اپپارات شىعارامىز دەپ ەدى. مىنە, سول كۇنگە جەتىپ وتىرمىز. وسى اپتانىڭ سوڭىنا دەيىن قالاداعى مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە 88 اپپارات جەتكىزىلەدى. بۇعان قوسا 200-دەي مونيتورعا, باسقا دا قاجەت ونىمدەرگە تاپسىرىس بەردىك. شىمكەنت قالاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتىپ, ارنايى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الۋ ءۇشىن بيىل جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 6,6 ملرد تەڭگە ءبولىندى. بۇل – 2019 جىلعى قارجىمەن سالىستىرعاندا 6 ەسە كوپ. وسىلايشا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تۇرعىندارعا ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداپ جاتىرمىز. جازداعى ىندەت كەزىندە قالادا پروۆيزورلىق ورىنداردا بارلىعى 3 810 توسەكتىك ورىنعا جەتكىزىپ ەدىك. ال قازىر 5 مىڭنان اسا توسەكتىك ورىنعا دايىنبىز. ماتەريالدىق تۇرعىدان دايىندالىپ, قوسىمشا 3 كومپيۋتەرلىك توموگرافيا اپپاراتىن الدىردىق, بۇگىندە ولاردىڭ سانى 17-گە جەتتى. ءبىزدىڭ ەسەپ بويىنشا كۇنىنە 1500-2000 ادام كت-دان تەكسەرۋدەن وتە الادى. بۇعان قوسا وتتەگى نۇكتەلەرىن قاراستىرىپ, جانساقتاۋ بولىمدەرىن دايىندادىق. قازىرگى تاڭدا شىمكەنت بويىنشا كوروناۆيرۋس ىندەتىمەن كۇرەسكە ارنالعان 1 060 توسەكتىك ورىن بار. جامان ايتپاي, جاقسى جوق, جاعداي ۋشىعا تۇسسە, بەس ساعاتتىڭ ىشىندە 4 مىڭ ورىنعا, ال تاۋلىكتىڭ ىشىندە 5 مىڭ ورىنعا جەتكىزە الامىز. سونىمەن قاتار №2 اۋرۋحانادا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلۋدە, ول جەردە ىندەتكە شالدىققانداردى ەمدەۋ ءۇشىن قوسىمشا 500 ورىن قارالادى», دەدى م.ايتەنوۆ.
قالا اكىمى شاھارداعى ەپيدەميالىق جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن جۇيەلى جۇمىس ىستەلىپ جاتقانىن, ينفەكتسيا وشاقتارى جانە ۆيرۋس جۇقتىرعان ناۋقاستارمەن بايلانىستا بولعان ادامدار امبۋلاتورلىق باقىلاۋعا الىنعانىن, ول ءۇشىن جەرگىلىكتى ەمحانالاردا 200-دەن اسا ءموبيلدى بريگادا جاساقتالعانىن ايتتى.
كوگالداندىرۋعا باسا كوڭىل بولىنەدى
ءىرى قالالار ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە ەكولوگيا ماسەلەسى, ونىڭ ىشىندە تازا اۋا وتە ماڭىزدى. جاعدايدى قالىپتا ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن قالانىڭ وسىمدىك جامىلعىسىن كۇتىپ-باپتاپ, جاسىل بەلدەۋىن كەڭەيتە ءتۇسۋ قاجەت-اق.
بۇگىندە وسى باعىتتا شىمكەنت قالاسىنىڭ تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسى بىرقاتار جۇمىس اتقارعان. سونىڭ ءبىرى «جاسىل بەلدەۋ» مەكەمەسىنىڭ ماماندارى بيىل 250 گەكتار اۋماققا ورمان پاتولوگيالىق تەكسەرۋلەرىن جۇرگىزدى. سونداي-اق ورمان ءورتىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا مىڭ گەكتارعا جۋىق جەر ۋچاسكەسىنىڭ 30 شاقىرىمىنا مينەرالدى جولاق سالعان.
70 گەكتار جەر جىرتىلىپ, 60 گەكتار اۋماقتاعى اعاشتار كەسىلىپ, كەسىلگەن شىرپىلار سىرتقا شىعارىلعان. 20 گەكتار اۋماققا سۋعارۋ ارىقتارى جاسالعان جانە 25 گەكتارعا ەگىلگەن كوشەتتەر اراسى قوپسىتىلعان. ال 25 گەكتار جەردە ارام شوپتەر شابىلعان. بۇگىندە 396 گەكتار جەر ۋچاسكەسى تولىعىمەن جىرتىلىپ, اعاش ەگۋگە دايىندالىپتى.
سونىمەن قاتار «بادام ورمان جانە جانۋارلار دۇنيەسىن قورعاۋ جونىندەگى» مم-نە قاراستى ورمان تۇقىمباعىندا ەگىلگەن اعاش-كوشەتتەردى كۇتىپ-باپتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. 9 اي كولەمىندە جالپى 2 گەكتار جەرگە سۋعارۋ, ارام شوپتەردەن تازارتۋ جانە مينەرالدى تىڭايتقىش ەنگىزىلگەن. ودان وزگە, باسقارما ماماندارىنىڭ مالىمەتىنشە, 11 گەكتاردى الىپ جاتقان شىمسايا شاتقالىندا دا ەگىلگەن اعاش-كوشەتتەرگە كۇتىپ-باپتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
شىمكەنت