اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى «ەڭبەك» ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا كاسىپكەرلەرگە جەڭىلدەتىلگەن شاعىن نەسيە بەرۋ ءۇشىن 36 ميلليارد تەڭگە قارجى باعىتتاۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل تۋرالى «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اق ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2020 جىلعى 31 ناۋرىزداعى مالىمدەمەسىندە كاسىپكەرلىك سەكتوردى قولداۋعا باعىتتالعان بىرقاتار مىندەتتەر بەلگىلەنگەن. پرەزيدەنت سالىقتىق جەڭىلدىكتەر, نەسيەلەر بويىنشا تولەمدەردى كەيىنگە شەگەرۋ, تەكسەرۋلەرگە تىيىم سالۋ ماسەلەلەلرىمەن قاتار, كەڭ جانە ساپالى جۇمىسپەن قامتۋ, اگروونەركاسىپتىك كەشەندى ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى نەسيەلەۋدى ارتتىرۋ قاجەتتىلىگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. قور 2013 جىلدان بەرى شاعىن كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا باعىتتالعان بىرقاتار مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ قارجى وپەراتورى رەتىندە جۇمىس ىستەپ كەلەدى. كومپانيا 2017 جىلدان بەرى 2017-2021 جىلدارعا ارنالعان «ەڭبەك» ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسىنىڭ ەكىنشى باعىتىن ىسكە اسىرۋدا.
وسى جىلداردا باعدارلاما اياسىندا قور جالپى سوماسى 160 ملرد تەڭگە بولاتىن 53 مىڭنان استام شاعىن نەسيە بەردى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە 53 مىڭنان استام اۋىل تۇرعىنى جۇمىسپەن قامتىلدى.
قور ءوزىنىڭ نەسيە ونىمدەرى ارقىلى اۋىل تۇرعىندارى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەردىڭ جوبالارىن ءتۇرلى ماقساتتى باعىتتار بويىنشا قارجىلاندىرىپ كەلەدى. ناقتى ايتار بولساق, مال شارۋاشىلىعىن, وسىمدىك شارۋاشىلىعىن, اۋىل كاسىپكەرلىگىن دامىتۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ مەن ساقتاۋ جوبالارى بار.
ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ باعدارلاماسى بويىنشا ءتۇرلى ماقساتتاعى نەسيەنىڭ جىلدىق سىياقى مولشەرى 6 %-ءتى قۇرايدى. سونداي-اق, ءتيىمدى جىلدىق سىياقى مولشەرى 6,7 %-تەن اسپايدى.
نەسيەنىڭ سوماسى, جەڭىلدىك مەرزىمى نەسيە ونىمىنە بايلانىستى ءارتۇرلى بولادى. سونداي-اق, قوردىڭ نەسيەلەۋ شارتىندا اگراريلەر قىزمەتىنىڭ ەرەكشەلىگى, ونىڭ ىشىندە اۋىل شارۋاشىلىعى جۇمىستارىنىڭ ماۋسىمدىلىعى مەن تسيكلدىلىگى ەسكەرىلگەن.
باعدارلاماعا اۋىل شارۋاشىلىعىمەن جانە اۋىل شارۋاشىلىعىنا جاتپايتىن كاسىپ تۇرلەرىمەن اينالىسقىسى كەلەتىندەر جانە كاسىبىن كەڭەيتۋدى جوسپارلاعان ازاماتتار قاتىسا الادى. نەسيە الۋشىلارعا قويىلاتىن بىرقاتار تالاپتار بار. اتاپ ايتقاندا, كاسىبىن ەندى باستايتىن ازاماتتىڭ كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن وقىعانى تۋرالى سەرتيفيكاتى بولۋى ءتيىس. نەسيە تاريحى جاقسى بولعانى ابزال. كەپىلگە قوياتىن مۇلكى بولۋى شارت. بۇدان بولەك, بيۋدجەتتىك جانە قارجى ۇيىمدارىنىڭ الدىندا مەرزىمى وتكەن بەرەشەگى بولماۋى كەرەك.
مىسالى, اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنىڭ سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى فيليالىنان نەسيە العان كاسىپكەرلەردىڭ 60 %-ءتى بىرنەشە رەت جەڭىلدەتىلگەن نەسيە راسىمدەگەندەر. سولاردىڭ ءبىرى - «تامىر» شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى جانعالي ىسقاقوۆ. ايىرتاۋ اۋدانىندا تۇراتىن ول مال جانە وسىمدىك شارۋاشىلىعىمەن اينالىسادى. قوجالىق باسشىسى 2011 جىلدان بەرى قورمەن ىنتىماقتاسا جۇمىس ىستەپ كەلەدى. «ەڭبەك» باعدارلاماسىنا قاتىسقان فەرمەر اۋىل شارۋاشىلىق تەحنيكاسىن الۋعا, ەگىن ەگۋگە, مال باسىن كوبەيتۋگە نەسيە العان. بىلتىر جىل سوڭىندا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن جاڭادان ساتىپ الۋ ءۇشىن تاعى نەسيە راسىمدەدى. ول قازىرگى ۋاقىتتا كوكتەمگى ەگىس ناۋقانىنا دايىندالىپ جاتىر. مالدارىن دا تولدەتىپ, قىزۋ قاربالاس جۇمىستار اتقارۋدا.
ال, تۇركىستان قالاسىنىڭ تۇرعىنى مۇحتار ساپاراليەۆ «بيزنەس-كەڭەسشى» كۋرسىن اياقتاعان سوڭ ءوزىنىڭ بيزنەس-جوسپارىن ىسكە اسىرۋعا كىرىستى. ونىڭ بيزنەس يدەياسى - قۇرىلىس سالاسىندا قىزمەت كورسەتۋ. مۇحتار كاسىبىن باستاۋ ءۇشىن بەرگەن ءوتىنىمى ماقۇلدانىپ, اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورىنان 9 ملن تەڭگە نەسيەنى 6 پروتسەنتپەن الدى. نەسيە قارجىسىنا «LGZT 939» ماركالى ءفرونتالدى جۇك تيەگىش تەحنيكاسىن ساتىپ الىپ, ىسكە كىرىسىپ كەتتى.
تۋىنداعان سۇراقتار بويىنشا وبلىستارداعى فيليال مەنەدجەرلەرىنە حابارلاسۋعا بولادى. قوسىمشا كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ اۋداندىق فيليالدارىنان دا كەڭەس الا الاسىزدار.
«اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اق - «قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگىنىڭ قۇرامىنا كىرەتىن مامانداندىرىلعان قارجى-نەسيەلىك ۇيىم. قوردىڭ نەگىزگى مىندەتى – اگروونەركاسىپ كەشەنى سالاسىنداعى باسىمدىققا يە سالالار بويىنشا اۋىل كاسىپكەرلىگىن قارجىلاندىرۋ.