مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسىندە بەرگەن تاپسىرماسىنا سايكەس, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى «وقۋعا قۇشتار مەكتەپ» جوباسىن قولعا الدى.
ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى شولپان كارينوۆانىڭ ايتۋىنشا, اتالعان جوبانىڭ باستاپقى باعىتى ادەبيەتكە ارنالادى. وقۋ كوركەم ادەبيەت ارقىلى جۇرگىزىلەدى. بۇل رەتتە ادەبيەتتى وقىتۋ باعدارلاماسىن وزگەرتۋ قاجەت.
«اديەبەتتى تىلدەن بولەك قاراستىرۋعا بولمايدى. قازاق ءتىلدى جانە ورىس ءتىلدى مەكتەپتەردە وقىتىلاتىن قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى باعدارلاماسى بويىنشا ۇلكەن جۇمىس باستالدى. وسى باعىتتا جۇمىس توپتارى قۇرىلدى. سونىمەن قاتار كوركەم ادەبيەتتە ەلدەگى, تاريحتاعى داۋىرلىك كەزەڭدەر قامتىلاتىنىن ەسكەرە وتىرىپ, تاريح ءپانىنىڭ ادەبيەتپەن بايلانىسىن سايكەستەندىرۋ بويىنشا تاريح ءپانىنىڭ باعدارلاماسىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلەدى. ءار سىنىپقا جاس ەرەكشەلىگىنە قاراي سىنىپتان تىس وقىلاتىن كوركەم ادەبيەتتەر ءتىزىمى جاسالدى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
سونىمەن قاتار كىتاپحانالاردىڭ جۇمىسى قايتا قارالادى. بارلىق وبلىستارداعى ءبىلىم باسقارمالارىنا ۇلكەن تالاپتار قويىلدى. كىتاپحانا وقۋشىنىڭ كىتاپقا قۇشتارلىعىن ارتتىراتىن ورىن بولۋى كەرەك. كىتاپحانالارداعى جالپى كوركەم ادەبيەتتىڭ ءتىزىمى بەكىتىلىپ, ولاردى ساتىپ الۋ ماسەلەسىنە باسىمدىق بەرىلەدى.
«وقۋلىق» عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى عاني بەيسەمباەۆ «وقۋعا قۇشتار مەكتەپ» جوباسىنىڭ ماقساتى ەلىمىزدەگى كىتاپحانالار احۋالىن جاقسارتۋ جانە وقۋشىلار مەن جاستاردىڭ كوركەم ادەبيەتكە قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«بۇگىندە ءبىزدىڭ زەرتتەۋ بويىنشا, جالپى مەكتەپ كىتاپحانالارى قورىندا 200 ملن-نان اسا ادەبيەت بار. ونىڭ ىشىندە 38 ملن-ى – كوركەم ادەبيەتتەر مەن مەرزىمدى باسىلىمدار. بۇل باسىلىمدار ساپاسىنا ءمان بەرەر بولساق, كوبى 80-90 جىلداردىڭ اياعىندا شىققان كوركەم ادەبيەتتەر ەكەنى, ونىڭ ىشىندە 20-30 پايىزى جارامسىز ەكەنى انىقتالىپ وتىر. سوعان بايلانىستى شۇعىل تۇردە مەكتەپ كىتاپحانالارىن كوركەم ادەبيەتپەن تولىقتىرۋ ماسەلەسى ارنايى جول كارتاسىندا كورسەتىلىپ وتىر», دەدى ع.بەيسەمباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا بەس جىل ۋاقىت قاجەت. بەس جىلدا بارلىق مەكتەپ كىتاپحانالارىن كوركەم ادەبيەتپەن تولىقتىرۋ كوزدەلگەن. ءار جىل سايىن مەكتەپ كىتاپحانالارى 20 پايىزعا كوركەم ادەبيەتپەن تولىعىپ وتىرادى. بۇل تولىقتىرۋ ءتىزىمى ءتورت باعىتتا جوبالانىپ, بەلگىلەنىپ وتىرادى. ونىڭ ىشىندە ءبىرىنشى كەزەكتە وتاندىق كلاسسيكتەردىڭ ۇزدىك تۋىندىلارى, ەكىنشىدەن قازاق تىلىنە اۋدارىلعان الەم ادەبيەتىنىڭ ءتىزىمى جانە زاماناۋي اقىن-جازۋشىلاردىڭ ۇزدىك شىعارمالارى ەنەدى. سونداي-اق ءتۇرلى انىقتامالىقتار, عىلىمي-كوپشىلىك باسىلىمدار مەن وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالدارمەن جاساقتالادى. ادەبيەتتەر ءتىزىمىن بەكىتۋ بەس ءتۇرلى ىرىكتەۋدەن وتەدى. ەڭ سوڭعى ءتىزىمدى بەكىتۋ پروتسەسى ارنايى جاساقتالعان كوميسسيا ارقىلى ىسكە اسىرىلادى. بۇل كوميسسيا وسى مەكتەپكە كىرەتىن بەس مىڭعا جۋىق اتاۋى بار كوركەم ادەبيەت ءتىزىمىن قالىپتاستىرادى.
سونداي-اق ەلىمىزدە بالالاردىڭ كىتاپ وقۋ داعدىسىن قالىپتاستىراتىن قوسىمشالار ىسكە قوسىلدى. قازىرگى كەزدە قاناتقاقتى جوباعا 9 مىڭ وقۋشى قاتىسىپ جاتىر. بۇل تۋرالى ء«بىلىم-يننوۆاتسيا» حالىقارالىق قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى دارحان وتە مالىمدەدى.
«قازىرگى «Z» ۇرپاق – ەڭ اقىلدى بۋىن. سوعان سايكەس بالالارعا لايىق جوبالار ۇسىنىلۋدا. جالپى, الەمنىڭ مىقتى ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ بارلىعى ەڭ ءبىرىنشى بالانىڭ تەرەڭ ويىنا قارايدى. بۇل كىتاپ وقۋ ارقىلى بولادى. قازىرگى پاندەميا كەزىندە «كىتاپ» موبيلدىك قوسىمشاسى ازىرلەندى. بۇل – «Z» ۇرپاقتى كىتاپ وقۋعا ىنتالاندىرۋعا باعىتتالعان جوبا. ولار – ەڭ العاشقى تسيفرلى الەمنىڭ تۇرعىنى, ۆيرتۋالدى الەمنىڭ ادامى. بۇل بۋىنعا بەرەتىن كونتەنت ونلاين بولماسا, جەتىستىككە جەتۋ مۇمكىن ەمەس», دەيدى د.وتە.
«كىتاپ» جوباسى وسى بالالاردىڭ قابىلەتتەرىن, ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ ازىرلەندى. بالا ۇيىندە اكە-شەشەسىنىڭ باقىلاۋىمەن كۇنىنە 20 مينۋت كىتاپ وقيدى جانە كۇندەلىكتى جەتىستىگىن كورە الادى. مالىمەتتەر وقۋشىلار, سىنىپتار, جالپى, قازاقستان بويىنشا ۇسىنىلادى. ويىن تۇرعىسىندا ازىرلەنگەن جوبانىڭ 6 دەڭگەيى بار. ءار دەڭگەيدە ۇپاي بەرىلەدى. اي سوڭىندا قورىتىندى شىعارىلىپ, بالانىڭ دەڭگەيى انىقتالادى. سىيلىقتار بەرىلەدى.
تاعى ءبىر قوسىمشا «تالاپ» دەپ اتالادى. وندا بالا ءوز الدىنا كۇندىك, اپتالىق جانە ايلىق ماقساتتار قويادى. وسى ونلاين قوسىمشالار ارقىلى بالانىڭ, اتا-انانىڭ بەلسەندىلىگى تىركەلەدى.