كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى: قازىرگى زامانداعى قاۋىپ-قاتەرلەر» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا بولدى. ول اتالعان ينستيتۋتتىڭ قۇرىلعانىنا ون جىل تولۋىنا وراي ۇشتاستىرىلدى. كونفەرەنتسيانى ۇقك عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى قايىرتاي شەگىروۆ اشىپ, جۇرگىزدى.
كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى: قازىرگى زامانداعى قاۋىپ-قاتەرلەر» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا بولدى. ول اتالعان ينستيتۋتتىڭ قۇرىلعانىنا ون جىل تولۋىنا وراي ۇشتاستىرىلدى. كونفەرەنتسيانى ۇقك عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى قايىرتاي شەگىروۆ اشىپ, جۇرگىزدى.
كونفەرەنتسيانىڭ تاقىرىبى مەڭزەپ وتىرعانداي, وندا ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگى مەن وعان تونەتىن قازىرگى زامانداعى قاۋىپ-قاتەرلەر ماسەلەسى ورتاعا سالىندى. مىنبەرگە كوتەرىلگەن بايانداماشىلار وسى قاۋىپسىزدىك اياسىندا ءوز ويلارىن اشىق ايتىپ, قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ الدىن الۋ مەن ونى بولدىرماۋ جولدارىن تالقىلادى. «ءبىز ەكونوميكاعا جانە قوعامعا قاجەتتى جاڭا يدەيا, ءبىلىم, عىلىمي اشىلىمدار مەن تەحنولوگيالىق جاڭالىقتاردى بەرە الاتىن ءتيىمدى عىلىمي جۇيەنى قۇرۋىمىز كەرەك» دەپ ەلباسى ايتقانداي, بۇل ورايدا ءسوز سويلەگەن پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيا توراعاسى, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, ساياسي عىلىمدار دوكتورى, قۋانىش سۇلتانوۆتىڭ ورىندى پىكىرلەرى مەن دالەلدەمەلەرى جينالعاندارعا ۇلكەن وي سالدى. دەپۋتات بۇرىن ايتىلماي كەلە جاتقان يدەولوگيالىق الۋاندىق تۋرالى جانە قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ ماسەلەلەرىن جان-جاقتى تالداپ, اشىپ بەردى. مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاۋىپ-قاتەرلەر, بايقاعان ادامعا ەل ىشىنەن ەمەس, سىرتتان كەلەتىنىن, ولاردىڭ «قوي تەرىسىن» جامىلىپ, ىرىتكى سالاتىنىن, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك قورعالماعان ءالسىز توپتارىن, جۇمىسسىزداردى, ساناسى قاتپاعان جاستاردى, بيلىكتىڭ, اسىرەسە, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قايسىبىر قوقان-لوقىسى مەن دورەكى دە ادىلەتسىز ءدوڭ-ايباتىنان ءجابىر كورگەندەردى تەز وزدەرىنە تارتىپ, پايدالاناتىنىن جاسىرمادى. سوندىقتان مەملەكەتتىڭ حالىق ءۇشىن جاساپ جاتقان قىزمەتى ءار ادامنىڭ يگىلىگى ءۇشىن ارنالۋى جانە وسى باعىتتا الدىن الۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاجەتتىلىگىن, سوندا عانا سىرتتان كەلەتىن ارامزا كۇشتەرگە جول بەرمەۋگە بولاتىنىن, دەمەك قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن ساقتاۋدا بۇرىنعى كسرو-دان قالعان كەيبىر امال-تاسىلدەردى دوعارىپ, جاڭا قازاقستاننىڭ جاڭا باعىتىنا ساي ءىس-ارەكەت جاساۋ كەرەكتىگىن العا تارتتى.
بۇل ورايدا, جاسىراتىنى جوق, ءدال قازىرگى كۇنى ءوز قامى, ەل قامى ءۇشىن بەيبىت جۇمىس ىستەپ جۇرگەن ادامداردى اشىندىرماۋ كەرەك ەكەندىگى باستى ماسەلە بولىپ تۇرعانى انىق. مەملەكەتتىڭ ەل ءۇشىن ارناعان ءار جاقسىلىعىن بار ادام بىردەي كورۋى ءتيىس. ايتپەسە ادىلەتسىزدىكتى, زاڭنىڭ ورىندالمايتىندىعىن سەزىنگەن ادام بيلىككە سەنىمسىزدىك تانىتادى. بۇل نارازىلىق تۋدىرادى. ونىڭ ارتى ادامنىڭ اشىنۋىنا سوقتىرادى. مىنە, وسىنداي جاعدايدى ىرىتكى سالاتىندار دەر مەزەتىندە پايدالانادى. كەشەگى گۇلدەنىپ تۇرعان مىسىر ەلى نە بولدى, سيريانىڭ ەندى جاعدايى نە بولماق؟ دەمەك, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا ويلاناتىن ماسەلەلەر وتە كوپ. مەملەكەتتىڭ جاقسىلىعى كەيبىر ادامدارعا نەلىكتەن تولىققاندى جەتپەي جاتقاندىعىن تەرەڭ زەرتتەگەن ءجون. ءسويتىپ قولدان ادىلەتسىزدىكتى تۋدىراتىن, زاڭدى بۇرمالايتىن, بەلدەن باساتىن شەنەۋنىكتەردى تۇگەل اشكەرەلەۋ قاجەت. مىنە, سوندا عانا ەلگە تونگەن قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ الدىن الۋعا ابدەن بولادى.
كونفەرەنتسيادا ورنىقتىلىق پەن تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ – مەملەكەتتىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدەگى ەڭ باستى فاكتورى ەكەندىگى تۋرالى پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى, الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جونىندەگى كوميتەت توراعاسى, ساياسي عالىمدار دوكتورى اقان بيجانوۆ ايتىپ بەردى. سونداي-اق, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى مەن جاستار اراسىنداعى قازىرگى جاعداي جونىندە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, الەۋمەتتىك عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى, ساياسي عىلىمدار دوكتورى, پروفەسسور كامال بۇرحانوۆ ءسوز سويلەدى. ءسويتىپ, بۇل كونفەرەنتسيا اياسىندا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ قالىپتاسۋى, دەرەككوزدەرمەن تولىعۋى, قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىنە تونەتىن قاتەردىڭ سيپاتى جانە قاۋىپتىلىك دەڭگەيىمەن بايلانىستى ماسەلەلەر, اتالعان سالاداعى جاڭا باعىتتار قارالىپ, تالقىلاندى. سونداي-اق, قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ قوعامدىق, ساياسي, ەكونوميكالىق, اسكەري جانە اقپاراتتىق اسپەكتىلەرى جان-جاقتى سارالاندى.
الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».