تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «بىرلەسە بىلگەن ەل ءبارىن جەڭەدى» اتتى ماقالاسىندا ەلدىڭ كەمەل كەلەشەگىن كوزدەگەن كەلەلى ويلارىمەن ءبولىسىپ, حالىقتى بىرلىككە شاقىردى.
ەلباسى «حالىققا قىزمەت ەتۋدەن وزگە, مەنىڭ باسقا تاعدىرىم جوق», دەگەن بولاتىن. ونىڭ وسى سوزدەرىمەن ۇندەسىپ جاتقان ىستەرى بۇكىل قازاقستانعا شەكسىز قىزمەت ەتۋىنىڭ جوعارى دالەلى. جاھاندىق دەڭگەيدە پاندەميا جاريالانىپ وتىرعان اسا قيىن شاقتا ەلباسىمىز ۇلت ساۋلىعى, ونىڭ بۇگىنى مەن كەلەشەگى جايىندا ەرەكشە الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ, بۇل جولى دا حالقىمەن بىرگە ەكەنىن دالەلدەدى. راسىندا دا, بۇگىن كوروناۆيرۋس ىندەتى الەم جۇرتشىلىعىن تىعىرىققا تىرەپ وتىر. ەلىمىز بويىنشا كاسىپورىندار, زاۋىتتار, شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك قىزمەتتەرى ءماجبۇرلى تۇردە توقتاتىلدى. مۇنايدىڭ باعاسى دا بۇرىن-سوڭدى بولماعان ەڭ تومەنگى باعاعا دەيىن قۇلدىرادى. وزگە ەلدەرمەن شەكارالار جابىلىپ, ساۋدا-ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناس تىيىلدى. الەم ەلدەرىندە جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى ارتىپ كەلەدى.
الەم مەملەكەتتەرىمەن قاتار ەلىمىزدىڭ دە باسىنا سىن ساعاتتى ساتتە ەلباسى حالىق اراسىنداعى ىنتىماق-بىرلىككە, دوستىققا ەرەكشە زور ءمان بەرىپ وتىر. ويتكەنى جۇرت كوڭىلى ۋايىم مەن الاڭداۋشىلىققا سالىنعان وسى ءساتتى ءوز مۇددەسى ءۇشىن پايدالانعىسى كەلەتىن ارانداتۋشىلار جوق ەمەس. سول سەبەپتەن ەلباسى حالىقتى ارزان, ازعىرىندى اڭگىمەلەرگە ەرۋدەن اۋلاق بولۋعا, كەرىسىنشە عىلىم-بىلىممەن اينالىسۋعا, ءاربىر ادامدى ءوز وتباسىنا, اتا-اناسىنا, بالالارىنا, تۋعان-تىسقاندارىنا قامقور بولۋعا, ولاردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن قورعاۋعا شاقىردى.
ەلباسى تاۋەلسىزدىك جىلدارى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋ باعىتىندا جۇزەگە اسىرىلعان اۋقىمدى جۇمىستاردىڭ ارقاسىندا بارلىق وڭىردە بۇرىن بولماعان جۇزدەگەن زاماناۋي اۋرۋحانا مەن ەمحانا سالىنعانىن, ەلوردادا الەمدىك دەڭگەيدەگى ەڭ وزىق تەحنيكالارمەن جاراقتالعان اسا ءىرى عىلىمي-مەديتسينالىق ورتالىقتاردىڭ اشىلعانىن, ونىڭ ماماندارىنىڭ الەمنىڭ ەڭ دامىعان ەلدەرىندە تاجىريبەدەن وتكەنىن, «بولاشاق» باعدارلاماسى اياسىندا وقىعانىن ايتتى. وسىلاي الدىن الا قامدانۋدىڭ ناتيجەسىندە ۇلت دەنساۋلىعىنا قاتەر تونگەن بۇگىنگىدەي قيىنشىلىق زاماندا جۇقپالى دەرتتىڭ ءدال دياگنوستيكاسىن جاساۋ, ونىڭ الدىن الۋ, ناۋقاستى ەمدەۋ سياقتى ءتيىستى شارالاردى دارىگەرلەرىمىزدىڭ جوعارى كاسىبي دەڭگەيدە اتقارىپ جاتقانىن مالىمدەدى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاراپىنان قالىپتاسقان احۋالعا بارابار شارالار قابىلدانىپ وتىر. بۇل شارالار كوروناۆيرۋس ىندەتىنىڭ تارالۋىن بولدىرماۋعا, اۋىر ەكونوميكالىق جاعدايدا حالىقتىڭ اسا مۇقتاج توپتارىنا, ۋاقىتشا جۇمىسسىز وتىرعان ازاماتتارعا, كوپ بالالى وتباسىلارعا, كاسىپكەرلەرگە, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا الۋان ءتۇرلى كومەكتەردىڭ كورسەتىلۋىنە باعىتتالعان.
ەلباسى بۇگىنگى قازاقستاندى كەڭەس وداعى ىدىراعان وتكەن عاسىردىڭ 90-جىلدارىنداعى قازاقستانمەن سالىستىرۋعا بولمايتىنىن ايتتى. «بىزدە وسىنداي قيىندىق تۋعاندا ەشكىمگە الاقان جايماۋ ءۇشىن, ۇرپاق قامى, ەل بولاشاعى ءۇشىن جيناقتالعان ۇلتتىق قور مەن التىن-ۆاليۋتا قورىندا 90 ميلليارد اقش دوللارى بار. رەتىمەن, ۇنەمدى پايدالانار بولساق, ول بۇگىن باسىمىزعا تۇسكەن تاعدىر مەن تاريح سىنىنان ەڭسەمىزدى تىك ۇستاپ وتۋىمىزگە مول مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى. وسى تۇستا ەلباسى ۇكىمەتكە, بارلىق جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا سونى ۇنەمدى, ورنىقتى پايدالانۋ قاجەتتىگىن, Nur Otan پارتياسى مۇشەلەرىنىڭ دە وسى ءبىر ساۋاپتى ءىستىڭ الدىڭعى قاتارىنان تابىلۋعا ءتيىس ەكەنىن باسا ايتتى.
قازاقستان ءوز تاۋەلسىزدىگىن العان العاشقى كەزەڭدە ەلباسىمىزدىڭ پراگماتيكالىق تۇرعىدان قابىلداعان دۇرىس شەشىمدەرىنىڭ ارقاسىندا ەلىمىز سۇرانىس پەن ۇسىنىسقا نەگىزدەلگەن نارىقتىق ەكونوميكانى قالىپتاستىرۋعا كۇش جۇمسادى. قازاقستان ءۇشىن جوسپارلى ەكونوميكادان نارىققا كوشۋدىڭ وزىندىك قيىنشىلىقتارى بولدى. سوعان قاراماستان, ءبىز كوشتەن قالماي, بوي تۇزەدىك, ۇنەمى العا قاراي ۇمتىلدىق. جىلدار وتە نارىقتىق ەكونوميكا ەلىمىزدە ءىرى, ورتا جانە شاعىن بيزنەستىڭ دامۋىنا نەگىز بولدى.
ءوز ماقالاسىندا ەلباسى قازاقتىڭ زيالى قاۋىمىن حالىقتى ىنتىماققا شاقىرۋعا, وسكەلەڭ ۇرپاقتى ىزگىلىككە تاربيەلەۋگە, ال جاستاردى وتانعا شەكسىز قىزمەت ەتۋگە ۇندەدى.
ەلباسى: «كاسىپكەرلەرگە دە ارنايى ايتارىم بار: سىزدەر تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا ءوز ىستەرىڭىزدى قالىپتاستىرىپ, اياقتارىڭىزعا نىق تۇردىڭىزدار, مول داۋلەتكە كەنەلدىڭىزدەر. ەندى «مەن ەلىمە نە بەرەمىن؟» دەيتىن كەزدەرىڭىز دە كەلدى», دەدى. ايتا كەتۋىمىز قاجەت, ەلباسى كوروناۆيرۋسقا بايلانىستى بۇدان ىلگەرىدەگى حالىققا جولداعان ۇندەۋىندە: «وسىنداي قيىن شاقتا ەلگە كومەكتەسكىسى كەلەتىن جانە جاردەم بەرە الاتىن ادامداردىڭ قارجىسى جيناقتالاتىن» رەسپۋبليكالىق قور قۇرۋدى ۇسىندى».
بۇگىندە تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى ومىرزاق شوكەەۆتىڭ باسشىلىعىمەن وبلىستا داعدارىستى ەڭسەرۋ, حالىقتىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا باعىتتالعان ەكپىندى شارالار قابىلدانىپ, جۇزەگە اسىرىلۋدا. ەلباسىمىزدىڭ رەسپۋبليكالىق قور قۇرۋ تۇرعىسىنداعى ۇسىنىسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا تۇركىستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتتارى وبلىس اۋماعىنداعى بارشا ىسكەر ازاماتتارعا, كاسىپكەرلەرگە, ءىرى كاسىپورىندار باسشىلارىنا ۇندەۋ جاريالاپ, ەل باسىنا وسىنداي كۇن تۋعاندا ايانىپ قالماستان, قاتەرلى ىندەتتى جەڭۋدە يىق تىرەسىپ, بار كۇش-جىگەردى ءبىر ارناعا توعىستىرىپ, قولدان كەلگەن كومەكتى كورسەتۋدە شەتتە قالماۋعا شاقىردى. وسى ۇندەۋ قىزۋ قولداۋ تاپتى.
تۇركىستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتتارى اتالعان رەسپۋبليكالىق قورعا 147,5 ملن تەڭگە اۋداردى. سونىمەن قاتار وبلىستىق ءماسليحات دەپۋتاتتارى از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلارعا ازىق-ت ۇلىك, گيگيەنالىق قۇرالدار تۇرىندە 8,5 ملن تەڭگەنىڭ كومەگىن كورسەتتى. اتالعان رەسپۋبليكالىق قورعا دەپۋتاتتار تاراپىنان الداعى ۋاقىتتا تاعى دا قاراجات اۋدارىلاتىن بولادى.
سونداي-اق بۇگىنگى تاڭدا جۇرگىزىلىپ وتىرعان ء«بىز بىرگەمىز!» اكتسياسىنا دا Nur Otan پارتياسىنىڭ تۇركىستان وبلىستىق ماسليحاتىنداعى فراكتسياسىنىڭ مۇشەلەرى بەلسەندى تۇردە اتسالىسۋدا. بۇگىندە كاسىپكەرلەردىڭ قورعا اۋدارعان قاراجاتى مەن زاتتاي كومەكتەرى ارقىلى تۇركىستان وبلىسى بويىنشا 2 مىڭنان استام وتباسىنا 60 تونناداي ازىق-ت ۇلىك, گيگيەنالىق زاتتار توپتاماسى جەتكىزىلدى. ونى پارتيا وكىلدەرى, Jas Otan جاستار قاناتىنىڭ مۇشەلەرى مەن ەرىكتى جاستار جۇزەگە اسىرۋدا.
بۇل جەردەگى ماقسات – كومەككە ءزارۋ, ءجۇرىپ-تۇرۋى قيىن تۇرعىنداردى ۇيىنەن شىعارماي, كومەكتى جەتكىزۋ. ولاردىڭ قاتارىندا تىل ارداگەرلەرى, جالعىزباستى قاريالار, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار جانە الەۋمەتتىك جاعدايى وتە تومەن كوپ بالالى وتباسىلار بار. اتالعان تۇرعىنداردىڭ ءتىزىمىن وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسى مەن اۋدان, قالا اكىمدىكتەرى بەكىتتى. سونداي-اق ەرىكتى تۇردە مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر دە ءبىر كۇندىك جالاقىلارىن اۋداردى.
تۇركىستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتتارى تەك قارجىلاي, زاتتاي كومەكتەسىپ قانا قويماي, حالىق اراسىندا سانيتارلىق-گيگيەنالىق, دەزينفەكتسيالىق شارالاردى قاتاڭ ۇستانۋ تۇرعىسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن كەڭىنەن جۇرگىزۋدە.
توتەنشە جاعداي كەزىندە جۇمىسسىز قالعان ازاماتتارعا قولداۋ رەتىندە ەڭ تومەنگى جالاقى مولشەرىندە (42500 تەڭگە) الەۋمەتتىك تولەمدەر تۋرالى تۇركىستان وبلىستىق ءماسليحاتى دەپۋتاتتارى بارلىق اۋدان, قالالاردا ءتۇسىندىرۋ, ناسيحاتتاۋ جۇمىستارىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ تۇراقتى تۇردە اتقارۋدا.
مەملەكەت ۋاقىتشا قيىندىقتان شىعۋ ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاساپ وتىر جانە جاسايدى دا. سىن ساعاتتا مەن بارشا قازاقستاندىقتاردى دانا حالقىمىزعا ءتان بيىك پاراساتتىلىعىمىزبەن بايسالدىلىق تانىتىپ, ۋاقىتشا قيىندىقتارعا بەرىلمەستەن, بولاتتاي بەكەم بولۋعا, كۇش-جىگەرىمىز بەن بىرلىگىمىزدى ءبىر ارناعا توعىستىرىپ, داعدارىستى ابىرويمەن ەڭسەرۋگە شاقىرامىن!
قايرات بالابيەۆ,
تۇركىستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى