قازاقستاننىڭ جاڭا تاريحىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەدەلدى ساياسي قايراتكەرلەردىڭ بىرەگەيى رەتىندە اتالاتىنى بەلگىلى. بۇل تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ ساياسي مۇراسىمەن تىكەلەي بايلانىستى.
ەڭ الدىمەن الەم كارتاسىندا قازاقستان دەگەن تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ پايدا بولۋى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيلىك ەتكەن كەزەڭمەن بايلانىستى ەكەنى ەسكە ورالادى. تۇڭعىش پرەزيدەنت تۇسىندا ەلىمىز حالىقارالىق ارەنادا ويىپ تۇرىپ ورىن الدى. سودان بەرى ءوزىن جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى مەملەكەت رەتىندە كورسەتە الدى. ويتكەنى قازاقستاننىڭ حالىقارالىق قاۋىپسىزدىككە قوسقان ۇلەسى زور. يادرولىق قارۋدان ءوز ەركىمىزبەن باس تارتۋ باسقا دا مەملەكەتتەرگە ۇلگى بولدى دەسەك قاتەلەسپەسپىز. ارتىقشىلىقتارى مەن كەمشىلىكتەرى ساراپتالا كەلىپ قابىلدانعان شەشىمدەر كوپ كۇتتىرمەي ءوزىنىڭ وڭ ناتيجەلەرىن بەرىپ, سەنىمدى اقتادى. وسىلايشا شەتەلدەن ينۆەستيتسيا الۋعا مۇمكىندىك تۋدى. ناقتى ايتار بولساق, تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن قازاقستان ەكونوميكاسىنا شەتەلدەن 300 ملرد اقش دوللارى شاماسىندا ينۆەستيتسيا تارتىپ ۇلگەردى. ەگەر پوستكەڭەستىك مەملەكەتتەرمەن سالىستىراتىن بولساق, ءدال وسى تۇستا كوش ىلگەرى تۇرعانىمىز انىق. جالپى, بۇل قازاقستاننىڭ تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە ەكونوميكالىق ينتەگراتسياداعى اشىق كۋرسىن ءبىلدى- رەدى.
تۇڭعىش پرەزيدەنت باسشىلىق ەتكەن كەزدە بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمدارعا مۇشە بولىپ قانا قويماي, ولارعا توراعالىق ەتتىك. ەىقۇ, بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە توراعالىق ەتۋ – قازاقستان سياقتى جاس مەملەكەت ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك.
بۇگىنگى تاڭدا ساراپشىلار اراسىندا ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياساتتاعى جەتىستىكتەرى ىشكى ساياساتىمىزعا قاراعاندا ىلگەرىلەپ كەتكەن دەگەن پىكىر بار. مەن بۇل پىكىرمەن كەلىسەمىن. ويتكەنى كوپۆەكتورلى ساياساتتى ۇستانۋ ارقىلى وزگە مەملەكەتتەرمەن سەرىكتەس بولا وتىرىپ ءوزىمىزدىڭ ساياساتىمىزدى ءتيىمدى جۇرگىزدىك.
قازاقستاندى گەوساياسات تۇرعىسىنان كوپۆەكتورلى ساياسات ونەرىنىڭ مايتالمانى دەسەك بولادى. بۇنى ۇلكەن سەنىممەن ايتا الامىز.
ارينە قازاقستان سياقتى جاس مەملەكەت ءۇشىن كوپۆەكتورلى كۋرس ۇتىمدى ۇستانىم دەۋگە بولادى. ەلباسىنىڭ قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتىن ءبىر جولعا قويۋداعى ۇلەسى ەرەكشە. ءبارىمىز بىلەتىندەي, پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ دا حالىقارالىق ساياساتتاعى بەدەلى جوعارى. وسى ورايدا سىرتقى ساياساتتاعى ۇلكەن ساباقتاستىقتى كورىپ وتىرمىز.
قازاقستان تاۋەلسىز ەل بولعالى ەلباسى قاشاندا ورتالىق ازيا ەلدەرىن ىنتىماقتاستىققا شاقىرىپ وتىردى. ونى سەرىكتەستىك ينتەگراتورى دەپ اتاساق بولادى. ينتەگراتسيالىق پروتسەستەردە بەلسەندىلىك تانىتقانىمەن, كەيبىر كەڭەستەرىمىزگە قۇلاق اسپاعان كورشىلەس مەمملەكەتتەر دە بار. سونىڭ سالدارىنان ايماقتا ىلگەرىلەۋشىلىك باياۋ ءجۇردى.
سوڭعى ساياسي وزگەرىستەردىڭ ارقاسىندا قازاقستاننىڭ كوپجىلدىق ماقساتى جۇزەگە اسا باستادى. 2018 جىلى نۇر-سۇلتاندا وتكەن ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەسىنىڭ العاشقى وتىرىسىن الساق, بۇل بىرىگىپ جۇمىس ىستەۋگە جاسالعان ۇلكەن قادام. وسى جەردە دە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ساياساتىنىڭ ەرەكشەلىگىن ەسكەرمەسەك بولماس.
تەك ورتالىق ازيامەن شەكتەلىپ قالماي, حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتە دە مۇددەلى ەكەنىمىزدى بىلدىرە الدىق. اتاپ ايتار بولساق, بۇگىنگى ەڭ وزەكتى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – سيريا داعدارىسىن رەتتەۋگە اتسالىستىق. «استانا پروتسەسى» – ايماقتا تۇراقتىلىق ورناتۋعا جول اشقان بىردەن-ءبىر فاكتور. مۇنى بۇۇ دا مويىندايدى. ەندىگى كەزەكتە «استانا پروتسەسىنىڭ» ارقاسىندا ساياسي كەلىسىمدەر جاساۋعا مۇمكىندىك اشىلىپ وتىر.
تاۋەلسىز قازاقستان نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن ءوزىن جاقسى قىرىنان كورسەتە الدى. سونىمەن بىرگە ەلىمىز حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىندە دە سەنىمدى, جاۋاپكەرشىلىگى مول سەرىكتەس رەتىندە تانىتا ءبىلدى.
جۇمابەك سارابەكوۆ,
تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى قورى جانىنداعى الەمدىك ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىسى