ەڭبەكپەن قامتۋ ورتالىعىنىڭ ماماندارى ايتقانداي, نارىق تالابىندا ايەل ادامدارعا جۇمىس تابۋ وڭاي ەمەس, ال 50-دەن اسقاننان كەيىن ءتىپتى قيىن. ەلىمىزدىڭ كومپانيالارىندا, ۇجىمدارىندا ءارتۇرلى جاستاعى ادامدار ەڭبەك ەتەدى. كوبىنىڭ جاسى 30-دار شاماسىندا. جۇمىس بەرۋشىلەر جاستارعا ازعانا اقشا تولەپ ۇستاۋعا بولادى نەمەسە ولار جاس بولعاندىقتان جۇمىستى بەرىلە ىستەيدى دەگەن سياقتى مىسالداردى دايەك ەتەدى. ال جارنامالىق گازەتتەردە «جۇمىس ىزدەيمىن» دەگەن ايدارمەن نەگىزىنەن 50-دەن اسقان حانىمدار قۇلاقتاندىرۋ بەرەدى ەكەن.
ەڭبەكپەن قامتۋ ورتالىعىنىڭ ماماندارى ايتقانداي, نارىق تالابىندا ايەل ادامدارعا جۇمىس تابۋ وڭاي ەمەس, ال 50-دەن اسقاننان كەيىن ءتىپتى قيىن. ەلىمىزدىڭ كومپانيالارىندا, ۇجىمدارىندا ءارتۇرلى جاستاعى ادامدار ەڭبەك ەتەدى. كوبىنىڭ جاسى 30-دار شاماسىندا. جۇمىس بەرۋشىلەر جاستارعا ازعانا اقشا تولەپ ۇستاۋعا بولادى نەمەسە ولار جاس بولعاندىقتان جۇمىستى بەرىلە ىستەيدى دەگەن سياقتى مىسالداردى دايەك ەتەدى. ال جارنامالىق گازەتتەردە «جۇمىس ىزدەيمىن» دەگەن ايدارمەن نەگىزىنەن 50-دەن اسقان حانىمدار قۇلاقتاندىرۋ بەرەدى ەكەن.
– ءتىپتى ەدەن جۋشى بولىپ كىرۋ ءۇشىن كونكۋرستان ءوتۋ كەرەك, – دەيدى سەمەي تۇرعىنى مەرەي اسەتوۆا, – قىرىق, ەلۋگە كەلگەن كەزدە باسقا ماماندىق تابۋ قيىننىڭ قيىنى, دەگەنمەن, مەملەكەتىمىزدىڭ «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسى بار ەكەندىگىن ءبىلگەننەن كەيىن, اكىمدىككە ارنايى بارىپ ەدىم, ءىزدەگەنىم تۋرا الدىمنان شىقتى.
اتالمىش باعدارلاماعا سەمەي وڭىرىندەگى ايەلدەر قاۋىمىنىڭ تەڭ جارتىسى قاتىسىپ وتىر. ولاردىڭ بارلىعى دا ءتۇرلى تاعدىردىڭ, ءتۇرلى ماماندىقتىڭ يەلەرى. باعدارلاما ارقىلى وزدەرىن قوعامعا پايدالى دەپ تاۋىپ, ەڭبەككە بەلسەنە ارالاسۋدا. ماسەلەن, ءامينا ءتۇسىپوۆا كەزىندە پەداگوگيكالىق كوللەدجدى بىتىرگەن, جاس كەزىنەن باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمى بولامىن دەپ ارمانداعان ەدى. بىراق وقۋىن تامامداعان سوڭ, ماماندىعى بويىنشا جۇمىسقا كىرە المادى. ءتىپتى جۇمىسقا كىرۋگە تىرىسپادى دەسە دە جاڭىلماسپىز. قوناققا بارىپ وتىرىپ, بولاشاق جۇبايىمەن تانىسىپ, تۇرمىسقا شىعىپ كەتەدى. ءسويتىپ, ءبىر جىلدان سوڭ ومىرگە قىز بالا كەلىپ, ءامينا قولىنداعى ءسابيىن الديلەپ, كۇيەۋىن جۇمىستان توسىپ الاتىن بولدى. كۇيەۋى ەلەكتريك, جالاقىسى جاقسى بولدى. ءبىر كۇنى ول اميناعا كەلىپ, كەشىر, مەن باسقا ادامدى ءسۇيىپ قالدىم دەگەندى ايتادى. كيىم-كەشەگىن جيناپ كەتىپ قالادى. قىزىما كومەكتەسەم, بىراق قالتا تەلەفونىما قاجەت دۇنيەلەرىن جازىپ جىبەر, سويلەسىپ, كورىسۋىمىزدىڭ قاجەتى جوق دەيدى. مۇنداي جاعدايعا تاپ بولام دەپ ويلاماعان ءامينا باس كەزىندە اجىراسقانى ءۇشىن قينالىپ, جىلاۋعا دا شاماسى كەلمەي قالادى. بالا ءوسىپ كەلەدى, ونى اسىراۋ كەرەك. جۇمىس جوق. بىرەسە قالتا تەلەفوندارىنىڭ ساتۋشىسى, بىرەسە ايەل ادامدارعا ارنالعان كوسمەتيكا ساتامىن دەپ ءجۇرىپ, ءجوندى اقشا تابا الماي ابدەن قينالادى. ءسويتىپ, باسقا ماماندىقتى مەڭگەرۋگە بەل بۋادى. سەمەي قالالىق اكىمدىگىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا كەلىپ, كومەك سۇرايدى. جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلاماسى بويىنشا كونديتەر ماماندىعىن تاڭدايدى. «جاستار» كوللەدجىندە قايتا وقۋدان ءوتىپ, ماماندانادى. ونىڭ ۇستىنە كۇيەۋىن كۇتەم, تاماعىن ىستەپ بەرەم دەپ ۇيدە وتىرعان 8 جىلى بوسقا كەتپەپتى. جاڭا ماماندىقتى تەز يگەردى. جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى, وقۋ ورنى مەن جۇمىس بەرۋشى جانە ءامينا اراسىندا ءتورت جاقتى كەلىسىمشارت جاسالدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ول قالاداعى جشس-گە تاجىريبە جيناقتاۋعا قابىلدانىپ, ءارى قاراي سوندا جۇمىس ىستەۋگە قالدىرىلادى. بۇگىندە ءامينانىڭ جۇمىسى بار دەۋگە بولادى.
ال نۇرسۇلۋ جوبالاەۆا باعدارلاماعا كەلمەي تۇرىپ, قالاداعى ءبىر سەرىكتەستىكتە كيىم ءپىشۋشى بولىپ ىستەيدى. بىراق مۇندا اقشانى ءجوندى الا الماي, ونىڭ ۇستىنە جۇمىس ۋاقىتى دا كوڭىلىنەن شىقپاي, اقىرى ورتالىققا كەلەدى. ءسويتىپ, «تىگىنشى-مودەلەر» ماماندىعىن يەلەنىپ, التى اي وقىپ شىعادى. الەۋمەتتىك كەلىسىمشارت ارقىلى جۇمىسقا تۇرىپ, بۇگىندە قالاعا بەلگىلى اتاقتى تىگىنشى بولىپ وتىر. نۇرسۇلۋ تىككەن كيىمدەردى حالىق تۇتىنا باستادى.
تاعى ءبىر كەيىپكەرىمىز – الميرا شىدەرباەۆا. ۋنيۆەرسيتەتتى «قارجى» ماماندىعى بويىنشا ۇزدىك اياقتاعان ول ماماندىعى بويىنشا جۇمىس تابا الماي, جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلەدى. بىراق 3 جىلدان كەيىن عانا جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعى بار ەكەندىگىن ەستىپ, قۇستاي ۇشىپ جەتەدى. ماماندار وعان «جاستار ءتاجىريبەسى» ارقىلى تاجىريبە جيناقتاۋدى ۇسىنادى. قالاداعى بانكتەردىڭ بىرىندە ءتاجىريبەدەن وتكەن ول وسى جەردە ۇجىمعا جاعىپ, جۇمىسقا الىنادى.
جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلاماسى تەك قالا تۇرعىندارى عانا ەمەس, اۋىل ايەلدەرىن دە ەڭبەكپەن قامتۋدا. زنامەنكا اۋىلىنىڭ تۇرعىنى قورلان اشىمباەۆا باعدارلامانىڭ باسقا باعىتىن تاڭداپتى. بۇل جەرگە كەلگەنگە دەيىن ول بۋحگالتەر بولىپ جۇمىس ىستەگەن ەكەن. كەڭشار تاراعان سوڭ ءۇي تىرشىلىگىندە وتىرىپ قالادى. ول تاجىريبەسى بار ادام رەتىندە ءارى اۋىلداستارىنا دا جانى اشىپ, كاسىپكەرلىكپەن اينالىسا باستايدى. جاڭادان جۇمىس ورىندارىن اشتى. بيىل جاز نەسيەلەۋ باعدارلاماسى بويىنشا 2 ملن. تەڭگە الىپ, مال وسىرۋدە. بيزنەس-جوسپارى بويىنشا 3 جىلقى جانە 4 ساۋىن سيىر الىنىپ, جەم-ءشوپ دايىندالعان. بۇگىندە كاسىپكەر قىمىز, ءسۇت, قايماق, ءىرىمشىك ءوندىرىپ, سەمەيدىڭ بازارلارىنا ساۋدالاۋدا.
ال گۇلناز ۋاكيەۆا «اسپاز» ماماندىعى بويىنشا ارنايى ورتا ءبىلىمى بار ەكەن. «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسىن ەستىگەنگە دەيىن جۇمىس ىستەمەي, ۇيىندە بالالارىنىڭ تاربيەسىمەن اينالىسقان. جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلاماسى بەرەتىن مۇمكىندىكتەر تۋرالى ءبىلىپ العان گۇلناز ولاردى پايدالانىپ, جەكە ءىسىن اشۋعا بەل بۋدا. ەكىنشى باعىتتى ىسكە اسىرۋ اياسىندا گۇلناز تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋ كۋرستارىنان ءوتىپ, كونديتەرلىك تسەح اشۋ ءۇشىن نەسيە الۋدى جوسپارلاپ وتىر. سوسىن جابدىقتار, قۇرالدارعا تاپسىرىس بەرۋ جانە ساتىپ الۋ, عيماراتتى جالعا الۋ ءۇشىن كەلىسسوزدەر جۇرگىزبەكشى. گۇلناز نان-توقاش ونىمدەرىنىڭ تۇرلەرىن كوبەيتىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشپاق.
راۋشان نۇعمانبەكوۆا.
سەمەي.