ءدىن – ادام رۋحىن قالىپتاستىراتىن دىڭگەك!

مۇسىلماننىڭ ءبىرىنشى پا­رى­زى – اللادان باسقا ءتاڭىر جوق, مۇحاممەد پايعامبار (س.ع.س.) ونىڭ ەلشىسى ەكەنىن مويىنداۋى. ودان كە­يىنگى باستى پارىزدار: بەس ۋاقىت ناماز وقۋ, جىلىنا ءبىر مارتە مۇقتاج جاندارعا زەكەت بەرۋ, رامازان ايىندا وتىز كۇن ورازا ۇستاۋ جانە مۇمكىندىگىنە وراي قاجىلىققا بارۋ.

ءالحامدۋللا, تاۋەلسىزدىك ال­عان كەزەڭ ىشىندە ءدىن بوستان­دى­عىنا قول جەتكىزدىك, مۇ­سىل­­مان­نىڭ ادەت-عۇرىپتارىن وت­­كى­زۋگە مۇم­كىندىك بەرىلدى. ءبىز­­­دىڭ ەلدە قۇربان ايتتىڭ ءبى­رىن­­شى كۇنى زاڭ بويىنشا دەما­لىس بولىپ جاريالانعان. ويتكەنى ادامدارعا ءوز وتباسىمەن بىرگە دايىندالۋىنا جانە وسى مەيرامدى اتاپ وتۋىنە جاعداي جا­­سالعان. كەلەشەكتە ورازا ايت تا مەيرام كۇنى بولىپ بەلگى­لە­نەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن. بۇل مۇسىل­مانداردىڭ جان دۇنيەسى مەن قاجەتتىلىگىنەن تۋىندايدى دەپ ويلايمىن.

قۇربان ايتتىڭ ءرولى مەن ما­ڭىزى, ءدىني راسىمدەرى تۋرالى ءبىزدىڭ ءدىن وكىلدەرى, يمامدار تەرەڭ تۇسىنىكتەر بەرگەن. اللا­نىڭ ريزا­شىلىعى ءۇشىن قۇربان­دىققا مال شالادى. بۇل ءراسىمدى نە ءۇشىن وتكىزىپ جاتقانىمىزعا ءمان بەرۋىمىز كەرەك. بۇل ءداستۇر بىزگە يبراھيم پايعامبار (ع.س.) زا­مانىنان جەتىپ وتىر. ول اللا­عا شىنايى بەرىلگەندىگىن دالەلدەۋ ءۇشىن سۇيىكتى ۇلى يس­ما­­يىل­دى قۇرباندىققا شا­لا­يىن دەپ تۇرعان ساتتە اللا وزىنە بە­رىلگەندىگىنە كوز جەتكىزىپ, اس­پان­نان كوك قوش­قار ءتۇسىرىپ, مەيى­رىم جاساعان ەكەن. سودان بە­رى قۇرباندىققا مال شالۋ ءداس­تۇرى جال­عاسىپ كەلەدى. قۇربان­دىق شالۋ, مالدىڭ قانىن شى­عارۋ ارقىلى اللا ادامدى بار­­لىق كۇنالارىنان ارىلتادى. كەشىرىم جاسايدى. ال سەن اللا­نىڭ الدىندا اناڭنان تۋ­عان ساتتەگىدەي كۇناسىز ادامعا اينا­لاسىڭ.

مەككەگە قاجىلىق ساپارعا بارعان ادام­­­دار بارلىق راسىم­دەرىن اتقارعان سوڭ, ءبىر مالدى قۇرباندىققا شالادى. ال سا­پارعا بارماعاندار ءوز ۇيىندە اتاپ وتەدى. قۇر­باندىققا شالا­تىن مال اۋرۋ, كەم-كەتىك بولماۋى كەرەك. ادەتتە قوي سويا­دى, بىرنەشە وتباسى بىرىگىپ سيىر نە تۇيە سويۋىنا بولادى. ول وتباسى مالدىڭ ەتىن جەۋ ءۇشىن قۇرباندىق شالمايدى. ءۇي يەسى وزىنە ەتتىڭ ۇشتەن ءبىرىن قال­دىرىپ, قالعانىن جەتىم-جەسىر­لەرگە, مۇقتاج ادامدارعا تاراتادى. بارلىق ادامعا قامقورلىق جاساۋىڭ كەرەك. سوندىقتان قۇر­باندىق شالۋدىڭ دا ءمانى تە­رەڭدە جاتىر. ءدال سول كۇنى بار­لىق ءىسىڭ اللانىڭ اتىمەن باستالىپ, بارلىق جۇمىسىڭ اللاعا شۇكىرشىلىك ايتۋىڭمەن اياقتالۋى ءتيىس. ويتكەنى جاراتقان يەمىز ساعان وسىنداي ءراسىمدى جاساۋىڭا مۇم­كىندىك بەردى.

قاجىلىق پارىزىن ورىنداپ كەلگەندەر جان دۇنيەلەرى رۋحاني, ءدىني بايىپ, مەككەدەن ايرىقشا تازا بولىپ كەلەدى. ءوزىم 1999 جىلى مەككەگە, قا­جىلىق ساپارعا بارىپ كەل­دىم. ءوزىم ءاربىر نامازدا «قا­زاق ەلىن پالە-جالادان, سىناق­تاردان, ءتۇرلى اۋرۋلاردان ساق­تا. اللانىڭ جەرىمىزگە, حالقى­مىزعا قايىرىمى مول بولعاي. ادامدارعا دەنساۋلىق, بەرەكە, بىرلىك بەرگەي», دەپ دۇعا جاسايمىن.

نەبىر قۋعىن-سۇرگىننىڭ, دە­پور­تاتسيانىڭ ازاپتارىن باستان كەشسە دە, ءبىزدىڭ اتا-انالارىمىز ءدىن قاعيدالارىن مىقتى ۇس­تاندى. ۇدايى نامازدارىن وقىپ, بەيىتكە با­رىپ قۇران وقىپ ءجۇردى. مەن ومىردە اكەمدى ۇلگى تۇتامىن. ول قاراپايىم جۇ­مىسشى بولدى, قاشاندا لا­يىقتى ءومىر سۇرۋگە تىرىس­تى. ءوزىن تەك اللا قور­عايدى دەپ سەندى. تىنىمسىز ەڭبەك ەتىپ, قيىن­دىققا ءتوزىپ, وتباسىن اسىرادى. ءبىزدى دە ەرىنبەي جۇ­مىس ىستەۋگە, ادال ءجۇرىپ-تۇرۋعا ۇيرەتتى. شاڭىراقتىڭ بەرەكەسىن ساقتاۋعا, بالالاردىڭ ونەگەلى تاربيە الۋىنا بار كۇش-جىگەرىن جۇمسادى.

جالپى, ءدىن – ادام رۋحىن قا­لىپتاس­تىراتىن دىڭگەك! ءدىني تەرەڭدىگى مول بولسا, ول ادامنىڭ رۋحى دا بەرىك بولادى. ءدىن بۇگىندە حالىقتاردى بىرىكتىرۋشى, ورتاق ماقساتقا باعىتتاۋشى, ىرگەلى ىستەردى ۇيلەستىرۋشى كۇش­كە اينالىپ كەلەدى.

ادام بالاسى قانداي دا ءبىر ءدىني سەنىممەن ءومىر سۇرەدى. ەگەر ادام بالاسى يسلام نورما­لارىن قاتاڭ ساقتاپ, ءومىر سۇرسە, قاتەلەسپەس ەدى. اللا جولىندا ءتۇزۋ ءجۇرىپ, ادال ءومىر ءسۇرۋ ادامنىڭ وزىنە بايلانىستى. سوندىقتان ءدىندى ۇستانۋعا جە­ڭىل-جەلپى قاراۋعا بولمايدى. بارلىق ءىس-ارەكەتىڭ ادال بولۋى كەرەك. ءوزىڭنىڭ ىشكى دۇنيەڭ تا­زا بولسا, سەنىڭ ويىڭ مەن ءىس-ارە­كەتىڭ دە دۇرىس بولادى.

يسلام – بىرلىك پەن بەرەكەنى, دوستىق پەن ىنتىماقتاستىقتى ساقتايتىن, بەيبىتشىلىكتى جاق­تايتىن ءدىن. ەلدىڭ ەرتەڭىن ويلايتىن پاراساتتى ادام ءاردايىم حالىقتى بىرلىككە, تاتۋلىققا, دوستىققا شاقىرىپ وتىرادى.

مەن بارشا وتانداستارىمىزدى قۇربان ايت مەيرامىمەن قۇتتىقتايمىن. اللا ەلى­مىزدىڭ ىنتىماعىن ارتتىرىپ, حالقىمىزدى سوعىستاردان, كۇي­زەلىستەردەن, ىندەتتەردەن, تا­بيعي اپاتتاردان قورعاسىن دەپ تىلەيمىن. ءاربىر جاننىڭ جۇرەگىن مەيىرىم مەن شا­پاعاتقا تولتىرسىن. قۇرمەتتى وتانداس­تار, قۇبان ايت قابىل بولسىن!

احمەت مۋرادوۆ,

پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى,

قوعام قايراتكەرى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ مۇشەسى,

«ۆايناح» چەشەن-ينگۋش قاۋىمداستىعىنىڭ جەتەكشىسى