ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ پەن اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ساپارحان وماروۆ كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىنا بايلانىستى ەلدىڭ ازىق-ت ۇلىك ءوندىرۋ جانە باعا نارىعىندا قالىپتاسقان احۋال تۋرالى ارنايى ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزدى.
ءتيىستى سالا مينيسترلەرىنىڭ ايتۋىنشا, ازىق-ت ۇلىك نارىعىنداعى احۋال تۇراقتى, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ونىمدەردىڭ جارتى جىلعا جەتەتىن قورى بار. ءونىم ءوندىرۋشى كاسىپورىندار ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋدە, الداعى ۋاقىتتا ولاردىڭ قۋاتى ارتا تۇسۋگە ءتيىس.
– بىزدە دۇربەلەڭ بولىپ جاتىر دەگەن اقپاراتقا سەنبەۋگە شاقىرامىن. الەۋمەتتىك جەلىلەردە سۋپەرماركەتتەن تۇسىرىلگەن سۋرەتتىڭ تاراپ جاتقانىن كوردىڭىزدەر. ەشقانداي جەتىسپەۋشىلىك جوق ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. اقپاراتتىڭ ازدىعى سەزىلۋى مۇمكىن, بىراق ءبىز تاۋارلاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنە جول بەرمەيمىز. بۇل بارىمىزگە بايلانىستى. دۇربەلەڭ تۋعىزۋدىڭ قاجەتى جوق, – دەدى ب.سۇلتانوۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ازىق-ت ۇلىك باعاسى باقىلاۋعا الىنعان. ەشقانداي پروبلەما جوق, تاپشىلىق بولمايدى. كاسىپكەرلەر قولدان باعانى كوتەرەتىن بولسا, ول سپەكۋلياتسيا دەپ باعالانادى, ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندار وعان قارسى جۇمىس ىستەپ جاتىر. ب.سۇلتانوۆ اتاپ وتكەندەي, ايماقتارداعى تۇراقتاندىرۋ قورلارىنىڭ جۇمىسىنا قاتىستى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى بىلتىرعا قاراعاندا بيىل سالماقتى بولادى.
– جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار تاۋسىلۋى مۇمكىن ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرى بويىنشا ماسەلەنى ۋاقتىلى شەشۋگە ءتيىس. بۇل ورايدا, جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىنە تالداۋ جاساۋى كەرەك. قاجەتى جوعىن ساتىپ الۋ كەرەك ەمەس. سول جاعىنا ءمان بەرمەسە, كەيدە ءوندىرىس پەن سۇرانىستىڭ اراسىندا الشاقتىق قالىپتاسادى, – دەدى مينيستر. ماسەلەن, بىلتىر قاراقۇمىق تاپشىلىعى تۋىنداپ, كەيبىر ءوڭىردىڭ بيلىگى نارىقتاعى بۇل ترەندتەر مەن وزگەرىستەردى بايقاماي قالعان. بىلتىر توعىز ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا التى وبلىستا ماسەلەنى دۇرىس باقىلاماعان اكىمدەردىڭ ورىنباسارلارى جازالانعان بولاتىن. بيىلعى جاۋاپكەرشىلىك ودان دا جوعارى ەكەنى تۇسىنىكتى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى س.وماروۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا, قازىر رەسپۋبليكا بويىنشا 1,2 ميلليون توننا الەۋمەتتىك ماڭىزدى تاۋار قورى بار.
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىمەن, اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ جەدەل شتاب قۇردى. شتابتىڭ نەگىزگى ماقساتى – حالىقتى نەگىزگى ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىمەن قامتاماسىز ەتۋ. اكىمدىكتەرمەن تۇراقتى بايلانىستامىز. نەگىزىنەن ايماقتارداعى تۇراقتاندىرۋ قورلارىنداعى ازىق-ت ۇلىكتىڭ تولىمدىلىعى تەكسەرىلىپ, وندىرۋشىلەردىڭ قويمالارىنا, ساۋدا نۇكتەلەرىنە مونيتورينگ جۇرگىزىلۋدە. قولدا بار جەدەل مالىمەتكە سۇيەنسەك, قازىرگى تاڭدا رەسپۋبليكا بويىنشا 1,2 ملن توننا الەۋمەتتىك ماڭىزى بار تاۋار بار, – دەدى س.وماروۆ.
مينيستر اتاپ وتكەندەي, بۇل تاۋار حالىقتى 5-6 اي كولەمىندە قامتاماسىز ەتۋگە تولىعىمەن جەتكىلىكتى. ودان بولەك ازىق-ت ۇلىكتىڭ بارلىق ءتۇرى ءوندىرىلىپ تە جاتىر. وڭدەۋگە باعىتتالاتىن شيكىزات قورى دا جەتكىلىكتى. وڭدەۋشى كاسىپورىندار قاجەت بولسا وندىرىستىك قۋاتتى ارتتىرادى.
– بىزدەگى نەگىزگى ازىق-ت ۇلىك ءتۇرىنىڭ ءبىرى – بيداي ۇنى. بيداي ۇنىنان ءۇش ميلليون توننا وندىردىك. بۇل ىشكى قاجەتتىلىكتى 204 پايىزدىق دەڭگەيدە جابۋعا جەتكىلىكتى. 144 مىڭ توننا كۇرىش ءوندىرىلدى. كۇرىشكە ىشكى سۇرانىس كولەمى – 76 مىڭ توننا, ياعني قاجەتتىلىكتى 190 پايىز جاۋىپ وتىرمىز. سول سەكىلدى 165 مىڭ توننا ماكارون وندىرىلۋدە, وعان ىشكى سۇرانىس – 150 مىڭ توننا, – دەدى ول.
ەلىمىزدەن 3,9 ميلليون توننا كارتوپ ءوندىرىلىپ, قاجەتتى نورما 107 پايىز ارتىعىمەن ورىندالىپتى. سيىر, قوي, جىلقى, شوشقا ەتىنە دەگەن سۇرانىستى دا وتاندىق وندىرۋشىلەر تولىعىمەن وتەي الادى.
– قازاقستاندا اي سايىن 7,7 مىڭ توننا قۇس ەتى تۇتىنىلادى. قوردا 28,9 مىڭ توننا قۇس ەتى بار, بۇل 4-5 ايعا جەتەدى, – دەدى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى.
ب.سۇلتانوۆ پەن س.وماروۆ ەلىمىزدە ازىق-ت ۇلىكتىڭ مول قورى بار ەكەنىن ايتىپ, حالىقتى دۇرلىكپەۋگە شاقىردى. ءيا, قازىر دۇرلىگەتىن ەمەس, سابىر ساقتايتىن, ساقتىق شارالارىن كۇشەيتەتىن ۋاقىت.