ىندەتتىڭ ەكىنشى تولقىنىنا تەگەۋرىندى تويتارىس بەرۋ ءۇشىن الدىمەن اۋرۋعا قارسى ۆاكتسينا تابۋ وتە ماڭىزدى ماسەلە بولىپ تۇر. ال ۆاكتسينا تابىلىپ, ونىمەن حالىق جاپپاي «قارۋلانعانشا» ءبىراز ۋاقىت قاجەت. وعان دەيىنگى امال – تەك كارانتين ءتارتىبىن قاتاڭ ساقتاۋ. بۇل – جامانات ىندەتكە قارسى جۇمىلعان جۇمىر جەردىڭ جالپى ۇستانىمى. مۇنى ددۇ باسشىسى تەدروس گەبرەيەسۋستىڭ ءوزى ۇدايى قاپەرگە سالىپ كەلەدى.
ددۇ قازاقستاندىق ۆاكتسينانى كلينيكالىق زەرتتەۋلەرگە جىبەردى
ەلىمىزدىڭ باس دارىگەرى الەكسەي تسوي ۆاكتسينالاۋعا نەگىزدەلگەن يممۋنيتەتى بار حالىقتىڭ ۇلەسى باسىم بولعان كەزدە ىندەتتىڭ تارالۋىن تەجەي الاتىنىمىزدى العا تارتتى.
ء«بىز الەمدەگى جاعدايعا ۇنەمى تالداۋ جاساپ وتىرامىز جانە ەۋروپا مەن جاقىن شەتەلدەردە اۋرۋدىڭ تارالۋ كورسەتكىشىنىڭ ءوسىمىن بايقايمىز. بۇگىندە الەمنىڭ 214 ەلىندە 37 735 578 كۆي جاعدايى تىركەلگەن, سىرقاتتانۋ ءوسىمى – 0,7. ىندەتتەن 1 081 165 ادام قايتىس بولدى, ءولىم-ءجىتىم كورسەتكىشى 2,9%-دى قۇرادى. وتكەن اپتادا گەرمانيادا سىرقاتتانۋ داڭگەيى 1,0%-دان 1,5%-عا دەيىن, ۋكراينادا 1,9%-دان 2,4%-عا دەيىن, رەسەي فەدەراتسياسىندا 0,8%-دان 1,1%-عا دەيىن, يسپانيادا 0,5%-دان 1,0%-عا دەيىن, فرانتسيادا 1,8%-دان 3%-عا دەيىن, چەحيادا 1,8%-دان 3,7%-عا دەيىن, يتاليادا 0,8%-دان 1,3%-عا دەيىن ءوستى. تمد ەلدەرىندە سىرقاتتانۋ دەڭگەيىنىڭ ءوسىمى قازاقستانعا قاراعاندا 11 ەسە جوعارى ەكەنىن اتاپ وتكەنىمىز ءجون», دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى.
14 قازانعا دەيىنگى جاعداي بويىنشا قازاقستاندا 108 984 ناۋقاس تىركەلدى, سوڭعى تاۋلىكتە COVID-19 وڭ ناتيجەسىمەن 83 ادام انىقتالعان, 1 776 ادام قايتىس بولدى. كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ 35 234 ىقتيمال جاعدايى (پتر-) تىركەلدى, ونىڭ ىشىندە 373 ادام كوز جۇمدى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە تۇماۋعا قارسى پروفيلاكتيكالىق ۆاكتسينالاۋ 15 قىركۇيەكتە باستالدى. ەكپە جاساۋ ناۋقانى ماۋسىمدىق ينفەكتسيالار مەن كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ جاڭا تولقىنىن ازايتۋ ءۇشىن ەرتە باستالدى. ول ءۇشىن تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينالاردىڭ 2,2 ملن دوزاسى ساتىپ الىندى, بۇل رەسپۋبليكانىڭ جالپى حالقىنىڭ 11%-ىن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ددۇ ۇسىنعان قامتۋدىڭ ەڭ تومەنگى شەگى – 10%. ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنا جاتاتىن 1,8 ملن ادام ەگىلدى. وسى اپتانىڭ سوڭىنا دەيىن ۆاكتسينالاۋ تولىعىمەن اياقتالادى.
ەلدىڭ CوVID-19 ۆاكتسيناسىنا قاجەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ۆاكتسينالاۋعا جاتاتىن تاۋەكەل توپتار انىقتالدى. بۇل – 60 جاستان اسقان سوزىلمالى اۋرۋلارى بار ادامدار, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى, مۇعالىمدەر. رەسپۋبليكا بويىنشا ۆاكتسينالاۋعا جاتاتىنداردىڭ الدىن الا سانى 2,8 ملن ادامدى نەمەسە بۇكىل حالىقتىڭ 15%-ىن قۇرايدى. بۇل رەتتە ۆاكتسينانىڭ 5,6 ملن دوزاسى قاجەت.
«مينيسترلىك رەسەيلىك «سپۋتنيك V» ۆاكتسيناسىن, «AstraZeneca» كومپانياسىنىڭ وكسفورد ۆاكتسيناسىن جانە قازاقستاندىق ۆاكتسينانى ساتىپ الۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋدە. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى قازاقستاندىق ۆاكتسينانى كلينيكالىق زەرتتەۋلەرگە رەسمي تۇردە جىبەردى. 17 قىركۇيەكتە ۆاكتسينانىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن تيىمدىلىگىن باعالاۋ ماقساتىندا ۇلتتىق فتيزيوپۋلمونولوگيا عىلىمي ورتالىعى بازاسىندا كلينيكالىق زەرتتەۋلەردىڭ I فازاسىن جۇرگىزۋگە رۇقسات بەرىلدى. 17 قاراشادا II كەزەڭنىڭ كلينيكالىق زەرتتەۋلەرى اياقتالادى, ال III كەزەڭ 2021 جىلدىڭ ءساۋىر ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن جالعاسادى», دەدى ا.تسوي.
ىندەت جۇقتىرعان 6 341 دارىگەر وتەماقى الدى
بۇگىنگى تاڭدا وڭىرلىك كوميسسيالار ءولىم-ءجىتىم بويىنشا 182 ءوتىنىمدى قارادى. كاسىبي قىزمەتىن اتقارۋ كەزىندە كوروناۆيرۋستان قايتىس بولعان بارلىق 182 مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ وتباسىلارىنىڭ ارقايسىسىنا 10 ملن تەڭگە مولشەرىندە الەۋمەتتىك وتەماقى تاعايىندالدى.
«وسىلايشا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ جاڭا تولقىنىنا دايىندىق, قايتىس بولعان دارىگەرلەردىڭ وتباسىلارىنا بارلىق ءتيىستى جاردەماقىلاردى تولىق تەكسەرۋسىز تولەۋ جونىندەگى تاپسىرماسى جەدەل مەرزىمدە ورىندالدى. مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, قىزمەت اتقارۋ كەزىندە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ سىرقاتتانۋىنىڭ بارلىق راستالعان جاعدايى بويىنشا تولەم ءسوزسىز جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس. بۇگىنگى تاڭدا اۋرۋدىڭ راستالعان جاعدايلارى بار 6 341 مەديتسينا قىزمەتكەرى وتەماقى الدى. ءبىز ىندەتكە قارسى ءىس-شارالارعا قاتىسقان بارلىق مەديتسينا قىزمەتكەرىن ءتيىستى الەۋمەتتىك تولەمدەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قاجەتتى شارالاردى قابىلدايمىز», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
قازىرگى كەزدە 77 ملرد تەڭگە تولەندى. جىل سوڭىنا دەيىن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن ىنتالاندىرۋ بويىنشا ۇستەمەاقىلارعا تاعى 137 ملرد تەڭگە ءبولىندى.
بۇعان قوسا ەلىمىزدە بارلىق مەديتسينالىق ۇيىمدا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى قورعانىس قۇرالدارىمەن, كيىم-كەشەكپەن جىل سوڭىنا دەيىن تولىق قامتىلدى. سونداي-اق مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى جونىندە كوروناۆيرۋستان ساقتانۋ بويىنشا وقىتۋ جۇمىستارى قولعا الىندى. بۇل تۋرالى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى اجار عينيات مالىمدەدى.
«قازىرگى كەزدە جۇمىس ىستەپ جاتقان اۋرۋحانالاردا, ەمحانالاردا تازا جانە لاس ءبولىم ايماقتارى جاسالدى. وندا قالاي جۇمىس ىستەۋ قاجەتتىلىگى, سانيتارلىق-ەپيدەميالىق ەرەجەلەردى ساقتاۋ جولدارى, جۇمىس رەجىمى, مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەردىڭ دەمالۋ ۋاقىتى قاراستىرىلىپ, ءتيىستى ەرەجەلەر ازىرلەندى. مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر وسى ەرەجەلەر بويىنشا جۇمىس ىستەۋدە», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
پتر-تەست تاپسىرۋ اقىسى ازايادى
قازاقستاندىق زەرتحانالار تاۋلىگىنە 48 مىڭ پتر-تەست الۋعا قابىلەتتى جانە بۇل قۋاتتىلىق ودان ءارى ارتا تۇسپەك. وڭىرلەرگە زەرتحانالىق جابدىقتار جەتكىزىلىپ, مامانداردى وقىتۋ جۇمىستارى قولعا الىندى. وسى شارالاردىڭ بارلىعى زەرتحانالاردىڭ جالپى قۋاتىن تاۋلىگىنە 63 مىڭ زەرتتەۋگە دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, ۆەدومستۆو پتر زەرتتەۋلەرىنىڭ تاريفتەرىن 22%-عا دەيىن تومەندەتۋ بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەندى. بۇل شىعىن ماتەريالدارى نارىعىنداعى باعانىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى. اتاپ ايتقاندا, جەكە قورعانىس قۇرالدارى مەن تەست جۇيەلەرى ارزاندادى. تاريف وسى ايدىڭ سوڭىنا دەيىن بەكىتىلۋى ءتيىس.
«پرەزيدەنت 7 قازاندا سويلەگەن سوزىندە اتاپ وتكەندەي, قازاقستان ازاماتتارى جازدا ءدارى-دارمەك تاپشىلىعىنا تاپ بولدى. بۇل جاعدايدىڭ قايتالانۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن مينيسترلىك ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا بىرقاتار شۇعىل شارا قابىلدادى. بۇكىل ەل بويىنشا ينفەكتسيالىق جانە پروۆيزورلىق ورتالىقتاردا قور قۇرىلدى. بىرىڭعاي ديستريبيۋتور 16 ملرد تەڭگەدەن اسا سوماعا دارىلىك زاتتاردىڭ 91 ءتۇرىن جونەلتكەن. جىل سوڭىنا دەيىن 1 ملن ادامعا امبۋلاتوريالىق جاعدايدا ەمدەلۋ ءۇشىن قوسىمشا قىزۋدى تۇسىرەتىن پرەپاراتتار مەن انتيكواگۋليانتتار قاراستىرىلعان», دەدى ا.تسوي.
ونىڭ ايتۋىنشا, وسىلايشا ينفەكتسيالىق جانە پروۆيزورلىق ورتالىقتاردىڭ جۇكتەمەسى ازايدى. COVID-19 جەڭىل تۇرلەرى امبۋلاتوريالىق دەڭگەيدە ەمدەلدى. حالىقتىڭ ءدارى-دارمەك ساتىپ الۋعا, مەملەكەتتىڭ ستاتسيونارلىق ەمدەلۋگە جۇمسايتىن شىعىندارى ازايدى. تۇراقتاندىرۋ قورلارىندا 13 ملرد تەڭگەنىڭ دارىلىك قورى بار.
جاڭا جابدىقتار قىسىلعاندا جاردەم بولادى
قازاقستاندا 12 مودۋلدىك جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسى سالىنىپ جاتىر. بۇل – مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى. جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى شەڭبەرىندە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن جانە دەمەۋشىلەردەن قارجى ءبولىندى. الماتى مەن تالدىقورعاندا قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى اياقتالدى, تاعى 7 وڭىردە ءتيىستى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. اتاپ ايتقاندا, جەزقازعان, كوكشەتاۋ, قوستاناي, اقتاۋ, اتىراۋ, پاۆلودار, پەتروپاۆل, ورال, تۇركىستان جانە قىزىلوردا قالالارىندا قۇرىلىس جۇمىستارى جىل سوڭىنا دەيىن جالعاسادى. سونىمەن قاتار ستاتسيونارلاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ بويىنشا جۇمىستار قولعا الىندى.
«ستاتسيونار جاعدايىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى بار اۋىر ناۋقاستاردى ەمدەۋدەگى ماڭىزدى اسپەكتى – اۋرۋحانالاردى وكپەنى جاساندى جەلدەتۋ اپپاراتتارىمەن قامتاماسىز ەتۋ. بۇگىندە ينفەكتسيالىق جانە پروۆيزورلىق ستاتسيونارلاردا 3 535 ءوجج ستاتسيونارلىق اپپاراتى بار. قوسىمشا 2 030 اپپارات ساتىپ الىنادى. 24 548 توسەكتىك ورىن وتتەگىمەن قامتاماسىز ەتىلگەن, ونىڭ ىشىندە ورتالىقتاندىرىلعان ستانسالار – 5 194, وتتەگى كونتسەنتراتورلارى – 11 025, وتتەگى باللوندارى – 7 450, وتتەگى جاستىقشالارى – 879. سونداي-اق قىزمەتتى سانيتارلىق اۆتوكولىكپەن جابدىقتاۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. اكىمدىكتەر 807 بىرلىك وتاندىق سانيتارلىق اۆتوكولىك ساتىپ الۋعا شارتتار جاسادى. قازاقستان زاۋىتتارىندا 360 جەدەل جاردەم ماشيناسى شىعارىلدى, ونىڭ 150-ءى ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرىنە جەتكىزىلدى. تاعى 210 بىرلىك جەتكىزىلمەك. جالپى, 15 قاراشاعا دەيىن 1 167 ماشينا جەتكىزىلەدى», دەدى ا.تسوي.
جازدا شاقىرتۋلار سانى 3 ەسەگە ارتقان. ەلىمىزدەگى اۋرۋحانالار «Made in Kazakhstan» تسيفرلى رەنتگەن-اپپاراتتارىمەن تولىقتىرىلادى. 20 قازانعا دەيىن العاشقى 24 بىرلىگى قوستاناي, اقتوبە جانە تۇركىستان وبلىستارىنا جەتكىزىلەدى. قالعان اپپاراتتاردى ءبىر ايدىڭ ىشىندە جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى – شالعاي وڭىرلەر ءۇشىن كولىك مەديتسيناسىن ودان ءارى دامىتۋ. بۇگىنگى تاڭدا 28 بىرلىك جىلجىمالى مەديتسينالىق كەشەن دايىندالدى. 1 قازاندا جمك-ءنىڭ 2 بىرلىگى قوستاناي قالاسىنا جەتكىزىلدى. قالعان 98 جمك وڭىرلەرگە جەتكىزۋ جالعاسۋدا.
قازىرگى كەزدە اۋە قاتىناسى قايتا قالىپتاسقان ەلدەردەن, سونىمەن قاتار ەاەس ەلدەرىمەن, وزبەكستان رەسپۋبليكاسىمەن اۆتووتپە جولدارى ارقىلى كەلەتىن ادامداردى سانيتارلىق-كارانتيندىك باقىلاۋدى كۇشەيتۋ بويىنشا شارالار قابىلدانىپ جاتىر. ەل اۋماعىنا وتكەن ادامدار تەرمومەتريادان, ساۋالدامادان وتەدى جانە پتر-تەست انىقتاماسىن ۇسىنادى. انىقتاما بولماعان جاعدايدا, ولار COVID-19 زەرتحانالىق تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن كارانتيندىك ستاتسيوناردا 2 تاۋلىككە دەيىن وقشاۋلانادى. بۇل تۋرالى باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەر ەرلان كياسوۆ مالىمدەدى.
«باس مەملەكەتتىك دارىگەردىڭ قاۋلىسىنا سايكەس 2020 جىلدىڭ 6 قازانىنان باستاپ ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك شەكاراسىنداعى اۆتوموبيلدىك وتكىزۋ پۋنكتەرى ارقىلى 33 600 ەل ازاماتى مەن شەتەلدىكتەر, ونىڭ ىشىندە 10 051 جولاۋشى ءوتتى. سونداي-اق 3 322-ءى كارانتيندىك ستاتسيونارعا ورنالاستىرىلدى, ونىڭ ىشىندە 60 ادامدا پتر-تەست ناتيجەسى وڭ بولدى. حالىقارالىق اۋە رەيستەرىمەن 14 832 جولاۋشى كەلدى, ونىڭ ىشىندە 3 051-ءى تەست تاپسىرعان, 10 ادامدا تەست ناتيجەسى وڭ ەكەنى انىقتالدى», دەدى ە.قياسوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەل اۋماعىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ پايدا بولۋى مەن تارالۋىنا جول بەرمەۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا وتىرىستارىنا اۋە رەيستەرىنىڭ سانىن قىسقارتۋ, شەكارالاردى كۇشەيتۋ ماسەلەسى قويىلدى. بۇل الەمدەگى ەپيدەميالىق جاعدايدى ەسكەرە وتىرىپ, شەكارادا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ ماقساتىندا جاسالادى.