• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 02 ناۋرىز, 2020

جاقسى اتتاندى دەمەسسىڭ, سۇيەم دەسەم...

356 رەت
كورسەتىلدى

بارلىعىمىز كوپتەن كۇتكەن كوكتەم بيىل بەسىنشى مارتە العىس ايتۋ كۇنىمەن باستالىپ وتىر. بۇل – كەڭ-بايتاق قازاقستاندى مەكەن ەتكەن بارلىق ەتنوستىڭ وسىناۋ ۇلى ولكەگە شىنايى رياسىز سەزىممەن العىس بىلدىرەتىن, تاۋبە ەتىپ, تاعزىم ەتەتىن كۇنى.

مەن – ءومىرىن ۇستازدىققا ارناپ, جان شۋاعىن وسى جولدان تاپقان باقىتتى اداممىن. 40 جىل ۇستازدىق ەتتىم. شاكىرتتەرىمە, بالالارىم مەن نەمەرەلەرىمە قازاق دالاسىنىڭ قيلى تاريحى مەن باي مادەنيەتى, سالت-ءداستۇرى تۋرالى ۇنەمى ايتىپ وتىرامىن. ءبىزدىڭ اتالارىمىز قازاقستانعا ءحىح عاسىردىڭ 80-جىلدارى كەلىپتى. سودان بەرى, مىنە, اۋلەتىمىزدىڭ بەسىنشى ۇرپاعى جالعاسىپ, وسى كيەلى توپىراقتا تەر توگىپ, ەڭبەك ەتىپ, باياندى عۇمىر كەشىپ كەلەمىز. ءوز باسىم جۋسان ءيىسى اڭقىعان بوز دالانىڭ ءبىر شەتىندەگى بۇ­يى­عى تىرشىلىك كەشكەن شاعىن عانا اۋىلدا بوي جەتتىم. كەيىن جوعار­ى ءبىلىم الىپ, ەڭبەككە ارا­لاستىم. تۇرمىس قۇرىپ, انا اتا­نىپ, ايەل باقىتىن سەزىندىم. ەنەم مارقۇم ءۇش مارتە «قۇرمەت بەلگىسى» وردەنىن العان ەڭبەكقور ادام ەدى. اتامنىڭ قازاق دوستارى كوپ بولاتىن. سودان بولار ول كىسى قازاق تىلىنە دە جەتىك بول­دى. «اناۋ قازاق كورشىم بول­ما­عاندا, مەن باياعىدا ءولىپ قالاتىن ەدىم. كورشىم قۇتقارىپ قالدى. ول بولماعاندا, بۇل كۇندى كورەر مە ەدىم, كورمەس پە ەدىم» دەپ وتىراتىن ەدى جارىقتىق.

بۇگىنگى شۋاقتى مەرەكەدە مەن قازاق حالقىنا ءوز العىسىم­دى بىل­دىرگىم كەلەدى. تاۋەلسىزدىك ال­عان 30 جىلعا جۋىق ۋاقىت ىشىندە ءتىلى ءھام ءتۇرى باسقا بولسا دا, تىلەگى ءبىر ارناعا توعىسقان جۇز­د­ەن استام ەتنوس وكىلى كيە­لى كوك بايراق­تىڭ استىندا تاتۋ-ءتاتتى بەيبىت ءومىر ءسۇرىپ كەلە­­دى. بۇل, ەڭ الدىمەن, وسى ەلدى ەجەلدەن مەكەن ەتىپ كەلە جات­قان قازاق حالقىنىڭ پار­اساتى مەن دارحاندىعىنىڭ ارق­اسىندا ورناعان يگىلىك دەپ ويلايمىن.

العىس ايتۋ كۇنى – ەلباسى­مىز نۇرسۇلتان نازارباەۆ نەگى­زىن قالاعان تاتۋلىق پەن تۇ­راقتىلىقتىڭ مەرەكەسى, بىر­لىك پەن بەرەكەنىڭ بەلگىسى. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز بۇل مەرەكەنىڭ ءمان-ماڭىزى تۋرالى «وسىناۋ ايتۋ­لى كۇنى قيىن-قىستاۋ جىل­دارى ادامگەرشىلىك پەن يمان­دىلىق ۇستەمدىگىنىڭ جادىمىزدا بولۋى قازاقستان حالقىن بى­رىك­تىرەدى. مەيىرىمدىلىك, ءوزارا كو­مەك جانە ءبىر-بىرىنە دەگەن قۇ­رمەت قازاقتىڭ كيەلى تو­پى­راعىندا كۇللى قازاقستان­دىق­تاردى كوزدىڭ قاراشى­عىن­داي ساقتايتىن ءارى ماقتان تۇتا­تىن دوستىق پەن ءوزارا تۇسىنۋ­ش­ىلىك بىرەگەي اتموسفەراسىن قالىپ­تاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءوز وتانداستارىمىزعا جانە تۋعان ولكەگە دەگەن كىرشىكسىز العىس سە­زىمى بۇل مەرەكەگە ەرەكشە تە­رەڭ ماعىنا بەرەدى. سوندىق­تان العىس ايتۋ كۇنىنىڭ باستى ءما­نى – تاريحي جادىنى ساق­تاۋ, ۇر­پاق ساباقتاستىعى مەن ىر­گەسى بەرىك نەگىزدەگى ەل بىرلىگىن نى­عاي­ت­ۋ», دەپ ەدى. ءبىز وسىنى ۇمىت­­­پاۋى­مىز كەرەك. ويتكەنى قازاق­­­ستان­دا تۇراتىن حالىقتى ىرىس-ىن­تىماققا ۇندەيتىن بۇل مە­­رە­­كە ەلىمىزگە اسا قاجەت. سەبەبى قا­زاق جەرىنە سۇراپىل سوعىس­تىڭ الدىندا دا, ودان كەيىن دە قو­نىس اۋدارعاندار كوپ. قازاق­تار ولار­دىڭ ەشقاي­سى­سىنىڭ كەۋ­دەسىنەن يتەرگەن جوق. قيىن كەزەڭ­دە كيىم بەرىپ, باۋىرىنا تار­تىپ, ادال ءدامىن, دوستىق جۇ­رەگىن ۇسىنعان حالىققا ءبىر كۇن عانا ەمەس, اي سا­يىن, ءتىپتى, اپتا سا­لىپ العىس ايتساق تا ارتىق ەمەس.

بۇگىن جۇزدەن استام ەتنوس­تىڭ التىن بەسىگىنە اينالعان قازاق­ستان اتتى ۇلى وتانعا تاعزىم ەتىپ, تىزە بۇگىپ كوك تۋدى سۇيە­­تىن كۇنى. اقىن مۇقاعالي ماقا­­تاەۆتىڭ «جاق­سى اتتاندى دەمەسسىڭ, سۇيەم دە­سەم, تابىناتىن ءتاڭىرىم, يەم دە سەن!» دەيتىن ولەڭ جولدارى بار. مەنى جاقسى اتتاندى دەپ و­ي­­ل­ا­­­­ماڭىزدار! مەن قازاق­ستا­نىم­­­­دى, ونىڭ حالقىن, تاۋى مەن تا­­سىن, وزەن-سۋىن بايتاق دالا­­سىن, ساف اۋاسىن شىنايى سۇي­گەن ادام­­مىن! جۇرەگىمدى تولق­ى­تىپ تۇرا­تىن وسى ءبىر ۇلى سۇيىسپەن­شى­لىك ءۇشىن بارشاڭىزعا العىس ايتامىن!

 

الەكساندرا سۋسلوۆا,

وبلىستىق قوعامدىق كەلىسىم كەڭەسىنىڭ مۇشەسى

 

قوستاناي وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار