پرەزيدەنت تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسىن تالقىلاۋ كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە جالعاسىن تاپتى. بۇل جولى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆ پەن ونىڭ ورىنباسارلارى شاقىرىلعان ەكەن. بريفينگتە ەلىمىزدىڭ يندۋستريالىق دامۋ باعىتى باياندالدى.
پرەزيدەنت تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسىن تالقىلاۋ كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە جالعاسىن تاپتى. بۇل جولى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترى اسەت يسەكەشەۆ پەن ونىڭ ورىنباسارلارى شاقىرىلعان ەكەن. بريفينگتە ەلىمىزدىڭ يندۋستريالىق دامۋ باعىتى باياندالدى.
ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلباسى ەرەكشە توقتالعان ماسەلەنىڭ ءبىرى وڭىرلىك دامۋ مىندەتتەرى اياسىندا يندۋستريالىق ساياساتتىڭ تيىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ بولاتىن. وندا مەملەكەت باسشىسى يندۋستريالاندىرۋدىڭ ءبىرىنشى «بەسجىلدىعىنىڭ» ناتيجەسى جامان بولماعانىن ايتىپ, الايدا كوپتەگەن جوبالار توقىراۋعا ۇشىراعانىن دا ەسكەرتىپ وتكەن. ءتىپتى, ەلباسىنىڭ «يندۋستريالاندىرۋ جۇمىستارىن قاداعالاۋدى توقتاتىپ ەدىم, ءبارى دە توقىراۋعا اينالعانىن بايقايمىن. ەندى قايتادان باقىلاپ وتىراتىن بولامىن, ءاربىر توقسان سايىن باقىلايمىن, دەگەن ءسوزى دە ەسىمىزدە. وسىدان سوڭ ۇكىمەت تە بۇل ماسەلەنى جەدەل قولعا الىپ, سالاداعى جۇمىستاردى پىسىقتاۋعا كىرىستى. ۇكىمەت باسشىسى بارلىق مينيسترلەر مەن اكىمدەرگە جوبالاردىڭ تۇراقتى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ مەن ولاردىڭ جوسپارلى قۋاتىنا شىعارۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋدى جۇكتەدى. مىنە, كوپ ۇزاماي, پرەمەر-مينيستر – يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترى جۋرناليستەر الدىنا شاقىرىلىپ, اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارى جونىندە جان-جاقتى ەسەپ بەرىپ وتىر.
ءا.يسەكەشەۆ تۇرالاپ قالعان جانە قالىپتى جۇمىس رەجىمىنە شىعا الماي جاتقان پروبلەمالىق جوبالار تۋرالى ايتتى. ولاردىڭ سانى 35 بولاتىن. قازىر 13-كە دەيىن قىسقاردى, قالعان 21-ءى ىسكە قوسىلدى. قايتا جابدىقتاۋ, قارجىلاندىرۋ كوزدەرىن تابۋ بويىنشا ماسەلەلەر وڭىرلەرمەن بىرلەسىپ شەشىلدى. قالعان جوبالاردى جانداندىرىپ, ءوندىرىس ورىندارىن ىسكە قوسۋ ءۇشىن ءبىز اكىمدىكتەرمەن ارنايى جوسپار ازىرلەدىك, دەدى ول. وسى ۋاقىتتىڭ ىشىندە ءتيىستى زەردەلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, شەشىمنىڭ تەتىكتەرى مەن الگوريتمى دايارلانعانىن, سونداي-اق لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ, ونىڭ ىشىندە وڭىرلىك بيلىك ورگاندارىنىڭ, ۇلتتىق كومپانيالارداعى, حولدينگتەردەگى لاۋازىم يەلەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى بويىنشا بىرقاتار شارالار قابىلدانعانىن اتاپ ءوتتى. ءمينيستردىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, ول ولقىلىقتاردىڭ نەگىزگى سەبەبى باعدارلامالاردىڭ باستاپقى كەزەڭى داعدارىسپەن ءدوپ كەلىپ, العاشقى تولقىن تەتىكتەرىنىڭ كەيبىر اسىعىس ارەكەتتەرىنەن بولدى دەگەنگە ساياتىنداي.
ءا.يسەكەشەۆ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ كەزەڭىندە ەكونوميكادا وڭتايلى ىلگەرىلەۋ بولعانىن ءسوز ەتتى. 2011 جىلدىڭ اياعىندا جوبالار ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى وڭىرلەر مەن ۇكىمەتتىڭ اراسىندا بولىسكەن بولاتىن. «ۇكىمەت 43 جوبانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز موينىنا الدى. قالعان جوبالار, نەگىزىنەن شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە قاتىستى جوبالار, وڭىرلىك كارتالاردىڭ قاراماعىنا بەرىلدى جانە ولار ءۇشىن وڭىرلىك بيلىك تۇتقالارى جاۋاپتى. ءبىز ول جوبالارعا مونيتورينگ جۇرگىزىپ, قولداۋ كورسەتىپ وتىرمىز», دەدى ءا.يسەكەشەۆ.
بۇدان ءارى ءۇيد باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسى تۋرالى ايتىلدى. مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ كەزەڭىندە 50 زاڭنامالىق اكتى, 23 سالالىق باعدارلاما, 16 وڭىرلىك باعدارلاما ازىرلەندى جانە مۇلدەم جاڭا ينديكاتورلار ەنگىزىلدى, ولار – ەڭبەك ونىمدىلىگى, شيكىزات ەمەس ونىمدەر ەكسپورتى, ەنەرگيا تيىمدىلىگى جانە تاعى باسقا كورسەتكىشتەر. «بۇل جۇيەلى ماسەلەلەردىڭ ءبارىن وتە ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمىز جانە ءبىز ولاردىڭ ءبارىن شەشە المادىق, ول راس. باسەكەلەستىكتى دامىتۋ, شوب-تى دامىتۋ, ينفراقۇرىلىم, كادرلاردى دايارلاۋ سياقتى ماسەلەلەردىڭ ءالى دە بولسا تولىق ۇدەسىنەن شىعا الماي وتىرمىز, بۇل تۋرالى مەملەكەت باسشىسى دا ايتتى. اعىمداعى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا ءۇيد باعدارلاماسىنىڭ 2013 جىلعى قورىتىندىسى شىعارىلادى, ءبىز ول تۋرالى ەگجەي-تەگجەي ەسەپ بەرۋگە دايىنبىز», دەدى مينيستر.
ءا.يسەكەشەۆ, سونىمەن قاتار, يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنىڭ جوبالارىنىڭ كوپ بولىگى جەكە ينۆەستورلار قاراجاتى ەسەبىنەن جۇزەگە اسىرىلاتىنىن جەتكىزدى. ينۆەستيتسيالاردىڭ 75 پايىزى بۇل مەملەكەتتىڭ ەمەس, بيزنەسمەندەردىڭ ينۆەستيتسيالارى ەكەندىگىن, جەكە ينۆەستورلاردىڭ كوبىسى پايىزدىق مولشەرلەمەلەردى سۋبسيديالاۋ تۇرىندە مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ تاباتىنىن باسا ايتتى. وعان قوسا, بيۋدجەتتىك ينۆەستيتسيالار «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» جوباسى سياقتى اۋماقتى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا جۇمسالادى.
«جالپى العاندا, بارلىق جوبالار بويىنشا 1,5 ترلن. تەڭگە قۇرايتىن ينۆەستيتسيالاردى كۇتۋدەمىز», دەدى ءا.يسەكەشەۆ. ونىڭ ايتۋىنشا, كارتانىڭ جوبالارىن سالۋعا 78 مىڭ ادام جۇمىلدىرىلادى. بۇدان وزگە ول اعىمداعى جىلى شامامەن 500 ملرد. تەڭگە سوماسىنداعى كارتانىڭ 140 جوباسىن ەنگىزۋ جوسپارلانعانىن اتاپ ءوتتى. ءناتيجەسiندە 13 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنى قۇرىلماق. سونداي-اق, وسى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا يندۋستريالاندىرۋ كارتاسىنىڭ 7 iرi جوباسى iسكە قوسىلادى دەپ جوسپارلانۋدا.
كەڭەيتىلگەن كەڭەستە ەلباسى كوتەرگەن ماسەلەنىڭ ءبىرى جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىن جانداندىرۋ بولاتىن. ءا.يسەكەشەۆ بۇل باعىتتا دا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار جايىمەن ءبولىستى. «جەر قويناۋىن پايدالانۋدىڭ گەولوگياسىنا قاتىستى بiرقاتار پروبلەمالار قوردالانىپ قالدى. بiز گەولوگيا جۇيەسiنiڭ داعدارىسى جايىندا ايتتىق. مەملەكەت باسشىسى وسى جۇمىستى جانداندىرۋ بويىنشا تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. سول سەبەپتi, وسى جىلى گەولوگيا كوميتەتi, قازگەولوگيانىڭ كومانداسى جاڭارتىلدى, ساراپشى ماماندار مەن شەتەلدە بiلiم العان بiزدiڭ گەولوگ ماماندارىمىز تارتىلدى. ءبiزدىڭ گەولوگياداعى الەۋەتiمiز وتە ۇلكەن. كەڭەس وكiمەتi كەزiندە از عانا تەرەڭدiك, شامامەن 100-200 مەتر تەرەڭدىكتەگى جەر قويناۋى زەرتتەلگەن بولاتىن. بiزدە نە تەحنولوگيا, نە مامان بولماعاندىقتان, ودان ءارى تەرەڭدىكتە زەرتتەۋ جۇرگiزە العان جوقپىز. وسىعان بايلانىستى گەولوگيانى دامىتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيiنگi تۇجىرىمداماسىن ازiرلەدiك. پرەزيدەنت جەكە ينۆەستيتسيالاردىڭ گەولوگيالىق بارلاۋ جۇرگiزۋiن وڭتايلاندىراتىن زاڭ جوباسىن جىل سوڭىنا دەيiن پارلامەنتكە جولداۋدى تاپسىرعاندىقتان, بiز قازiر زاڭنامالىق بازانى تولىق وزگەرتۋدەمiز», دەدi ءا.يسەكەشەۆ.
ارينە, بريفينگتە ءمينيستردىڭ جۋرناليستەرمەن بولىسكەن مالىمەتى از بولعان جوق. ونىڭ ءبارىن ءتىزىپ جازۋ ءبىر ماقالانىڭ اياسىندا مۇمكىن بولماس, ءارى ماقسات تا ەمەس. ەڭ باستىسى – سول ۇزىن-سونار ەسەپتىڭ ءبارى ناقتى ءىس جۇزىنە اسسا دەگەن تىلەكتەمىز.
دينارا بىتىكوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان».