• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
الەم 27 ءساۋىر, 2020

يەمەندە تىنىشتىق ورنار ءتۇرى جوق

310 رەت
كورسەتىلدى

وتكەن اپتادا يەمەندەگى اتىستى ۋاقىتشا توقتاتۋ كەلىسىمى اياقتالدى. وسىعان بايلانىستى ساۋد ارابياسى بەيبىتشىلىك جونىندە جاڭا كەلىسسوزدەر جۇرگىزبەك. الايدا حۋسيتتەر جاعى ۇسىنىستان باس تارتتى.

كوروناۆيرۋس پاندەمياسى مەن مۇناي قۇنىنىڭ قۇلدىراۋى ساۋد ارابياسىنا وڭايعا تيمە­گەنى انىق. سوندىقتان ەر-رياد بيلىگى يەمەندەگى بەس جىلدان اسقان ازاماتتىق سوعىسقا ىقپال ەتۋىن بارىنشا تومەندەتپەك. وسى ماقساتتا ساۋد ارابياسى حۋسيتتەرمەن مامىلەگە كەلۋدى ءجون ساناپ وتىر.

ەستەرىڭىزگە سالساق, يەمەن­دەگى قارۋلى قاقتىعىس 2014 جىل­دان بەرى جالعاسىپ كەلەدى. وسى ۋاقىتتان بەرى شيتتەردىڭ «انسار-اللا» قوزعالىسىنا جاتاتىن حۋسيت كوتەرىلىسشىلەرى ۇكىمەت اسكەرىمەن سوعىسىپ جاتىر. ساۋد ارابياسى سۋننيتتەردىڭ باسىن قوسىپ, كواليتسيا قۇرىپ, 2015 جىلعى ناۋرىزدان باستاپ ازاماتتىق سوعىسقا ارالاسقان-دى. ۇكىمەت اسكەرىنە بولىسقان ولار تالاي مارتە حۋسيتتەرگە قارىمتا سوققى جاسادى.

الايدا حۋسيتتەر 2014 جىلى يەمەن استاناسى سانانى باسىپ الىپ, ۇكىمەتتى ساۋد ارابياسىنا قاشۋعا ماجبۇرلەگەن-تۇعىن. سودان بەرى قارۋلى قاقتىعىستار ءسال سايابىرسىعانىمەن, مۇلدەم توقتاعان جوق. حالىقارالىق قوعام­داستىق حۋسيت كوتەرىلىس­شى­لەرىن يران قولدايدى دەپ ايىپتادى. الايدا ونى تەگەران دا, حۋسيتتەر دە جوققا شىعاردى.

وكىنىشكە قاراي, بۇۇ-نىڭ بەيبىت كەلىسىمگە كەلۋ جونىندە ارە­كەتتەرى ناتيجە بەرەر ەمەس. بۇ­گىنگە دەيىن وسى ەلدە مىڭ­داعان ادام قازا تاۋىپ, ميل­ليونعا جۋىق يەمەندىك بوسقىنعا اينالدى.

بۇۇ تاراپى ۇسىنعان بەي­بىت كەلىسىم جاساسۋعا بۇعان دەيىن ەكى تاراپ تا ىنتا تانىت­پا­عان. جوعارىدا ايتىپ وت­كەنى­مىزدەي, مۇناي باعاسىنىڭ قۇل­دىراۋى مەن كوروناۆيرۋس ساۋد ارابياسىنىڭ كوزقارا­سىن وزگەرتتى. ايتسە دە حۋسيتتەر وزدەرى قويعان تالاپتار ورىن­دال­عاندا عانا ۇستەل باسىنا وتىراتىنىن جەتكىزدى. ماسەلەن, كوتەرىلىسشىلەر وزدەرىنىڭ قارا­ماعىنداعى يەمەننىڭ سولتۇس­تىك بولىگىنەن بلوكادانى الىپ تاستاۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. سون­داي-اق سانامەن اراداعى اۋە قا­تىناسىن قايتا قالپىنا كەل­تىرۋدى سۇرادى.

ء«بىزدىڭ تالابىمىز وتە قارا­پايىم. ەلىمىزدەن كەتىڭدەر, بلوكادانى الىڭدار, بومبالاۋ­دى دوعارىڭدار», دەيدى كوتەرى­لىس­شىلەر باسشىلارىنىڭ ءبىرى مۇحاممەد ءالي ءال-حۋسي.

سونىمەن قاتار حۋسيتتەر يەمەندە شەتەلدىك كۇشتەردىڭ بولماۋىن, كواليتسياعا مۇشە مەملەكەتتەر قيراعان ۇيلەردى, زاۋىتتاردى جانە دۇكەندەردى قالپىنا كەلتىرۋ شىعىنىن كوتەرۋدى, جۇمىسشىلاردىڭ جالاقىسىن 10 جىل بويى تولەپ تۇرۋدى سۇراپ وتىر. سوندا عانا كوتەرىلىسشىلەر ەر-ريادقا كەلىپ, كەلىسىمگە قول قويماق. بۇعان دەيىن حۋسيت باسشىلارى مامىلە جاساسۋ تەك شەتەلدە جۇزەگە اساتىنىن مالىمدەگەن ەدى.

ساۋد ارابياسى مەن يەمەن ۇكىمەتى بۇۇ-نىڭ ۇسىنىسىن قابىلداپ, ەلدە تىنىشتىق ورناتۋعا مۇددەلى ەكەنىن ءبىل­دىر­دى. الايدا كوتەرىلىسشىلەر ۇيىم­نىڭ ۇسىنىسىنا مۇلدەم قارسى. جوعارىدا ايتىلعان تالاپتاردان بولەك, حۋسيتتەر ساۋد ارابياسىن يەمەننىڭ ۇكىمەت باسشىسى مانسۋر ءحاديدى قولدا­ماۋى ءتيىس دەپ ەسەپتەيدى. دەگەنمەن, كوتەرىلىسشىلەر يرانمەن اراداعى بايلانىستى ۇزۋگە ق ۇلىقتى ەمەس.

حالىقارالىق قوعامداس­تىقتىڭ يەمەندەگى ازاماتتىق سوعىسقا قاتتى الاڭ­داۋىنىڭ تاعى ءبىر سەبەبى – كوروناۆيرۋس پاندەمياسى. ازىرگە ەلدەگى جاعداي بەيمالىم. ءساۋىردىڭ با­سىندا ءبىر ادامنىڭ ۆيرۋس جۇق­تىرعانى انىقتالدى دەگەن اقپارات تاراعان. كەيىن ونىڭ ساۋ ەكەنى بەلگىلى بولدى. الايدا COVID-19 جۇقتىر­عاندار تۋرالى ناقتى مالىمەت ايتۋ قيىن. الدا-جالدا ۆيرۋس ەپيدەميالىق سيپات السا, ەل بيلىگى ونى باقىلاي الماي قالۋى ابدەن مۇمكىن. ويتكەنى يەمەندەگى اۋرۋحانالاردا مامان جەتىسپەيدى, قۇرال-جابدىقتار جوقتىڭ قاسى. ءتىپتى كەي كەزدە ەلەكتر جارىعى ءوشىپ قالادى. قىسقاسى, يەمەندەگى جاعداي ءماز ەمەس.

حۋسيتتەردىڭ تالابىن حا­لىق­­­ارالىق قوعامداستىق تا, ساۋد ارابياسىنىڭ دا قاناعات­تان­دىرۋى ەكىتالاي. بىرىن­شىدەن, ەلگە اكە­لى­نەتىن تاۋارلار مەن مۇناي ونىمدەرى پورتتار ارقى­لى كىر­گىزى­لەدى. ياعني بلوكادا بار دەگەن سىلتاۋ شىندىقتىڭ اۋىلى­نان الىس جاتىر.

ەكىنشىدەن, يەمەن ۇكىمەتىن حالىقارالىق قوعامداستىق مويىنداعان. ءادىل سايلاۋ ار­قىلى ساي­لانعان. ەگەر ۇكى­مەتتى قول­داۋعا كەلگەن شەتەل­دىك اسكەر ەل­دەن كەتسە, بۇل بۇۇ-عا دا, حالىق­ارالىق قوعام­داستىققا دا, ساۋد ارابياسىنا دا سىن بولار ەدى.

مۇنى حۋسيتتەر دە, ساۋد ارا­بياسى دا جاقسى تۇسىنەدى. Wall Street Journal-دىڭ پا­يىمداۋىنشا, كوتەرىلىسشىلەر مۇمكىن ەمەس تالاپ قويۋ ارقىلى كەلىسسوزدەرگە ىنتاسىز ەكەنىن اڭعارتتى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار