«باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق كولىك ءدالىزىنىڭ 2787 شاقىرىمى ەلىمىزدىڭ 4,6 ميلليون حالقى تۇراتىن بەس وبلىسىنىڭ اۋماعىمەن وتەدى. وسىنداي ءۇلكەن جوبانىڭ 628 شاقىرىمى اقتوبە وبلىسى اۋماعىندا سالىنۋى ءتيىس بولاتىن. سونىڭ 2011 جىلى قارابۇتاقتان قىزىلوردا وبلىسىنىڭ شەكاراسىنا دەيىنگى 215 ششاقىرىمدىق بولىگى پايدالانۋعا بەرىلگەن-ءدى. ەندى مىنە, حالىقارالىق كولىك ءدالىزىنىڭ تاعى ءبىر بولىگى – «اقتوبە – مارتوك – رەسەي شەكاراسى» اۆتوموبيل جولىنىڭ قايتا جاراقتاندىرىلۋى اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. كۇرەجولدىڭ قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى 2008 جىلى «دوريس» جوبالاۋ كومپانياسىنىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتارىن دايىنداۋىمەن باستالىپ, 2010 جىلى باس مەردىگەر رەتىندە تۇركيانىڭ «دجەنگيز ينشاات ساناي ۆە تيدجارەت ا.ش.» كومپانياسىنىڭ جول قۇرىلىسىن جۇرگىزۋىمەن جالعاستى. جول سالۋ بارىسىندا ۋاقىت تالابىنا ساي جوباعا دا بىرنەشە وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. سونىڭ ىشىندە مارتوك سەلوسىنا ەلەك وزەنىنەن وتەتىن كوپىردى ايرىقشا اتاپ وتۋگە بولادى. قايتا جاڭارتۋدان كەيىن جولدىڭ ەنى ءبىر مەترگە كەڭەيتىلىپ, 9 مەتر بولدى. جۇكتىڭ بىلىككە تۇسەتىن سالماعى 14 تونناعا دەيىن ارتتىرىلىپ, جول جامىلعىسى قۇرىلىمى كۇشەيتىلدى. جالپى ۇزىندىعى 891 مەتر بولاتىن 13 كوپىر جاڭادان سالىندى. ەلەك وزەنى ارقىلى وتەتىن كوپىر مەن تەمىرجول وتكەلىنە دەيىنگى جول بويى جارىقتاندىرىلدى, جولدىڭ 9,1 شاقىرىمى ءتورت جولاقتى, ەنى 18,5 مەتر بولدى.
«باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق كولىك ءدالىزىنىڭ 2787 شاقىرىمى ەلىمىزدىڭ 4,6 ميلليون حالقى تۇراتىن بەس وبلىسىنىڭ اۋماعىمەن وتەدى. وسىنداي ءۇلكەن جوبانىڭ 628 شاقىرىمى اقتوبە وبلىسى اۋماعىندا سالىنۋى ءتيىس بولاتىن. سونىڭ 2011 جىلى قارابۇتاقتان قىزىلوردا وبلىسىنىڭ شەكاراسىنا دەيىنگى 215 ششاقىرىمدىق بولىگى پايدالانۋعا بەرىلگەن-ءدى. ەندى مىنە, حالىقارالىق كولىك ءدالىزىنىڭ تاعى ءبىر بولىگى – «اقتوبە – مارتوك – رەسەي شەكاراسى» اۆتوموبيل جولىنىڭ قايتا جاراقتاندىرىلۋى اياقتالىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. كۇرەجولدىڭ قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى 2008 جىلى «دوريس» جوبالاۋ كومپانياسىنىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتارىن دايىنداۋىمەن باستالىپ, 2010 جىلى باس مەردىگەر رەتىندە تۇركيانىڭ «دجەنگيز ينشاات ساناي ۆە تيدجارەت ا.ش.» كومپانياسىنىڭ جول قۇرىلىسىن جۇرگىزۋىمەن جالعاستى. جول سالۋ بارىسىندا ۋاقىت تالابىنا ساي جوباعا دا بىرنەشە وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. سونىڭ ىشىندە مارتوك سەلوسىنا ەلەك وزەنىنەن وتەتىن كوپىردى ايرىقشا اتاپ وتۋگە بولادى. قايتا جاڭارتۋدان كەيىن جولدىڭ ەنى ءبىر مەترگە كەڭەيتىلىپ, 9 مەتر بولدى. جۇكتىڭ بىلىككە تۇسەتىن سالماعى 14 تونناعا دەيىن ارتتىرىلىپ, جول جامىلعىسى قۇرىلىمى كۇشەيتىلدى. جالپى ۇزىندىعى 891 مەتر بولاتىن 13 كوپىر جاڭادان سالىندى. ەلەك وزەنى ارقىلى وتەتىن كوپىر مەن تەمىرجول وتكەلىنە دەيىنگى جول بويى جارىقتاندىرىلدى, جولدىڭ 9,1 شاقىرىمى ءتورت جولاقتى, ەنى 18,5 مەتر بولدى.
مىنە, اقتوبەدەن رەسەي شەكاراسىنا دەيىنگى 101 شاقىرىم جول بولىگىن پايدالانۋعا بەرۋ جانە ەلەك وزەنىنەن وتەتىن كوپىردى اشۋدىڭ تۇسپا-تۇس كەلۋى دە سوندىقتان. «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق كولىك ءدالىزىنىڭ وبلىس اۋماعىنداعى 101 شاقىرىمىن پايدالانۋعا بەرۋ جانە جاڭا كوپىردىڭ اشىلۋىنىڭ سالتاناتتى راسىمىنە وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرمۇحامبەت ابدىبەكوۆ قاتىسىپ, ءسوز سويلەدى.
– بۇل وبلىس ءۇشىن وتە ماڭىزدى وقيعا. ەندى الىس-جاقىن ەلدەرمەن, سونىڭ ىشىندە ىرگەدەگى رەسەيمەن قارىم-قاتىناس بۇرىنعىدان دا جاقسارا تۇسەدى. جۇك تاسىمالى ارزاندايدى. جولدىڭ ساپالىلىعى كولىكتىڭ پايدالانۋ مەرزىمىن ۇزارتۋعا ىقپال ەتەدى. ساپالى جولدىڭ پايدالانۋعا بەرىلۋى وبلىستىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرىپ قانا قويمايدى, تۇتاستاي ەل ەكونوميكاسىنىڭ ىلگەرىلەۋىنە ىقپال ەتەدى. جول بويىندا شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا قولايلى جاعداي تۋادى. جالپى, حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىنە وڭ وزگەرىستەر اكەلەدى, – دەدى ول جولشىلارعا قۇتتىقتاۋ ءسوزىن ارناي وتىرىپ.
«قازاۆتوجول» اق اقتوبە وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى باعلان بايماعامبەتوۆ پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2008 جىلعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا «ءبىز بارلىق وڭتۇستىك وبلىستاردى كوكتەي ءوتىپ, قىزىلوردا مەن اقتوبە ارقىلى رەسەيگە شىعاتىن وڭىرلەردىڭ ەكونوميكاسىن جانداندىراتىن قازاقستانداعى ەڭ ءىرى كولىكتىك جوبانى قولعا الۋىمىز كەرەك», دەگەن ومىرشەڭ باستاماسىن تىلگە تيەك ەتە كەلىپ, قازىر ەلباسىنىڭ بۇل تاپسىرماسىن ورىنداۋداعى ىجداعاتتىلىقتى ايقىن اڭعارۋعا بولاتىنىن اتاپ ءوتتى. سونىڭ ءبىر كورىنىسى مىنا جاڭا كوپىردىڭ پايدالانۋعا بەرىلۋى ارقىلى «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق كولىك ءدالىزىنىڭ ءبىزدىڭ وڭىردەن وتەتىن سوڭعى 101 شاقىرىمىندا قاتتى جامىلعى توسەۋ جۇمىستارىنىڭ اياقتالىپ, رەسەيگە باراتىن كۇرەجولدىڭ قايتا جاڭارتىلعان بولىگىنىڭ ىسكە قوسىلۋى ەكەنىن جەتكىزدى. بۇل اقتوبەلىك جولشىلاردىڭ «نۇر وتان» حدپ حV سەزىنە لايىقتى تارتۋى بولماق, دەپ تۇيىندەدى ويىن ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, جولدىڭ وسى بولىگىندەگى قۇرىلىس جۇمىستارىندا تاپسىرىسشى مەن باس مەردىگەر, قوسالقى مەردىگەر كومپانيالار قويان-قولتىق ءىس-قيمىل جاساعان. قۇرىلىستىڭ ماۋسىمدىق كەزەڭدەرىندە جول سالۋدا 1500 ادام جۇمىس ىستەگەن. جول قۇرىلىسىنا تۇگەلدەي قازاقستاندىق ماتەريالدار پايدالانىلعان. باسقا ءوڭىرلەرگە قاراعاندا ءبىر ايىرماشىلىعى, جەر پايدالانۋشىلاردان جەر تەلىمدەرىن ساتىپ الۋعا بولىنگەن 145 ميلليون تەڭگەنىڭ 88,5 ميلليون تەڭگەسى ۇنەمدەلىپ, بيۋدجەتكە قايتارىلعان. بۇل ماسەلەنى شەشۋدە وبلىس, اۋدان اكىمدەرى جەر پايدالانۋشىلارمەن تۇسىنىك جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, ورتاق ءتىل تابىسۋعا قول جەتكىزگەن. بۇل باعىتتا «نۇر وتان» حدپ وبلىستىق فيليالى دا بىرقاتار ماسەلەلەردى شەشۋگە مۇرىندىق بولعان. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ اياعىنا تامان اقتوبە قالاسىنىڭ سولتۇستىك اينالما جولى ىسكە قوسىلادى دەپ كۇتىلۋدە. سونىمەن «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حالىقارالىق ترانسقۇرلىقتىق كولىك ءدالىزىنىڭ اقتوبە وبلىسىنا قاراستى 358 شاقىرىم اۆتوكولىك جولىن قايتا جاڭارتۋ جۇمىستارى اياقتالادى.
ساتىبالدى ءساۋىرباي,
«ەگەمەن قازاقستان».
اقتوبە وبلىسى.