• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ادەبيەت 14 تامىز, 2020

بارىمىزگە ءبىر سامعاۋ قاجەت ەدى...

390 رەت
كورسەتىلدى

باۋىرجان ۇسەنوۆ ەسىمى ولەڭ دۇنيەسىندە كوركەمدىك پەن تازالىق, سەرىلىك پەن بەكزاتتىق مىسالىمەن قالدى. سەكسەنىنشى جىلدارى ادەبيەتكە كەلگەن تەگەۋرىندى بۋىننىڭ توپ باسىنان كورىنىپ, القا ىشىندە ايشىقتى بوپ, دوستىق پەن جاستىق گۇلزارىندا سۇلۋ انىمەن, سىرشىل جىرىمەن سۇيكىمى ارتقان اقىن ءتىرى بولعاندا وسى كۇندەرى الپىستىڭ اسقارىنا دا شىعار ەدى. نەبارى وتىز ءبىر جىل عۇمىر كەشىپ, قىسقا عۇمىرىندا كوڭىل قىرقاسىن گۇلگە وراپ, وي قۇبىلاسىندا وتتاي جانىپ جىرى دا قالىپتى. تامىزدا تۋعان اقىننىڭ تامىلجىتىپ سالعان ءانى, تولعانتىپ جازعان جىرى تۇستاستارىنىڭ دا, كەيىنگى جاس بۋىننىڭ دا ورتاسىنان ەلەۋلى ءبىر كۇيدە ەستىلىپ جاتادى. اقىننىڭ الپىس جىلدىعى الدىندا توپتاما ولەڭدەرىن ۇسىنۋدى ءجون كوردىك.

رەداكتسيادان

 

سامعاۋ

مەنىڭ ۇشقىم كەلەدى بيىك-بيىك,

بۇلتتارمەنەن تيگىزسەم يىققا يىق

سودان كەيىن ءتۇيىلىپ تومەن قاراي,

جىر نوسەرىن جىبەرسەم قۇيىپ, قۇيىپ.

 

سۋ-سۋ بولىپ جۇگىرسە جايراڭ قاعىپ,

قارا ولەڭدى ساعىنعان قايران حالىق.

تاڭداي قاعىپ, سان سوعىپ, شاپالاقتاپ,

دۋمان قالىپ جايىنا, سايران قالىپ.

 

شاماڭ جەتسە ۇشقانعا نە جەتەدى,

بارىمىزگە ءبىر سامعاۋ قاجەت ەدى.

ۇشام دەسەڭ, قىلتيعان قاناتىڭا,

ءسوزى وتەدى بىرەۋدىڭ, كوزى وتەدى.

 

شامام جەتسە ۇشار ەم ايدان ءارى.

مۇمكىندىك بار شولۋعا اينالانى.

ەڭ جاقسىسى ول جاقتا ەستىلمەيدى,

ۇشا المايتىن «جانداردىڭ»

بايبالامى.

 

ولەڭ-مەنى بيىككە جالعاپ ءوت سەن,

ءوز وبالىم وزىمە شاڭعا بوكسەم.

ارمانسىز-اق وتەر ەم, ءاز حالىقتىڭ,

اسپانىنان ءبىر رەت سامعاپ وتسەم…

 

جاپىراق ءجايلى بىر ولەڭ

كەشە عانا بيىكتە ەڭ,

بۇگىن جاتسىڭ تاباندا.

جاپىراق-اۋ, جاعدايىڭ تيمەدى

وڭاي ماعان دا!

 

قۇلاعاندى بيىكتەن

كىم سىيلايدى بۇل كۇندە؟

قانسىراعان جۇرەكتەي جەردە

جاتىپ بۇلكىلدە.

و, بۇلكىلدە, بۇلكىلدە,

شىرىگەنشە ءبىر تىنبا.

اعاش سەنى نە قىلسىن,

قابىعى بار سىرتىندا.

 

بۇتاق سەنى نەعىلسىن,

تامىرلار بار ءنار بەرەر,

قىستاي قاتىپ,

كوكتەمگى جىلىلىقپەن الدەنەر.

 

جاپىراق-اۋ, جاپىراق,

سارى اۋرۋداي سارعايعان,

عۇمىر دەيتىن –

ماڭگىلىك تاۋسىلمايتىن قان مايدان.

 

قۇلادىم دەپ قامىقپا,

ءولدىم عوي دەپ تۇڭىلمە,

تەرەگىڭنەن سەرەيگەن ءدىڭ دە

قالماس تۇبىندە.

 

التى اي بويعى ارمانسىز

عۇمىرىڭا تاۋبە دە,

سەنى تاپتاپ جۇرگەندەر

تۇسە بەرسىن اۋرەگە…

 

مۋزاعا سىر

بوزبالا – ءوزى حان, ءوزى باي,

باقىتتان جايناعان كوزى دە.

ەنەسىن ىزدەگەن قوزىداي,

ەمىنىپ ۇمتىلدى وزىڭە.

 

جازا الماي شەكەسىن كومدى تەر,

جيا الماي ويلارىن شاشىلعان.

مەيىرىم ىزدەپ ءجۇر سەرگىتەر,

سامال بوپ سيپاشى باسىمنان.

 

ق ۇلىن ەم بوساعان جەلىدەن,

قۇلدىراپ جۇگىرگەن قىراتتا.

ايىرىلماس دوس بولعان سەنىمەن

سەزىمتال جانىمدى جىلاتپا.

 

ءوزىڭ ەم مۇڭىمدى شاعاتىن.

قۋانسام وزىڭە ۇشقان ەم.

بەكىمەي جاتسا دا قاناتىم,

قىراندار كورەتىن ءتۇس كورەم.

 

جاستىقتىڭ قايعىسىز كۇندەرىن,

دەگەن ەم جازامىن تاسقا ءورىپ.

ايتسە دە, كوزىمدە تۇر مەنىڭ

ءبىر ولەڭ ءموپ-ءمولدىر جاس بولىپ.

 

سەزىمدى وياتقان گۇل ەدىڭ,

كۇبىرلەپ ايتاتىن سان داستان,

سەن ماعان كورىنبەي شىنىمەن,

ءوستىڭ بە شىڭدارعا قار باسقان؟

 

و, مۋزا, دەمى ءورت, قىز ەرىن,

ءماجنۇن قىپ ومىردەن وتپە سەن.

مەن سەنىڭ گ ۇلىڭدى ۇزەمىن,

تەك ءوزىم ءۇزىلىپ كەتپەسەم.

 

بۇيرەك تۋرالى جىر

ءبىر وكسىك القىمىما كەپ تۇرادى,

شۋلايدى كوڭىلىمنىڭ كوك قۇراعى.

بۇيىعىپ بۇيىرىمدە بۇلكىلدەگەن

بۇيرەگىم ءتۇبى مەنى جەپ تىنادى.

بۇل جاعداي ايقىن بولدى اتقان تاڭداي,

جۇرسەم دە تىرلىك كەشىپ ساپتان قالماي.

قارايمىن بولاشاققا كۇدىكپەنەن,

الدىمدا كۇتىپ جاتقان قاقپان بارداي.

دەمى ءورت, ءجۇزى جارقىن, ۇرانى اسەم,

جيىرما بەس, جولىقتىڭ با جىراعا سەن؟

«كەپ قالسا», قينالعانشا, كونەر ەدىم,

كەتەدى-اۋ تاعدىرىما بىراق ەسەم.

 

قاسقىردىڭ ۇيىرىندەي قورشاپ قايعى,

قۇرالاي ءۇمىت مەنەن الشاقتايدى.

قازى جەپ, قىمىز ىشەر قىر قازاعى

قالايشا ءسۇت كوجەمەن جان ساقتايدى؟

 

بۇيرەكتەن بولىنگەن ۋ باسقا شاۋىپ,

شابا الماي, قان قاقسايدى قاسقا شابىت.

مەزگىلسىز تاسىرقادى ولەڭىم دە

كەزىندە سىنايتۇعىن تاسقا سالىپ.

 

جاراسار جاستىق شاقتا ءبارى دەدىك,

بىرقاتار دوس-دۇشپانعا ءمالىم ەدىك.

جۇيكەمدى كوپ جۇقارتتى ەمشىلەر دە,

قىرىعى قىرىق ءتۇرلى ءدارى بەرىپ.

 

توگۋشى ەم توي-دۋماندا تاڭدايدان ءان,

بىلتەسى بىتەتۇعىن شامداي جانام.

ەلەمەي وتكىزىپ اپ جىلىم دەرتتى,

شىبىقشا قۋراعانىڭ قانداي جامان؟!

 

ايتەۋىر, ءبىر كەلەدى قازا دەگەن.

كەتەدى, سونى ويلاسام, مازا مەنەن.

ايتسە دە, مويىنسۇنباي,

قالامسابىم

قولىمنان تۇسكەنىنشە جازا بەرەم.

 

باس تا ولەڭ, باۋىر دا ولەڭ, بۇيرەك تە ولەڭ,

اقىندى اجالىڭ دا كۇيرەتپەگەن.

كەۋدەمدە جۇرەك-بۇلبۇل شىر-شىر ەتىپ,

كوشىمدى كۇنشىعىسقا سۇيرەپ كەلەم.

سوڭعى جاڭالىقتار