قۇسقا تونگەن زاۋال توقتادى

قۇس تۇماۋىنا قاتىستى بۇل كەلەڭ­­سىز جاعدايدىڭ جاي-جاپسارىن ورتا­لىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭ­ىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيستر­­لىگىنىڭ ۆەتەرينارلىق باقى­لاۋ جانە قاداعالاۋ كوميتەتى توراعا­سى­نىڭ مىندەتىن اتقارۋشى تۇر­سىن قاب­دولدانوۆ كەڭىنەن ايتىپ بەردى. ونىڭ ايتۋىنشا, 11 قازاندا سول­تۇس­تىك قا­زاق­ستان وبلىسىندا جەكە اۋلا­لاردا 22 باس قۇس ءولىمى تىركەلدى. ەلىمىز­دىڭ وزگە وڭىرلەرىندە قۇس ءولىمى تىركەل­مەگەن.

قىركۇيەك ايىنىڭ ورتاسىنان باس­تاپ ەلىمىزدىڭ 7 وبلىسىنىڭ 78 ەلدى مەكەنىندە كارانتين ەنگىزىلگەن. بۇل رەتتە اقتوبە جانە تۇركىستان وبلىس­تارىندا, شىمكەنتتە, سونداي-اق اقمولا وبلىسىنىڭ ءۇش اۋدانىندا, جامبىل وبلىسىنىڭ ەكى اۋدانىندا, قىزىلوردا وبلىسىنىڭ ءبىر اۋدا­نىندا جانە سولتۇستىك قازاقستان وب­لىسىنىڭ ەكى اۋدانىندا قۇس تۇماۋى راستالمادى. جالپى, وتكەن ايدان باس­تاپ جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردا جوعارى پاتوگەندى قۇس تۇماۋىن جۇق­تى­رۋدىڭ سالدارىنان 25 مىڭعا جۋىق قۇس ءولىمى تىركەلدى. سونىمەن قاتار ين­فەكتسيا وشاقتارىنان 20 177 باس قۇس تاركىلەندى. وسىلايشا قازىرگى ۋاقىت­تا بارلىعى جەكە قوسالقى شارۋا­شى­لىقتاعى 45 110 باس قۇسقا, ونىڭ ىشىندە 27 393 باس تاۋىق, 777 كۇركە­تاۋىق, 10 141 قاز, 6 799 باس ۇيرەك ءۇشىن وتەماقى بەرىلەدى.

قازاقستاندا جوعارعى پاتوگەندى قۇس تۇماۋىنىڭ ودان ءارى تارالۋىنا قارسى ءتيىمدى شارالاردىڭ ءبىرى – زارداپ شەككەن ايماقتاردا جانە جابايى قۇستاردىڭ ۇشۋ باعىتى بويىنشا قۇستاردى جەدەل ءارى جاپپاي ۆاكتسينالاۋ. 2020 جىلعى جوسپار بويىنشا اقپان ايىندا قۇس تۇماۋىنا قارسى ۆاكتسينالاۋعا شامامەن 3,4 ملن دوزا ءبولىندى. قىركۇيەك ايىندا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا قۇستاردىڭ جاپپاي قىرىلۋى باستالعان كەزدە ىندەت تابىلعان وشاقتاردى وقشاۋلاۋ ءۇشىن قوسىمشا 2,3 ملن دوزا, سودان كەيىن تاعى 2 ملن دوزا بولىنگەن بولاتىن. وسىلايشا ءماجبۇرلى ۆاكتسي­نالاۋ اياسىندا ەلىمىزدىڭ 3 261 ەلدى مەكە­نىندە 2,8 ملن-نان اسا قۇس باسى قۇس تۇماۋىنا قارسى ەگىلدى. بۇگىندە ۆاكتسينالاۋ اقمولا, شىعىس قازاقستان, قىزىلوردا وبلىستارىندا جانە نۇر-سۇلتان قالاسىندا تولىعىمەن اياقتالدى.

سونداي-اق ۆەدومستۆو وكىلى الەم­دەگى قۇس تۇماۋى بويىنشا ەپيدە­ميالىق جاعداي شيەلەنىسە تۇسكەنىن ايتتى. 2020 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە الەمنىڭ 26 ەلىندە جوعارى پاتوگەندى قۇس تۇماۋى انىقتالدى. مىسالى, كور­شى رەسەي فەدەراتسياسىندا بۇگىندە جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردا جا­نە ءبىر قۇس فابريكاسىندا 1,5 ملن-نان اسا قۇستىڭ قىرىلۋى تىركەلگەن.

«قۇس فابريكالارىنداعى قۇس ءولىمى تولىعىمەن توقتادى. «بەسكول قۇس فابريكاسى» جشس-ىندە ءبىر ايدا قۇس تۇ­ماۋىنان 184 621 قۇس قىرىلدى. بار­لىق زالال ءۇشىن وتەماقى بەرىلەدى. «اگرو­ينتەرپتيتسا» جشس-ىندە 391 مىڭ­نان اسا باس ءولدى. ونىڭ ىشىندە جەل­دەتۋدىڭ بولماۋى سالدارىنان اس­فيكسيادان 256 040 قۇس قىرىل­دى, ونىڭ وتەمى بولمايدى. قۇس تۇماۋى­نان 135 384 باس قۇس قىرىلدى. تاعى 41 642 باس تاركىلەنىپ, جويىلدى. وسىلايشا, ەكى قۇس فابريكاسىنا 361 647 باس قۇس ءۇشىن وتەماقى بەرىلەدى», دەدى ت.قاب­دول­دانوۆ.

بۇل رەتتە ماماندار وتەماقى الۋ ءۇشىن قۇستى قاساقانا جويۋ تۋرالى كۇ­دىكتى جوققا شىعاردى. جەلدەتۋ ۆيرۋس­تىڭ ودان ءارى تارالۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن وشىرىلگەن.

اۋىل شارۋاشىلىعى مينيستر­لى­گىنىڭ ۆەتەرينارلىق, فيتوسانيتارلىق جانە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى دەپارتا­مەنتىنىڭ ديرەكتورى گۇلجان نۇرتا­زي­نانىڭ ايتۋىنشا, 64 قۇس فابريكا­سىنىڭ تەك ەكەۋىندە قۇس تۇماۋى مەن قۇس ءولىمى تىركەلدى. ولاردىڭ جۇ­مىرت­قا ءوندىرىسىنىڭ جالپى كولەمىنە قوسقان ۇلەسى شامامەن 5%-دى قۇرايدى.

«ەگەر رەسەي فەدەراتسياسىندا شىعىن 1,5 ملن اسا باس قۇستى قۇراسا, قازاقستاندا بۇل كورسەتكىش 2,5 ەسە­گە از. ءبىز قۇس سانى تۋرالى ايتىپ وتىر­مىز, جۇمىرتقا ونىمدەرى ەسەپ­كە الىن­بايدى. تۇراقتاندىرۋ قور­لارى­نىڭ مالىمەتى بويىنشا 1 ايلىق قۇس شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ قورى بار. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تا­راپىنان باعا بەلگىلەۋدىڭ شەكتى رۇق­سات ەتىلگەن كولەمىنە باقىلاۋ جۇر­گىزىلۋدە. سوندىقتان بۇل تۇرعىدان الىپ قاراعاندا بىزدە رەسەيدەگىدەن شى­عىن از», دەدى مامان.