بۇل تۋرالى بەلگىلى الاشتانۋشى, تاريح عالىمدارىنىڭ دوكتورى, اكادەميك مامبەت قويگەلدى «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنىنە ارنالعان «عاسىر زۇلماتى» اتتى ونلاين دوڭگەلەك ۇستەلىندە ايتتى.
«بۇگىنگى كونفەرەنتسيادا باس باسىلىمدا جاريالانعان سۇحباتتى ساباقتاۋدىڭ ءساتى تۋىپ تۇر. بىزگە قۋعىن-سۇرگىن, اشارشىلىق زۇلماتىنان الاتىن ساباق قانداي بولۋى كەرەك. وسى ماسەلەگە توقتالىپ وتكەن ءجون. بۇعان قاتىستى تۇجىرىمدى شەتەلدىك عالىمدار ەمەس, ءوزىمىز شىعارۋىمىز كەرەك. مەن بۇل تۋرالى ارحيۆتەردى كوپ قارادىم. سوندا بايقاعانىم, ەڭ الدىمەن, كوممۋنيستەردىڭ ۇلتتاردىڭ ءوزىن-ءوزى باسقارۋى تۋرالى بەرگەن ۋادەسى جاي دەماگوگيا, وتىرىك بولىپ شىقتى. ءبىز تۇجىرىم جاساعاندا نەگىزىنەن وسىعان سۇيەنۋىمىز كەرەك», - دەدى مامبەت قويگەلدى.
بۇدان سوڭ, ول وتكەن عاسىردىڭ باسىندا زيالى قاۋىمنىڭ ەكى بۋىنى قۋعىن-سۇرگىننىڭ قۇربانى بولعانىن ايتتى.
«العاشقى بۋىن – الاشتىق بۋىن. جالپى ەكى بۋىننىڭ دا قاتەلىگى بولدى. بىرىنشىدەن, الاشتىق بۋىن ورىس دەموكراتياسىنا سەندى, سودان وركەندەي الامىز دەپ ويلادى. مۇستافا شوقاي ايتقانداي, ورىس دەموكراتياسىنىڭ وڭ قاناتى دا, سول قاناتى دا الداپ كەتتى. ياعني, ءبىزدىڭ ۇلت رەتىندە دەربەستىك الۋىمىزعا كومەكتەسە المادى. ەكىنشى بۋىن – سماعۇل سادۋاقاسوۆ, تۇرار رىسقۇلوۆ باستاعان بۋىن. بۇلار كوممۋنيستىك پارتيانىڭ قاتارىنا ءوتتى, سول پارتيا ارقىلى ۇلتىمىزدى ۇشپاققا شىعارامىز دەپ ويلادى. ولار دا الداندى. باسىندا ستالين تۇرعان كەڭەستىك بيلىك قازاق حالقىن وپ-وڭاي وڭدىرماي الداپ كەتتى. باسقاشا ايتقاندا, ەكى بۋىن دا الداندى, ەكەۋى دە سەنىمسىزدىك تانىتتى. ءبىز وسىدان دۇرىس تۇجىرىم شىعارۋىمىز كەرەك قوي. ولارمەن بىرگە ۇلت تا الداندى. بۇل – ءبىرىنشى تۇجىرىم», - دەدى ول.
سونداي-اق ول كەڭەستىك وكىمەتتىڭ توبىرلىق سانانى ەنگىزگەنى جايىندا ايتىپ ءوتتى.
«ەكىنشى تۇجىرىم بويىنشا كەڭەستىك وكىمەت حالىققا توبىر رەتىندە قارادى, توبىرلىق سانانى ەنگىزدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جاقىندا «ەگەمەنگە» بەرگەن سۇحباتىندا ۇلكەن سىن-قاتەرلەر كۇتىپ تۇرعانىن ايتتى. ەندى الدىمىزداعى سىناقتارعا ءبىز توتەپ بەرە الامىز با دەگەن ساۋال تۋادى. ول ءۇشىن ءبىز مىقتى مەملەكەت, مادەني-تەوريالىق دەڭگەيى بار حالىق بولۋىمىز كەرەك. بۇگىنگى بيلىكتىڭ جاعىمدى قىزمەتىنىڭ بىردەن-ءبىر نەگىزگى ولشەمى – ءوزىن-ءوزى باسقارا الاتىن ۇلت قالىپتاستىرۋ», - دەدى م.قويگەلدى.
ەسكە سالا كەتەيىك, «Egemen Qazaqstan» گازەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنىنە ارنالعان «عاسىر زۇلماتى» اتتى ونلاين دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى.