• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 06 قاراشا, 2020

مەگاپوليستەر جولىمەن دامىپ كەلەدى

144 رەت
كورسەتىلدى

بۇگىندە ەلىمىزدەگى ءىرى قالالاردا ەڭ باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى – كولىك كەپ­تەلەگى. مىنە, بۇل ماسەلە حالقى­نىڭ سانى ميلليوننان اسقان شىمكەنت شاھارىن دا اينالىپ وتپەدى. قالاداعى ءىرى كوشەلەردە تاڭ مەن كەشكى ۋاقىتتاردا كولىك سانىنىڭ كوپتىگىنەن شىمكەنت كەپتەلەككە تولى قالاعا اينالىپ بارادى.

كەپتەلەكتى ازايتاتىن جولايرىق قاجەت

كولىك سانى ارتىپ, كوشە قوزعالىسى كۇردەلەنە تۇسكەن قازىرگى كەزدە شاھاردىڭ باسقا كوشەلەرىن ايتپاعاندا كەڭ قوناەۆ داڭعىلىنىڭ وزىندە – كەپتەلەك. وسى ماسەلە بويىنشا قالا اكىمدىگى ۇزاق ۋاقىت زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ارقىلى قالادا ءىرى جولايرىقتاردى كوبەيتەتىن بولىپ شەشتى. بۇل جونىندە قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى ماقسۇت يساحوۆ قالاداعى جول قۇرىلىسى جۇمىستارىنا قاتىستى كەزدەسۋدە ايتىپ ءوتتى. وسىلايشا شاھارداعى كەپتەلەكتى ازايتپاق.

«قازىرگى تاڭدا قالا كوشەلەرىنە ساراپ­تاما جۇرگىزۋ ناتيجەسىندە, جولاۋ­شى­­لار­دىڭ قولايلىلىعى ءۇشىن قوناەۆ داڭ­­­عىلى مەن رىسقۇلوۆ كوشەلەرىنىڭ قيى­­­لى­سىنا زاماناۋي جولايرىعىن سالۋ قا­­جەتتىگى تۋىنداۋدا. كۇندەلىكتى كەپتە­لەكتەن مەزى بولعان تۇرعىنداردىڭ نارازى­لىعىن بايقاپ وتىرمىز», دەيدى ماقسۇت يساحوۆ.

سونىمەن قاتار بيىل قالاداعى 259 نىساندا 416 شاقىرىم جول قۇرىلىسىن جۇر­گىزۋ جوسپارلانعان بولاتىن. قازىرگى تاڭدا 160 كوشەدە 203 شاقىرىم جول جون­دەۋ جۇ­مىسى اياقتالدى. ەندىگى جەردە 99 كوشە, 213 شاقىرىم جوندەۋ جۇمىستارى قالدى.

قىركۇيەكتىڭ سوڭىنا دەيىن بىرنەشە جول قۇرىلىسى مەن جول وتكەلدەرىن رەتكە كەلتىرۋ, ايالداما مەن باعدارشام ورناتۋ, كوشەنى تاڭبالاۋ جۇمىستارى اياقتالادى. ال قوناەۆ كوشەسىنىڭ تۇركىستان كوشەسى­نەن ءارى قارايعى جالعاسى دا سالىنىپ, 1-كەزەڭى جەلتوقسان ايىندا تولىق اياقتالادى.

سونداي-اق م.يساحوۆ ايالدامالاردىڭ ورناتىلۋ بارىسىن, ۆەلوجولاقتاردىڭ سالىنۋىن, ۆەلوستانسالاردىڭ ورنالاسۋى مەن پايدالانىلۋىن, قالاعا كىرەبەرىس شىمكەنت-تاشكەنت وتكەلىندەگى جوندەۋ جۇمىستارىن تانىستىردى.

قازىر ماسەلەنى شەشۋدىڭ ءبىر جولى رەتىندە قالاداعى رىسقۇلوۆ كوشەسى مەن قوناەۆ داڭعىلىنىڭ قيىلىسىندا جو­لاي­رىق سالۋ ماقساتىندا قۇرىلىس جۇ­مىس­تارى باستالدى. جوبا بيىل قازان ايىندا باستالىپ, كەلەسى جىلدىڭ جەل­توقسان ايىن­دا اياقتالادى دەپ جوسپارلانۋدا.

جوبانىڭ باس مەردىگەرى – «Bazis Construction» جشس, اۆتورلىق قاداعالاۋ­شى – «ساۋلەت-SKB» جشس, تەحنيكالىق قاداعالاۋشى – «اكمول تەح نادزور» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەرى.

قازىرگى ۋاقىتتا نىساندا جاسىل جەلەك­­تەردى قايتا وتىرعىزۋ, گاز, سۋ قۇبىر­لارى­نىڭ ورلارىن قازۋ, جالپى سانى 105 تەمىر­بەتوندى قادالار ورنىن بۇرعىلاۋ, ارماتۋرامەن ورىلگەن قاڭقالار ورناتۋ جانە بەتون قۇيۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. تەمىربەتوندى قادالاردى سالۋداعى ماقسات – قوناەۆ داڭعىلى بويىندا ورنالاسقان كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيدەن توپىراققا تۇسەتىن جۇكتەمەلەردى ۇستاۋ. جوباعا سايكەس قوناەۆ داڭعىلى بو­يىندا ۇزىندىعى 540 مەتردى قۇرايتىن توننەل سالىنادى. بۇل دا بولسا جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ كوشەدەگى قوزعالىسىنىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن قولايلىلىعىنا ەلەۋلى جاعداي تۋعىزاتىنى بەلگىلى.

بۇل شاھارداعى ەكىنشى ءىرى جولايرىق بولماق. الدىڭعىسى تەمىرلان تاسجولى بويىنان سالىنعان ەدى.

مەملەكەتتىك باعدارلامامەن سالىنعان ۇيلەردىڭ ۇلەسى كوپ

ەل پرەزيدەنتى ءوز جولداۋىندا ۇلت بولاشاعى – جاستارعا قولداۋ كورسەتۋ كەرەك ەكەنىن ايتتى. بۇگىندە جاستارعا ەڭ باستى كومەك باسپانامەن قامتۋ بولماق. وسى تۇيتكىل وڭ شەشىلسە, قانشاما پاتەر جالداپ, قينالىپ جۇرگەن جاستاردىڭ ارمانىنا قانات بىتەر ەدى. بۇل ماسەلە, اسىرەسە جاستار ءجيى شوعىرلانعان ءىرى ورتا­لىقتاردا قوردالانعان. جۋىردا جاستاردى تولعاندىرعان وسى ماسەلە بويىنشا شىمكەنت قالالىق تۇرعىن ءۇي باسقارماسى اقجولتاي جاڭالىقپەن ءبولىستى.

ەندىگىدە «جاستار» تۇرعىن ءۇي باعىتى­مەن باسپانا الۋعا قۇجات قابىلداۋ جەل­توقسان ايىندا باستالماق. بۇل تۋرالى قالالىق اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق ورتالىعىندا وتكەن ءباسپاسوز بريفينگىندە شىم­كەنت قالالىق تۇرعىن ءۇي باسقار­ماسى­نىڭ باسشىسى عالىمجان تولەپوۆ مالىمدەدى.

«بيىلعى جولداۋدىڭ 4-تارماعى باس­پانا ماسەلەسىنە تىكەلەي بايلانىستى. جولداۋدا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كەزەكتە تۇرعان ادام­داردىڭ باسپانا ماسەلەسىن تەزىرەك شەشۋ كەرەك ەكەنىن باسا ايتتى. وسى ماقساتتا ءتيىستى جۇمىستار اتقارىلۋدا. سونىڭ ءبىرى – «جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇر­عىن ءۇي» باعىتى. بۇل باعىت بويىنشا جىل سوڭىنا دەيىن 300 پاتەر بەرىلەدى. ال وتىنىشتەر «شىمكەنت-باسپانا» اۆتو­مات­تاندىرىلعان جۇيەسى ارقىلى جەلتوقسان ايىندا قابىلدانادى», دەدى ع.تولەپوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە قالالىق باسپانا كەزەگىنە جالپى 40 148 ادام تىر­كەلگەن. ونىڭ ىشىندە 13 332-ءسى الەۋ­مەت­تىك جاعىنان ءالسىز توپ سانالادى, ال جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقور­لىعىن­سىز قالعان بالالار 1642-ءنى قۇراعان. وسى رەت­تە الەۋمەتتىك جاعى­نان ءالسىز توپ سانا­تىن­­داعىلارعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدىڭ 20 پا­­يىزى جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قام­­قور­­لىعىنسىز قالعان بالالارعا تيە­سىلى. ياعني بيىل 48 ارەندالىق پاتەر­دىڭ كىل­تى جەتىم جانە اتا-اناسىنىڭ قامقور­لى­عىن­­سىز قالعان بالالارعا تاپسىرىلدى. جال­­پى, 2020 جىلى «نۇرلى جەر» مەملە­كەت­­تىك باعدارلاماسى اياسىندا ساتىپ الۋ قۇقى­عىنسىز 1 596 ارەندالىق باسپانا بەرىلدى.

تۇرعىن ءۇي كەزەگىنە تىركەلگەن ازاماتتار بويىنشا 118 678 وڭدەۋ جۇرگىزىلىپ, يەلىگىندە تۇرعىن ءۇي تىركەلگەن, باسقا ەلدى مەكەنگە قونىس اۋدارعان, ساناتىن جوعالتقان جانە قايتىس بولۋ سەبەپ­تەرىمەن 4 456 ازامات تۇرعىن ءۇي الۋ تىزىمىنەن شىعارىلعان. بۇل تەكسەرۋ جۇمىس­تارى تۇراقتى تۇردە جالعاسادى.

ازاماتتار ءوز كەزەگى تۋرالى مالىمەتتى «E-gov» ەلەكتروندى پورتالى نەمەسە باسقارمانىڭ 8 700 674 20 52 WhatsApp ءنومىرى ارقىلى بىلە الادى.

بۇعان قوسا شاھارداعى باسپاناعا شىن مۇقتاج 101 ازاماتقا تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتى بەرىلدى. بيىل «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ «7-20-25», «2-10-20» جانە «جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي» تۇرعىن ءۇي باعىتتارىن اۆتوماتتاندىرۋ ماقساتىندا «شىمكەنت-باسپانا» اقپاراتتىق جۇيەسىنىڭ جۇمىسى قالىپتاستى.

سونداي-اق باسقارما باسشىسى كرەديت­تىك تۇرعىن ءۇي باعىتتارىنىڭ ورىندالۋ بارىسىمەن تانىستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, «2-10-20» تۇرعىن ءۇي باعىتى بويىنشا 224 وتباسى الەۋمەتتىك نەسيەلەندىرۋ شارتىمەن تۇرعىن ۇيگە قول جەتكىزدى. ونىڭ ىشىندە كوپبالالى وتباسىلار – 114, تولىق ەمەس وتباسىلار – 60, مۇگەدەك بالانى تاربيەلەۋشى وتباسى – 50. سونىمەن قاتار «2-10-20» – «باقىتتى وتباسى» كرەديتتىك تۇرعىن ءۇي باعىتى بويىنشا باستاپقى جارناسىنىڭ ءبىر بولىگىنە الەۋمەتتىك كومەك رەتىندە قايتارىمسىز نەگىزدە جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن بولىنگەن 100 ملن تەڭگەگە 101 ازاماتقا تۇرعىن ءۇي سەرتيفيكاتتارى بەرىلدى.

1 قازانداعى جاعدايعا سايكەس, «7-20-25» تۇر­عىن ءۇي باعىتى بويىنشا 885 ازا­مات جاڭا پاتەردىڭ كىلتىن العان. جىل سوڭىنا دەيىن «7-20-25», «2-10-20» باعىت­تارى بو­يىنشا 4 نەسيەلىك ءۇي, «5-20-25» باعى­تى بويىنشا «قازاقستاننىڭتۇرعىنۇيقۇ­رى­لىسجيناقبانكى» اق ارقىلى جاو-دا كەزەكتە تۇرعاندارعا 16 نەسيەلىك ءۇي, «قازاقستاننىڭتۇرعىنۇيقۇرىلىسجيناق­بانكى» اق باعىتى بويىنشا بانك سالىمشىلارىنا (جاو-دا كەزەكتە تۇر­عان­دارعا – 50 پايىز, سالىمشىلارعا – 50 پايىز) 6 كرەديتتىك ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى. قۋانتارلىعى, شىمكەنتتە «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا 9 اي­دا 20 تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلگەن.

شىمكەنت – قۇرىلىسى قايناعان الىپ شاھار. ءۇشىنشى مەگاپوليستە بيىل 9 ايدا قۇرىلىس سالاسىندا بىرقاتار جۇمىس اتقارىلدى. بۇل جىلى 154 نىسان­نىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان. سالادا نەگىزىنەن كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەر قۇرىلىسىنا باسىمدىق بەرىلۋدە. اتاپ ايتقاندا, «نۇر­لى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى شەڭ­بەرىندە بيۋدجەت ەسەبىنەن 92 ءۇيدىڭ قۇ­رى­لىسى ىسكە اسىرىلۋدا. 9 ايدا 20 ءۇي پاي­­دالانۋعا تاپسىرىلدى. ونىڭ ىشىندە اكىم­­شىلىك-ىسكەرلىك ورتالىعىندا 528 پاتەر­لىك 8 تۇرعىن ءۇي, «شىمكەنت سيتي» شا­عىن اۋدانىندا 888 پاتەرلى 12 تۇرعىن ءۇي بار. قازان ايىندا «شىمكەنت سيتي» شا­عىن اۋدانىنداعى 160 پاتەرلى 4 ءۇي, جەل­توق­ساندا «تۇران» شاعىن اۋدانىندا 1708 پاتەرلى 27 تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرى­لەدى. جىل اياعىندا جالپى 3 284 وتباسى ءوز باس­پاناسىن ساتىپ الۋ مۇمكىندىگىنە يە بولادى.

بيىل قوسىمشا 5 ارەندالىق ءۇيدىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, 280 پاتەر تاپسىرى­لادى. بۇدان بولەك, قاراشادا نارىق­تان 696 پاتەر ساتىپ الىنادى. ناتيجەسىندە, جالپى 976 ارەندالىق پاتەر تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە تۇرعان ازاماتتارعا بەرىلەدى. ونىڭ ىشىندە 378-ءى – كوپبالالى وتبا­سىلارعا, 298-ءى – الەۋمەتتىك وسال توپتارعا, 300-ءى جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا بەرىلەدى.

قۇرىلىس باسقارماسىنىڭ ايتۋىنشا, 9 ايدا 357, 2 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي تاپسىرىلىپ, وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا ءوسىم 118 پايىزدى قۇرادى. جىل سوڭىنا دەيىن 254,8 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرى­لەدى. 201 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدى ينجە­نەرلىك ينفراقۇرىلىممەن قامتا­ماسىز ەتۋ ماقساتىندا 34 نىساننىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. 1 نىساننىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ, 39 تۇرعىن ءۇي جانە 1 مەكتەپ قاجەتتى ينفراقۇرىلىممەن قامتىلعان.

 

مەديتسينا قۇرالدارىن ءوندىرۋدى قولعا الدى

ىندەت اسقىنىپ تۇرعان جاز باسىندا شىمكەنت قالاسىنىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەرى ءبىراز سىناقپەن بەتپە-بەت كەلدى. اسىرەسە جاساندى تىنىس الدىرۋ اپپاراتىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى بايقالدى.

وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن شاھارداعى «قازمەدپريبور» مەكەمەسى ناۋقاستارعا ارنالعان بىرەگەي قۇرىلعى جاساپ شىعارا باستادى. شاھارداعى مەديتسينالىق ۇجىمدارعا الداعى ۋاقىتتا 100-دەن اسا جاساندى تىنىستاندىرۋ قۇرالى جەتكىزىلمەك. پاندەميا كەزىندە ناۋقاستاردىڭ ءومىرىن ساقتاۋعا ەڭ قاجەتتى قۇرىلعى جاساپ شىعاراتىن كاسىپورىننىڭ جۇمىسىمەن شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى مۇرات ايتەنوۆ تانىستى. Covid-19 ىن­دەتىنىڭ ىقتيمال جاڭا تولقىنىنا دايىن­دىق بارىسىن, جاڭا اپپاراتتاردىڭ ءوندىرىس قۋاتىن پىسىقتادى.

«قازمەدپريبور» مەكەمەسىندە جاساندى تىنىستاندىرۋ اپپاراتىن قۇراستىرۋ ما­سە­لەسى كوروناۆيرۋس ىندەتى ءورشىپ تۇرعان جاز­­دا كوتەرىلگەن. سول ۋاقىتتا قالالىق اكىم­­دىك پەن كومپانيا جەتەكشىلەرى ۆيرۋس جۇق­تىرىپ, سونىڭ سالدارىنان وكپەسى ق­ا­بىن­­عان ناۋقاستاردى ەمدەۋگە اسا قاجەت جا­سان­دى تىنىستاندىرۋ اپپاراتتارىن وزى­­مىزدە شىعارۋ ماسەلەسىن تالقىلاعان بو­لا­تىن. سول كەلىسىم ناتيجەسىن بەرىپ, كوم­­­پانيادا ارنايى اپپاراتتاردى قۇراس­تى­را­تىن جەلى اشىلدى. مۇندا 30-عا جۋىق ما­مان جۇمىس ىستەيدى. جەلىنىڭ ءوندىرىس قۋا­تى تاۋلىگىنە 20-25 اپپارات شىعارۋعا جەتەدى.

«وكپەنى جاساندى تىنىستاندىرۋ اپپاراتتارىن قۇراستىراتىن ماماندارىمىز ارنايى دايىندىقتان وتكەن. بۇل اپپارات جابدىعىنىڭ 60 پايىزى قازاقستاندا جاسالعان, قالعان بولشەكتەرى اقش, قىتاي جانە گەرمانيادان جەتكىزىلەدى. وزىمىزدە شىعارىلعان سوڭ, باعاسى باسقا بالامالارىنان 20 پايىزعا تومەن. الداعى ۋاقىتتا شىمكەنت قالاسىنا عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ باسقا دا قالالارىنا جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. مىسالى, الماتى, قاراعاندى, اتىراۋ قالالارىنىڭ اكىمدىكتەرىمەن كەلىسىمشارت جاسادىق. جالپى, وسى ۋاقىتقا دەيىن قازاقستاننىڭ بارلىق وڭىرىنە ءبىزدىڭ كومپانيانىڭ 50 ملرد-تان اسا مەديتسينالىق قۇرال-جابدىعى جەتكىزىلگەن», دەيدى «قازمەدپريبور» جشس ديرەكتورى قانىبەك قاناتبەك ۇلى.

شىمكەنتتىك ءوندىرۋشى جىل سوڭىنا دەيىن ەلىمىز بويىنشا 500 جاساندى تىنىس­تاندىرۋ اپپاراتىن جەتكىزۋدى جوس­پارلاپ وتىر. دەگەنمەن نەگىزگى تۇتىنۋشى شىمكەنت قالاسى بولماق. قالالىق دەن­ساۋ­­لىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ جەتەك­شى­لەرىنىڭ ايتۋىنشا, ءۇشىنشى مەگاپوليستە قۇراستىرىلعان العاشقى جاساندى تىنىستاندىرۋ اپپاراتىن №1 اۋرۋحانادا سىناقتان وتكىزىپتى.

«كوروناۆيرۋستىڭ ىقتيمال جاڭا تولقىنىنا دايىندىق بارىسىندا شىمكەنتتەگى مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ قۇرىلعىلارعا دەگەن سۇرانىسىنىڭ نەگىزىن وسى جەرگىلىكتى ءوندىرۋشى قامتاماسىز ەتىپ وتىر. وسى ايدىڭ سوڭىنا دەيىن 126 جاساندى تىنىستاندىرۋ اپپاراتى دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنا تاپسىرىلادى. ودان بولەك بىزگە قاجەت «بوبروۆ» اپپاراتى, رەانيماتسيالىق كەرەۋەتتەر مەن جابدىقتار دا وسىندا شىعارىلادى. ەڭ باستىسى – وتاندىق ونىمدەردىڭ ءتيىستى ليتسەنزياسى بار», دەيدى شاھاردىڭ باس دارىگەرى باقىتجان پوزيلوۆ.

كاسىپورىن جۇمىسىمەن تانىسقان قالا اكىمى م.ايتەنوۆ ناۋقاستاردى ەمدەۋدە وتاندىق مەديتسينا ونىمدەرىن دە پاي­دالانۋعا شاقىردى. سونداي-اق قاجەتتى پروۆيزورلىق توسەكتىك ورىن وسى ەپي­دەميالىق احۋالعا بايلانىستى ازىرلەنەتىنىن جەتكىزدى.

«وسىدان 3-4 اي بۇرىن, جازداعى جاع­دايعا بايلانىستى «قازمەدپريبور» مەكە­مەسىنىڭ باسشىلىعىمەن كەزدەسۋدە جاساندى اپپارات شىعارامىز دەپ ەدى. مىنە, سول كۇنگە جەتىپ وتىرمىز. وسى اپتانىڭ سوڭىنا دەيىن قالاداعى مەديتسينالىق مەكە­مەلەرگە 88 اپپارات جەتكىزىلەدى. بۇ­عان قوسا 200-دەي مونيتورعا, باسقا دا قاجەت ونىمدەرگە تاپسىرىس بەردىك. شىم­كەنت قالاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتىپ, ارنايى مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الۋ ءۇشىن بيىل جەر­گىلىكتى بيۋدجەتتەن 6,6 ملرد تەڭگە ءبولىن­دى. بۇل – 2019 جىلعى قارجىمەن سالىس­تىرعاندا 6 ەسە كوپ. وسىلايشا مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ تۇرعىندارعا ساپا­لى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ جونىن­دەگى تاپسىرماسىن ورىنداپ جاتىر­مىز. جازداعى ىندەت كەزىندە قالادا پروۆي­زورلىق ورىنداردا بارلىعى 3 810 توسەكتىك ورىنعا جەتكىزىپ ەدىك. ال قازىر 5 مىڭنان اسا توسەكتىك ورىنعا دايىنبىز. ماتەريالدىق تۇرعىدان دايىندالىپ, قوسىمشا 3 كومپيۋتەرلىك توموگرافيا اپپاراتىن الدىردىق, بۇگىندە ولاردىڭ سانى 17-گە جەتتى. ءبىزدىڭ ەسەپ بويىنشا كۇنىنە 1500-2000 ادام كت-دان تەكسەرۋدەن وتە الادى. بۇعان قوسا وتتەگى نۇكتەلەرىن قاراستىرىپ, جانساقتاۋ بولىمدەرىن دايىندادىق. قازىرگى تاڭدا شىمكەنت بويىنشا كوروناۆيرۋس ىندەتىمەن كۇرەسكە ارنالعان 1 060 توسەكتىك  ورىن بار. جامان ايتپاي, جاقسى جوق, جاعداي ۋشىعا تۇسسە, بەس ساعاتتىڭ ىشىندە 4 مىڭ ورىنعا, ال تاۋلىكتىڭ ىشىندە 5 مىڭ ورىنعا جەتكىزە الامىز. سونىمەن قاتار №2 اۋرۋحانادا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلۋدە, ول جەردە ىندەتكە شالدىققانداردى ەمدەۋ ءۇشىن قوسىمشا 500 ورىن قارالادى», دەدى م.ايتەنوۆ.

قالا اكىمى شاھارداعى ەپيدەميالىق جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن جۇيەلى جۇمىس ىستەلىپ جاتقانىن, ينفەكتسيا وشاق­تارى جانە ۆيرۋس جۇقتىرعان ناۋقاس­تارمەن بايلانىستا بولعان ادامدار امبۋلا­تور­لىق باقىلاۋعا الىنعانىن, ول ءۇشىن جەرگىلىكتى ەمحانالاردا 200-دەن اسا ءموبيلدى بريگادا جاساقتالعانىن ايتتى.

 

كوگالداندىرۋعا باسا كوڭىل بولىنەدى

ءىرى قالالار ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە ەكولوگيا ماسەلەسى, ونىڭ ىشىندە تازا اۋا وتە ماڭىزدى. جاعدايدى قالىپتا ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن قالانىڭ وسىمدىك جامىلعىسىن كۇتىپ-باپتاپ, جاسىل بەلدەۋىن كەڭەيتە ءتۇسۋ قاجەت-اق.

بۇگىندە وسى باعىتتا شىمكەنت قالاسى­نىڭ تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعات پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسى بىرقاتار جۇمىس اتقارعان. سونىڭ ءبىرى «جاسىل بەلدەۋ» مەكەمەسىنىڭ ماماندارى بيىل 250 گەكتار اۋماققا ورمان پاتولوگيالىق تەكسەرۋلەرىن جۇرگىزدى. سونداي-اق ورمان ءورتىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا مىڭ گەكتارعا جۋىق جەر ۋچاسكەسىنىڭ 30 شاقىرىمىنا مينەرالدى جولاق سالعان.

70 گەكتار جەر جىرتىلىپ, 60 گەكتار اۋماقتاعى اعاشتار كەسىلىپ, كەسىلگەن شىرپىلار سىرتقا شىعارىلعان. 20 گەكتار اۋماققا سۋعارۋ ارىقتارى جاسالعان جانە 25 گەكتارعا ەگىلگەن كوشەتتەر اراسى قوپسىتىلعان. ال 25 گەكتار جەردە ارام شوپتەر شابىلعان. بۇگىندە 396 گەكتار جەر ۋچاسكەسى تولىعىمەن جىرتىلىپ, اعاش ەگۋگە دايىندالىپتى.

سونىمەن قاتار «بادام ورمان جانە جانۋار­لار دۇنيەسىن قورعاۋ جونىندەگى» مم-نە قاراستى ورمان تۇقىمباعىندا ەگىل­گەن اعاش-كوشەتتەردى كۇتىپ-باپتاۋ جۇ­مىس­تارى جۇر­گىزىلگەن. 9 اي كولەمىندە جالپى 2 گەكتار جەرگە سۋعارۋ, ارام شوپ­تەردەن تازارتۋ جا­نە مينەرالدى تىڭايت­قىش ەنگىزىلگەن. ودان وزگە, باسقارما مامان­دارىنىڭ مالى­­مەتىنشە, 11 گەكتاردى الىپ جاتقان شىم­­سايا شاتقالىندا دا ەگىل­گەن اعاش-كو­شەت­تەرگە كۇتىپ-باپتاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.

 

شىمكەنت

 

سوڭعى جاڭالىقتار