دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى كوروناۆيرۋستى پاندەميا دەپ جاريالاعاننان كەيىن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇكىمەتكە ساقتىق شارالارىن كۇشەيتۋدى تاپسىرعان بولاتىن. الەمدى جايلاعان ىندەتتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ەل استاناسى دا كۇشەيتىلگەن ساقتىققا كىرىستى.
نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى باقتيار ماكەننىڭ توراعالىق ەتۋىمەن شتاب قۇرىلدى. قولعا الىنعان الدىن الۋ شارالارى تۋرالى قالالىق اكىمدىكتىڭ ءباسپاسوز ورتالىعىندا قالالىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ساۋلە قيسىقوۆا, تاۋارلاردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى زەكەن يساقوۆ جانە ينۆەستيتسيالار جانە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرلان بەكمۇرزاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن بريفينگتە ايتىلدى.
س.قيسىقوۆا قالانىڭ بارلىق مەديتسينالىق ۇيىمدارى ساقاداي ساي ەكەنىن, ياعني ءدارى-دارمەك, مەديتسينالىق بۇيىمدارمەن جانە جەكە قورعانىس قۇرالدارىمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەنىن, سونداي-اق مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى ارنايى سەمينارلار مەن جاتتىعۋلاردان وتكەنىن اتاپ ءوتتى. «مەديتسينالىق پەرسونال ەپيدەمياعا قارسى رەجىم مەن سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتارعا سايكەس وقىتىلدى. قاۋىپتى ەلدەردەن كەلگەن ازاماتتار 14 كۇنگە كارانتينگە الىنىپ, كارانتيننەن كەيىن ۇيدە 10 كۇن باقىلاۋدا بولادى. ەپيدەميولوگيالىق قاۋپى بار ەلدەردەن كەلگەن ادامداردىڭ ساناتىنا بايلانىستى جۇقپالى, ۋاقىتشا جانە كارانتيندىك اۋرۋحانالار دايىندالعانىن اتاپ وتكەن ءجون. بۇل ۋاقىتشا اۋرۋحانا بارلىق قاجەتتى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق تالاپتارعا ساي, ياعني ءار بولمەسىندە تەرىس قىسىممەن جابدىقتاۋ جانە جەلدەتۋ جۇيەسى بار, بۇل جۇيەلەر اۋرۋحاناداعىلاردىڭ اراسىندا ينفەكتسيانىڭ تارالۋىن بولدىرمايدى. سونداي-اق ولار قاۋىپتى ەلدەردەن كەلگەن ادامداردى ۇيدە تەكسەرۋدەن وتكىزەدى. بۇعان قوسا قاۋىپتى ەلدەردەن كەلگەندەردى وقشاۋلاۋعا ارنالعان قوسىمشا توسەكتەر ورنالاستىرىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل ۋاقىتشا اۋرۋحانادا قازاقستان ازاماتتارىمەن قوسا ەلىمىزگە كەلگەن باسقا ەلدىڭ ازاماتتارى دا بار», دەدى ول.
باسقارما باسشىسى ەگەر ادامدا تەمپەراتۋرانىڭ جوعارىلاۋى, جوتەل سياقتى بەلگىلەر بولعان جاعدايدا مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە بارماي ۇيدە بولۋ كەرەكتىگىن جانە Call-ورتالىققا (1406 نومىرىنە) قوڭىراۋ شالىپ كەڭەس الىپ نەمەسە جەدەل جاردەم شاقىرۋى قاجەت ەكەنىن ايتتى.
ەلورداداعى بالاباقشالار جۇمىسىن جالعاستىرا بەرەتىنىن ايتقان ساۋلە قيسىقوۆا: «دۇيسەنبىدەن باستاپ مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ ساباعى توقتايدى. ال بالاباقشالار جۇمىس ىستەي بەرەدى. بىراق ءبىز اتا-انالارعا كەڭەس رەتىندە قالدىرا الاتىن جەر بولسا بالاباقشاعا اپارماعانى ابزال ەكەنىن ايتۋدامىز. بىراق بۇل شەكتەۋ ەمەس, تەك كەڭەس. مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەر مەن بالاباقشالار دا دەزينفەكتسيالاۋ جۇمىسى, سول سياقتى مەديتسينالىق باقىلاۋ كۇشەيتىلگەن رەجىمدە جۇرگىزىلىپ جاتىر», دەدى.
ال ەرلان بەكمۇرزاەۆ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارىنا سايكەس, ولاردى تىكەلەي جەتكىزۋ ماسەلەسى وڭىرلەرمەن پىسىقتالعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن جەتكىزۋدە ۇزىلىستەر جوق. قالانىڭ ساۋدا جەلىلەرى مەن قويمالارىنداعى قورلار جەتكىلىكتى مولشەردە ساقتالعان. «اپتانىڭ باسىندا اكىمدىكتە وپەراتيۆتى تۇردە جيىن وتكىزدىك. وندا الەۋمەتتىك ماڭىزى بار تاۋارلارمەن تولىق قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن قاراستىردىق. قازىر قالادا ازىق-ت ۇلىكتىڭ ازايىپ قالۋى تۋرالى پروبلەما جوق. بۇكىل ساۋدا جەلىلەرى مەن قويمالار ازىق-ت ۇلىككە تولى. Magnum, «استىقجان», كەڭMart, Small جانە دە قالا بازارلارىنىڭ بارىندە ازىق-ت ۇلىك قورى جەتكىلىكتى. قوسىمشا تاعى اكىمدىكتەن 1 ملرد تەڭگە قايتارىمدى اقشا اينالمالى مەحانيزم رەتىندە بەرىلدى. بۇدان بولەك وزگە دە شارۋاشىلىقتارمەن تىكەلەي كەلىسىمشارت بار. قالامىزداعى بارلىق قويمالار, ساۋدا ورىندارى قاجەتتى ازىق-تۇلىكتەرمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. قاجەت بولسا قويمالاردى كورسەتە الامىز. ادەتتە جۇرت اراسىندا دۇربەلەڭ باستاپقى ءۇش-ءتورت كۇندە عانا بولادى. ودان كەيىن ءبارى ءوز قالپىنا كەلەدى. ال ازىق-ت ۇلىك باعاسى مەن قورى بىزدە باقىلاۋدا تۇر. باعاسى اينالمالى مەحانيزم ارقىلى بەكىتىلدى. الايدا الەۋمەتتىك ماڭىزدى ونىمدەر باعاسىنىڭ ءوسۋىن ءبىز بولجاي المايمىز», دەدى ە.بەكمۇرزاەۆ.
زەكەن يساقوۆ مەديتسينالىق ماسكالاردىڭ باعاسى تۋرالى ءتۇسىندىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, جاقىندا شىمكەنتتە وندىرىلگەن 100 مىڭ دانا ماسكا جەتكىزىلەدى. «زاۋىتتا 49 تەڭگەمەن بەرىلەتىن بولادى, ال جەكەلەگەن ساۋدا ءۇشىن ءبىز 56 تەڭگەدەن ۇسىنىپ وتىرمىز. باعانى باقىلاۋعا تىرىسىپ جاتىرمىز. دەگەنمەن, مەديتسينالىق بەتپەردە اۋرۋدان تولىق قورعاي المايتىنىن ەسكەرگەن ءجون. ونى تەك جوتەلىپ, تۇشكىرىپ جۇرگەندەرگە عانا تاعۋ كەرەك. ماڭىزدىسى, جۇرتشىلىق كوپ جينالاتىن تۇستاردان الشاق بولۋ كەرەك. سونداي-اق ماسكانى قولدانۋدىڭ دا مادەنيەتىن ساقتاۋىمىز كەرەك. ادامدار پايدالانىلعان ماسكالاردى قوقىسقا تاستاپ جاتقانىن كورەمىز. ساۋدا ورتالىقتارىندا دا جاعداي وسىنداي. ول اشىقتان اشىق جاتقان كۇيى اۋرۋ تاراتقىش بولۋى مۇمكىن. ءبىز ونى قالاي تاقتىق, سولاي ءتيىستى جەرىنە قول تيگىزبەي شەشۋىمىز ءتيىس. وسى اۋرۋدا بار دەرەكتەردى جانە قوزدىرعىشتىڭ بەرىلۋ ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, جەكە گيگيەنانىڭ قاراپايىم ەرەجەسىن ساقتاۋ قاجەت», دەدى ز.يساقوۆ.