ەكونوميستەر بيىل دوللار مەن تەڭگە باعامىنداعى وزگەرىستەرگە وراي باستاپقى نارىقتاعى جىلجىمايتىن م ۇلىك 13 پايىزعا قىمباتتاۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. ارينە بۇل جاي بولجام عانا. دەسە دە, وسىدان بەس جىل بۇرىن تەڭگە قۇنسىزدانعان تۇستا تۇرعىن ءۇيدىڭ شارشى مەترى 355 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ءوسىپ كەتكەن بولاتىن. ەندەشە ەلدەگى توتەنشە جاعدايدان كەيىن پاتەر باعاسىنىڭ تاعى دا اسپانداپ كەتپەسىنە كىم كەپىل؟! ايتەۋىر ءدال قازىر باسپانالى بولۋدى اڭساعان وتباسىلاردىڭ كوڭىلى كۇپتى.
ەستەرىڭىزدە بولسا, جىل باسىندا تۇرعىن ءۇي باعاسى قىمباتتايتىنى تۋرالى قاۋەسەت قاۋلاپ, كوپشىلىكتى ابىگەرگە سالعان-دى. سول ساتتە قالتاسى جۇقا قاراشانىڭ ءۇمىتى سۋ سەپكەندەي باسىلدى. ابىروي بولعاندا, ماماندار بۇل اڭگىمەنىڭ نەگىزسىز ەكەنىن ايتىپ, ءبىرجولاتا نۇكتە قويعان ەدى. الايدا بۇگىندە پاندەمياعا بايلانىستى پايدا بولعان پروبلەمالار تۇرعىن ءۇي سەكتورىن اينالىپ وتپەيتىنى انىق. بۇل جونىندە BI Group كومپانياسىنىڭ PR-ديرەكتورى يۋري دوروحوۆ: «باعانىڭ ءوسۋى قۇرىلىس سالاسىندا سىرتتان اكەلىنەتىن زاتتاردىڭ ۇلەسى كوپ بولۋىنا بايلانىستى», دەيدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل زاڭدى قۇبىلىس. قۇرىلىس زاتتارى قىمباتتاعان سايىن پاتەردىڭ دە باعاسى جوعارىلاپ وتىرادى.
ءبىر قۋانىشتىسى, ەكونوميكاداعى تۇراقسىزدىق پەن دوللاردىڭ قۇبىلۋى كەزىندە جىلجىمايتىن م ۇلىككە سالىنعان سالىمداردىڭ قۇنى جوعالمايدى ەكەن. ماسەلەن, بىلتىر ساتىلعان پاتەرلەردىڭ 80 پايىزى نەسيە ارقىلى راسىمدەلگەن. ويتكەنى حالىقتىڭ جىلدىق تابىسى ءۇيدىڭ باعاسىنا شاققاندا وننان بىرىنە دە جەتپەيدى. سوندىقتان جۇرتشىلىق يپوتەكاعا جۇگىنۋگە ءماجبۇر. وسىدان كەيىن جىلجىمايتىن م ۇلىك نارىعىندا باسەكەلەستىكتىڭ ءباسى قىزىپ تۇر. بۇرىنعىداي ەمەس, ۇسىنىس كوپ. ياعني تۇتىنۋشىلار دا تاڭداۋعا ەرىكتى.
وسىدان ەكى اي بۇرىن جىلجىمايتىن م ۇلىك فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ەرمەك مۇسىرەپوۆ: «باعانى وسىرە بەرۋگە بولادى. الايدا قىمبات جانە اۋدانى ۇلكەن پاتەرلەر وتپەيدى. ادامدار كوبىنەسە 1 نە 2 بولمەلى پاتەر الادى. سەبەبى ولاردىڭ قارجىلىق مۇمكىندىگى بۇدان ارىعا جەتە بەرمەيدى», دەگەن بولاتىن. بىراق بۇل پىكىرگە ساراپشىلار كۇدىكپەن قارايدى.
– تۇتىنۋشىلار سۇرانىسى ەداۋىر تومەندەدى. سوعان قاراپ-اق جاعدايدىڭ ءماز ەمەستىگىن اڭداۋعا بولادى. قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ 60 پايىزى شەتەلدەن تاسىمالداناتىنىن ەسكەرسەك, مەملەكەت قانشا تەجەپ ۇستاعانىمەن ءۇي باعاسى 5 پايىزعا ءوسۋى ىقتيمال. وتاندىق قۇرىلىس كومپانيالارى شەتەلدىكتەرمەن دوللارمەن ەسەپتەسەدى. دوللاردىڭ باعاسى قۇبىلعان سايىن شىعىن كولەمى دە ارتاتىنى داۋسىز. امال جوق, قۇرىلىس كومپانيالارى شىققان شىعىندى تۇتىنۋشىنىڭ ەسەبىنەن وتەپ الادى. ءدال قازىر ءالىپتىڭ ارتىن باعۋ قاجەت. قۇرىلىس كومپانيالارى قۇرىلىس ماتەريالدارىن سىرتتان اكەلۋىن توقتاتپاسا, جىلجىمايتىن م ۇلىك نارىعىنداعى جاعداي جاقسارمايدى, – دەيدى ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى دينارا اقىنبەكوۆا.
ونىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, قازىرگى ۋاقىتتا تۇرعىن ءۇي نارىعىنا بولجام جاساۋ قيىن. مۇناي نارىعىنىڭ مىڭ قۇبىلۋى تەڭگەنى قۇلدىراتتى. جۋىردا شيكىزات باعاسى تۇراقتالادى دەگەنگە ەندى ەشكىم سەنبەيدى. سوندىقتان ەل ەكونوميكاسىنداعى وزگەرىستەرگە ىشتەي دايىن بولعان ءجون.
ال بەلگىلى ەكونوميست جانكەلدى شىمشىقوۆ باسپانا ماسەلەسى بىرجاقتى شەشىلۋ ءۇشىن شەتەلگە جاۋتاڭداعانىمىزدى دوعارۋ كەرەكتىگىن تىلگە تيەك ەتەدى.
– ۇكىمەت باسپانا باعاسىن تۇسىرگىسى كەلسە, قۇرىلىس ماتەريالدارىن, نەگىزگى شيكىزاتتى ەلىمىزدە ءوندىرۋ ءىسىن جولعا قويۋى كەرەك. كەڭەس وداعى كەزىندە قۇرىلىس ونەركاسىبى مينيسترلىگى دەگەن ارنايى ۆەدومستۆو بولدى. تسەمەنت, كىرپىش زاۋىتى سياقتى كوپتەگەن كاسىپورىن وسى مينيسترلىككە قارادى. ءىرى قالالاردى ايتپاعاندا, اۋدان ورتالىقتارىندا تەمىر-بەتون زاۋىتى جۇمىس ىستەپ تۇردى. وسىنداي زاۋىتتاردىڭ جۇمىسى جاندانسا عانا باسپانا باعاسىن ارزانداتۋعا مۇمكىندىك تۋادى, – دەيدى ج. شىمشىقوۆ.
ساراپشىلار شيكىزات نارىعىنداعى الەمدىك جاعداي ەكىنشى جارتىجىلدىقتا جاقساراتىنىن ايتادى. قازىر تۇرعىن ءۇي ساتۋشىلار باعانى كوتەرگىسى كەلەدى. الايدا ەلدەگى دۇربەلەڭ وعان ىرىق بەرمەسى انىق. سوندىقتان قورقۋدىڭ قاجەتى شامالى.