پارلامەنت سەناتىندا كەشە «قىلمىستىق قۇقىق پەن پروتسەستىڭ كونستيتۋتسيالىق-قۇقىقتىق پروبلەمالارى» تاقىرىبىندا كونفەرەنتسيا بولىپ ءوتتى. اتالعان شارا قىلمىستىق جانە قىلمىستىق-ءىس جۇرگىزۋ كودەكستەرىنىڭ جوبالارىن پارلامەنتتە قاراۋدىڭ الدىندا ۇيىمداستىرىلىپ وتىر.
پارلامەنت سەناتىندا كەشە «قىلمىستىق قۇقىق پەن پروتسەستىڭ كونستيتۋتسيالىق-قۇقىقتىق پروبلەمالارى» تاقىرىبىندا كونفەرەنتسيا بولىپ ءوتتى. اتالعان شارا قىلمىستىق جانە قىلمىستىق-ءىس جۇرگىزۋ كودەكستەرىنىڭ جوبالارىن پارلامەنتتە قاراۋدىڭ الدىندا ۇيىمداستىرىلىپ وتىر.
كونفەرەنتسيا جۇمىسىنا قوس پالاتا دەپۋتاتتارىنان وزگە كونستيتۋتسيالىق كەڭەس, جوعارعى سوت, باس پروكۋراتۋرا, ادىلەت جانە ىشكى ىستەر مينيسترلىكتەرى مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار وكىلدەرى, عالىمدار قاتىستى. شارانى كىرىسپە سوزبەن اشقان سەنات توراعاسىنىڭ ورىنباسارى اسقار بەيسەنباەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, قىلمىستىق قۇقىقتى ىزگىلەندىرۋ مەن قوعامدا كەز كەلگەن قۇقىق بۇزۋشىلىققا توزبەۋشىلىكتى قالىپتاستىرۋ كورىنىستەرى اراسىندا ورتاق ۆەكتور جاسالۋى تيىستىگىن ايتتى. توراعا ورىنباسارى وسى رەتتە زاڭدىلىقتىڭ, ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىعىنىڭ ءمىنسىز ساقتالۋىن, نەگىزسىز ايىپتالۋ مەن كىنالاۋدان, بوستاندىعىن زاڭسىز شەكتەلۋىنەن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋ وزەكتى ماسەلە بولىپ وتىرعاندىعىن ەرەكشە اتاپ كورسەتتى. جانە دە قىلمىس ۇدەرىستەرىندەگى تاراپتاردىڭ ايىپتالۋى مەن قورعالۋىنداعى تارتىستىق نەگىزدى ودان ءارى دامىتۋ, سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ جانە سوت تالقىسى راسىمدەرىن وڭايلاتۋ مەن جەتىلدىرۋ جونىندەگى شارالاردى قابىلداۋ قاجەتتىگىنە كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلاردىڭ نازارىن اۋداردى.
وتىرىستى جۇرگىزگەن پالاتانىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭناما, سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنىڭ توراعاسى سەرىك اقىلباي ىشكى ساياسي-الەۋمەتتىك, قۇقىقتىق رەفورمالار قىلمىستىق جانە قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ زاڭناماسىن تۇزەتۋ ەنگىزۋدى تالاپ ەتىپ وتىر دەگەندى باسا ايتتى. تارقاتىپ ايتقاندا, قىلمىستىق جانە قىلمىستىق-ءىس جۇرگىزۋ زاڭناماسىنداعى جەكەلەگەن ەرەجەلەردىڭ قازىرگى جاعدايلارعا سايكەس كەلمەۋى, ونى وزگەرگەن ناقتى جاعدايعا بەيىمدەۋگە تالپىنىستار, قىلمىستىق زاڭناماعا اۋقىمدى تۇزەتۋ جاساۋ جاڭا قىلمىستىق جانە قىلمىستىق-ءىس جۇرگىزۋ كودەكستەرىن ازىرلەۋ جانە ونى قابىلداۋ قاجەتتىگىن تۋىنداتقان. سونىمەن بىرگە, كونفەرەنتسيا بارىسىندا باس پروكۋروردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى يوگان مەركەل قىلمىستىق جانە قىلمىستىق-ءىس جۇرگىزۋ كودەكستەرىنىڭ جاڭا جوبالارىنداعى نەگىزگى ماسەلەلەرى بويىنشا بايانداما جاسادى.
ي.مەركەلدىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, قىلمىستىق كودەكستىڭ جاڭا جوباسى 467 باپتان تۇرادى. ال قولدانىستاعى كودەكستە 422 باپ بار. حالىقارالىق تاجىريبەگە سايكەس قىلمىستىق جازاعا تارتۋدىڭ ەكىبولىكتىك جۇيەسى, ياعني قىلمىس جانە قىلمىستىق تەرىس قىلىق ارەكەتتەرى ەنگىزىلىپ وتىر. قىلمىستىق تەرىس قىلىقتارى ءۇشىن جازانى جۇمسارتۋ تۇرلەرى, ەڭ الدىمەن قوعامدىق جانە ءتۇزەتۋ جۇمىستارى, سونداي-اق سوتتىلىعى جوقتىعىنا بايلانىستى قىلمىستىق مەرزىمىنىڭ قىسقارۋى كوزدەلەدى. اسىرەسە, باس بوستاندىعىنان ايىرۋدىڭ ورنىنا ءىرى كولەمدە ايىپپۇل تولەتۋ نەمەسە قوعامدىق جۇمىستارعا جۇمىلدىرۋ ماسەلەسى كەڭىنەن قولدانىلادى دەپ كۇتىلۋدە. مۇنداي ايىپپۇل تەك ادام ولىمىنە الىپ كەلمەگەن ۇلكەن ەمەس نەمەسە ورتاشا اۋىر قىلمىس جاساعاندارعا قولدانىلاتىن بولادى.
كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى قىلمىس جاساعانداردى جانە ولارعا قاتىستى جىنىستىق قىلمىستارعا بارعانداردى ءومىر بويى بالالارمەن جۇمىس جاساۋىنا تىيىم سالۋ دا نازاردان تىس قالماعان. مەديتسينالىق قىلمىستارعا دەن قويىلىپ وتىر, اسىرەسە, زاڭسىز ءدارى-دارمەك اينالىمىمەن اينالىسقانداردى جازالاۋ كۇشەيتىلگەن. كيبەرقىلمىسپەن كۇرەس تە جوبادا كورىنىس تاپقان. كەيبىر جاعدايلاردا سوت شەشىمىنسىز م ۇلىكتى تاركىلەۋ شاراسى دا ەنگىزىلگەن. وندا دا بۇل شارا تەك زاڭسىز جولمەن الىنعان م ۇلىككە قاتىستى جۇرگىزىلەتىن بولادى. كولىكپەن جاسالعان قىلمىستار ءۇشىن جازا دا قاتايىپ, ماس كۇيىندە كولىك جۇرگىزگەن ازاماتتار ءۇشىن ءجۇرگىزۋشىلىك قۇقىنان ايىرۋ مەرزىمى 10 جىلعا دەيىن ۇزارتىلىپ وتىر. بۇدان باسقا جوبادا ەسىرتكى زاتتارىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا قاتىستى نورما دا كۇشەيتىلگەن. سول سياقتى ەكسترەميزم مەن تەرروريزم جانە راديكالدىق يدەولوگيا تاراتقاندار ءۇشىن جازا دا وتە قاتاڭ بولادى دەپ كۇتىلۋدە.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».