عارىش ايلاعى اتانعان قاراعاندىنىڭ بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سارايىندا حالىق سۇيىسپەنشىلىگىنە بولەنىپ, بەينەلى تۇردە شاعالا اتانعان, الەمدەگى تۇڭعىش عارىشكەر ايەل ۆالەنتينا تەرەشكوۆانىڭ عارىشقا ساپارىنا 50 جىل تولۋىنا وراي مەرەكەلىك شارا بولىپ ءوتتى. بۇل راسىمگە عارىش سالاسىنا قاتىسى بار ارداگەرلەر, ۇستازدار مەن وقۋشىلار قاتىستى. قاراعاندىلىق وقۋشىلار لەگىن مەديتسينا كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتتەرى, № 91, 35 جالپىعا بىردەي ءبىلىم بەرەتىن ورتا مەكتەپتەردىڭ كادەتتەرى, «مۇراگەر» ليتسەيىنىڭ جانە تەحنيكالىق ليتسەيدىڭ شاكىرتتەرى, سونداي-اق, اسكەري بولىمشەلەردىڭ وكىلدەرى قۇرادى.
عارىش ايلاعى اتانعان قاراعاندىنىڭ بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سارايىندا حالىق سۇيىسپەنشىلىگىنە بولەنىپ, بەينەلى تۇردە شاعالا اتانعان, الەمدەگى تۇڭعىش عارىشكەر ايەل ۆالەنتينا تەرەشكوۆانىڭ عارىشقا ساپارىنا 50 جىل تولۋىنا وراي مەرەكەلىك شارا بولىپ ءوتتى. بۇل راسىمگە عارىش سالاسىنا قاتىسى بار ارداگەرلەر, ۇستازدار مەن وقۋشىلار قاتىستى. قاراعاندىلىق وقۋشىلار لەگىن مەديتسينا كوللەدجىنىڭ ستۋدەنتتەرى, № 91, 35 جالپىعا بىردەي ءبىلىم بەرەتىن ورتا مەكتەپتەردىڭ كادەتتەرى, «مۇراگەر» ليتسەيىنىڭ جانە تەحنيكالىق ليتسەيدىڭ شاكىرتتەرى, سونداي-اق, اسكەري بولىمشەلەردىڭ وكىلدەرى قۇرادى.
ارداگەرلەر قاتارىندا عارىشكەرلەردى قۇتقارۋ وتريادىندا شيرەك عاسىردان استام جۇمىس ىستەگەن جوعارى ساناتتى دارىگەر پەتر لوحنيتسكي, قاراعاندى اۆياكاسىپورنى ۇشقىشتار وتريادىنىڭ بۇرىنعى كومانديرى ۆيكتور جۋراۆلەۆ, پلانەرشى, ۇشقىش سپورتشى نەيليا شەچكينا, وبلىستىق جانە قالالىق ارداگەرلەر كەڭەستەرىنىڭ مۇشەلەرى گاري شۋماحەر, ءابسامات تيشباەۆ جانە تاعى باسقالار بولدى.
مەرەكەلىك ءىس-شارانى وبلىستىق ادىستەمەلىك ورتالىق ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ب.ابدىكەروۆا اشىپ بەردى. كەلەسى ءسوز كەزەگىن العان رەسپۋبليكا ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى, كوسموناۆتيكا ىسىنە سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن رەسەي فەدەراتسياسى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ارنايى توسبەلگىسىن ءۇش مارتە العان, عارىشكەرلەر مۇراجايىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, وسى ءراۋىشتى ءراسىمدى ۇيىمداستىرۋشى م.كارىبەكوۆا مۇراجاي جۇمىسىنا جان-جاقتى توقتالدى. ۆ.تەرەشكوۆا, ت.مۇساباەۆ تۋرالى كورسەتىلگەن بەينەسيۋجەتتەرگە ءتۇسىنىكتەمەلەر بەرىپ تۇردى. ەلىمىزدەگى جاستاردى يننوۆاتسيا مەن پاتريوتيزمگە تاربيەلەپ كەلە جاتقان عارىش قىزمەتىنە ارنالعان بىردەن-ءبىر مۇراجايدىڭ قالىپتى جۇمىس ىستەۋىنە وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باستىعى ە.يمانعاليەۆتىڭ ۇنەمى قولداۋ كورسەتىپ وتىراتىندىعىنا ريزاشىلىعىن بىلدىرە كەتتى. ۆ.تەرەشكوۆانىڭ ءوزى بۇل مۇراجايدى 2009 جىلى ادەيىلەپ كەلىپ كورىپ, ونىڭ قىزمەتىنە جوعارى باعا بەرگەن بولاتىن. مۇراجاي قازاقستاندىق جانە رەسەيلىك عارىشكەرلەرمەن تۇراقتى بايلانىس ۇستاپ, حاتتار الماسىپ, ولارمەن وقۋشىلار كەزدەسۋلەرىن وتكىزىپ وتىرادى. ماسەلەن, كەلەسى اپتا ىشىندە مۇندا رەسەيلىك عارىشكەرلەرمەن كەزدەسۋ وتكىزىلمەك.
«عالامدى كەزگەن كوشپەلى» («كوچەۆنيك ۆسەلەننوي») بەينەفيلمىن تاماشالاپ وتىرىپ ويعا قالاسىڭ. ءيا, قازiر ادامزات ءوز ءومiرiن عارىشسىز ەلەستەتە المايدى. 1961 جىلدىڭ 12 ساۋiرiندە يۋ.گاگارين العاش ۇشقاندا, ەشكiم دە ءدال بۇگiنگiدەي ءبارi ۇتقىرلى, ءبارiن دە عارىشتان باقىلاۋعا بولاتىن زامانعا جەتەتiنiن ويلاماعان ەدى. عارىشتى يگەرۋ ءومiردiڭ بارلىق سالاسىنا جاڭالىق اكەلدi. ماسەلەن, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ كەرەك دەيiك. ول ءۇشiن اۋا رايىنىڭ قۇبىلىسى, مال جايىلىمى, اۋىز سۋدىڭ جەتكiلiكتiلiگi باقىلانۋعا تيiس. ال ونى باقىلاۋ تەك عارىش ارقىلى جۇزەگە اسادى.
ارا-تۇرا عارىش ايلاعىن جابۋ كەرەك دەگەن پىكىر دە ايتىلىپ قالادى. الايدا, ادامزاتتا عارىشتى ورىستەتە يگەرۋدەن باسقا جول قالعان جوق. دۇنيەنىڭ اجارى كەتىپ, تابيعات توزىپ بارادى. كۇندەردە ءبىر كۇن عالامشارىمىزدىڭ رەسۋرستارى بىتەدى. ۇلىبريتانيانىڭ اتاقتى استروفيزيگى, كوسمولوگ ستيۆەن حوكينگ ادامزات بالاسىن اسىقتىرىپ, تاياۋداعى مىڭ جىلدىڭ ىشىندە باسقا مەكەنگە كوشىپ-قونۋدى ۇسىنىپ وتىر. ال ەكولوگيانى ساۋىقتىرۋدىڭ جولدارى كوپ. سونىڭ ءبىرى – ەلباسىمىز ۇسىنىپ وتىرعان جاسىل ەكونوميكا. تاياۋ ارادا قازاقستان اۋماعىندا «بايتەرەك» دەپ اتالاتىن تاعى ءبىر عارىش ايلاعى ىسكە قوسىلماق. ودان گەپتيل سياقتى ۋلى, زالالدى وتىندى پايدالانبايتىن عارىشكەمەلەر ۇشىرىلماق. سولاردىڭ بىرىندە الاشتىڭ اي ماڭدايلى ءبىر ارۋى ۆ.تەرەشكوۆا سەكىلدى عارىش زاڭعارىنا قانات قاعار دەپ ۇكىلى ءۇمىت جالعايمىز...
تەرەشكوۆا ۇشقان جىلى كەڭەس ەلى اسكەرى قاتارىندا ازاماتتىق بورىشىن اتقارعان, «قازاق كسر حالىق اعارتۋ ءىسىنىڭ وزىق قىزمەتكەرى», ۇلاعاتتى ۇستاز, قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى تىلەۋعالى ءامىرتاي ۇلى عيبراتتى ەستەلىگىن ايتىپ, ءوز ءسوزىن:
جەرىندە قازاق توي بولسىن,
تىلەكتەر ءبارى وڭ بولسىن.
عارىشقا تاعى سامعارلىق,
سالعان جولى كەڭ بولسىن! – دەگەن باتاعا بەرگىسىز ىزگى تىلەگىمەن اياقتادى.
ءار سويلەنگەن سوزدەن كەيىن مۋزىكالىق سالەمدەمە بەرىلىپ تۇردى. حالىقارالىق, وبلىستىق جانە قالالىق كونكۋرستاردىڭ ديپلومانتى مەدەت ماۋلەنوۆ «جەرىم مەنىڭ», قالي بايجانوۆ اتىنداعى كونتسەرتتىك بىرلەستىكتىڭ ءانشىسى ايدار قاپپاسوۆ «گالاكتيكا بالالارى» اندەرىن ناقىشىنا كەلتىرە ورىندادى.
«پلاز» تەحنيكالىق شىعارماشىلىق كلۋبىنىڭ جەتەكشىسى ن.مارفۋتەنكو ءوزىنىڭ شاكىرتتەرى دايىنداعان ۆ.تەرەشكوۆا ۇشقان «ۆوستوك» عارىشكەمەسىنىڭ ۇلگىسىن عارىشكەرلەر مۇراجايىنا تارتۋ ەتتى.
كەزىندە جەرلەس ۇشقىشتاردىڭ بىرنەشە لەگىن دايارلاعان, بۇگىندە 70 جاسقا كەلىپ وتىرعان قاراعاندى اۆياكاسىپورنى ۇشقىشتار وتريادىنىڭ بۇرىنعى كومانديرى ۆ.جۋراۆلەۆكە قۇشاققا ارەڭ سىياتىن گۇل شوعىمەن قوسا, ارنايى قۇتتىقتاۋ مەن ماراپاتتاۋ تاپسىرىلدى.
ءراسىم سوڭىندا ايتۋلى كۇن قۇرمەتىنە وراي بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سارايىنىڭ ديرەكتورى ش.التىنبەكوۆا, ونىڭ تاربيە جونىندەگى ورىنباسارى ا.راقىشەۆا, شەت اۋدانى اعادىر كەنتى ليتسەيىنىڭ تەحنولوگيا ءپانىنىڭ مۇعالىمى گ.ورىمبەكوۆا اۆياتسيا جانە كوسموناۆتيكا مۇراجايىنىڭ «كومەك جانە قولداۋ ءۇشىن» قۇرمەت گراموتالارىمەن ماراپاتتالدى.
«بالالار – ءبىزدىڭ بولاشاعىمىز» بالالاردىڭ كوركەم شىعارماشىلىعى كونكۋرسىنىڭ جانە «عارىشكەرلەر ومىرىنەن نە بىلەسىڭدەر؟» ۆيكتوريناسىنىڭ جەڭىمپازدارى انىقتالدى. جاس سۋرەتشىلەر اراسىندا گاگارين اتىنداعى اعادىر ليتسەيىنىڭ وقۋشىلارى كيريلل گاۆريلوۆ, ماقسات تەمىرلان, ايانا بالاتاي جۇلدەلى ءۇش ورىندى ءبولىستى. بالعىن ءبىلىمپازدار اراسىنداعى جۇلدەلى ءۇش ورىندى بۇقار جىراۋ اۋدانى بوتاقارا كەنتىنىڭ شاكىرتتەرى اينۇر ەسەەۆا, كامىل قايىربەكوۆ جانە ەلۆيرا مومباەۆا يەلەندى.
مەرەكەلىك راسىمگە جينالعاندار مازمۇندى دا تارتىمدى وتكەن ءىس-شاراعا ءدان ريزا بولىپ تارقاستى.
ءسابيت بەكسەيىت.
قاراعاندى.