كەشە پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا 2010 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ ناقتىلانعان جوباسى قارالدى.وسى ماسەلە بويىنشا بايانداما جاساعان قارجى ءمينيسترى بولات جامىشەۆ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى ناقتىلاۋ مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەل حالقىنا ارناعان جاڭا جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قاجەت بولعاندىعىن اتاپ كورسەتتى. جولداۋدا كەيبىر باسىمدىق بەرىلىپ وتىرعان ماسەلەلەرگە قوسىمشا قارجى ءبولۋ جايىندا ايتىلعان بولاتىن. ماسەلەن, ەلباسى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى مەن مەملەكەتتىك ستيپەنديالاردى 25 پايىزعا ارتتىرۋ ءىسىن بۇرىن كوزدەلگەندەگىدەي ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن ەمەس, 1 ساۋىردەن باستاۋ جونىندە تاپسىرما بەرگەن ەدى.
بولات جامىشەۆ ءوز سوزىندە وسى ماسەلەگە بايلانىستى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن قوسىمشا 53,8 ميلليارد تەڭگەنىڭ قارجىسى قاراستىرىلاتىندىعىن جەتكىزدى.
سونىمەن قاتار, ەلىمىزدىڭ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋىنىڭ 2010-2014 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 143,8 ميلليارد تەڭگە, “بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020” جوباسىن جۇزەگە اسىرۋعا 30 ميلليارد تەڭگە, “ينۆەستور-2020”, “ەكسپورتتاۋشى-2020”, “ونىمدىلىك-2020” باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى شيكىزاتتىق ەمەس سەكتوردى دامىتۋ شارالارىنا 5 ميلليارد تەڭگە, ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن “سامۇرىق-قازىنا” ءال-اۋقات قورىنىڭ جارعىلىق كاپيتالىن ارتتىرۋعا 62,8 ميلليارد تەڭگە, اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ ءۇشىن “قازاگرو” حولدينگىنە 28 ميلليارد تەڭگە, عارىش سالاسىن دامىتۋعا 7 ميلليارد تەڭگە, “قورعاس” كەدەنىنىڭ ينفراقۇرىلىمدارىن جەتىلدىرۋگە 6 ميلليارد تەڭگە, استاناداعى جاڭا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەكىنشى كەزەگىنىڭ قۇرىلىسىنا 5 ميلليارد تەڭگە قاراستىرىلاتىن بولدى.
سونىمەن قاتار استانا جانە الماتى قالالارىندا 2011 جىلى قىسقى ازيا ويىندارىن وتكىزۋ ءۇشىن دايىندىق پەن ءتيىستى ينفراقۇرىلىمداردى دامىتۋ ءۇشىن 44,4 ميلليارد تەڭگە قاراستىرىلماق.
ەلباسى تاپسىرماسىمەن ەلىمىزدەگى بالالار باقشاسى مەن مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمەلەر جۇيەسىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن “بالاپان” باعدارلاماسىنىڭ ازىرلەنگەندىگى بەلگىلى. وسى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن دە كولەمدى قارجى بولىنەتىن بولدى.
رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتە قوسىمشا قاراستىرىلىپ وتىرعان اتالعان شىعىنداردى جابۋ ءۇشىن بيۋدجەتتىڭ كىرىس بولىگى دە ارتتىرىلاتىندىعى بەلگىلى. بۇل قارجى قايدان پايدا بولىپ وتىر؟ پرەمەر-ءمينيستردىڭ وسى ماسەلەگە بايلانىستى ساۋالىنا وراي بولات جامىشەۆ ەلىمىزدىڭ بەلارۋس جانە رەسەي ەلدەرىمەن كەدەن وداعىنا بىرىگۋىنە بايلانىستى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ وزىندە بيۋدجەتكە 61 ميلليارد تەڭگەنىڭ قوسىمشا كىرىسى پايدا بولادى دەگەن بولجام جاسالعاندىعىن اتاپ كورسەتتى. مىنە, بيۋدجەتتىك سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى مەن ستۋدەنتتەردىڭ مەملەكەتتىك ستيپەنديالارىن وتەۋ ءۇشىن قاجەت بولىپ وتىرعان 53,8 ميلليارد تەڭگە قارجى وسىنداي جولدار ارقىلى وتەلمەك. وسىعان قاراعاندا ەلىمىزدىڭ كەدەن وداعىنا قوسىلۋى مەملەكەتكە قارجىلاي تۇرعىدان پايدالى بولىپ شىققاندىعىن بايقاۋعا بولادى. پرەمەر-مينيستر ءوز سوزىندە وسى ءبىر جاعدايعا ەكپىن ءتۇسىرىپ ءوتتى.
وتىرىستا سونداي-اق ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ, ءبىلىم جانە عىلىم, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلەرى گۇلشارا ابدىحالىقوۆا, جانسەيىت تۇيمەباەۆ, اقىلبەك كۇرىشباەۆ, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارلارى اسەت يسەكەشەۆ, ەربول ورىنباەۆ, ومىرزاق شوكەەۆ ءسوز الىپ, بيۋدجەتتەن بولىنەتىن قوسىمشا قارجىلاردىڭ جۇمسالۋ جولدارى تۋرالى ايتىپ بەردى. ولاردىڭ سوزدەرىنە قاراعاندا بيۋدجەتتەن ەكونوميكالىق بلوك ءۇشىن ءبولىنىپ وتىرعان قارجى تۇبىندە ەلىمىز ءۇشىن يگىلىكتى قىزمەت اتقارىپ, ەل بايلىعىن ەسەلەۋگە جاردەمدەسپەك. ماسەلەن, قازىرگى كۇنى قازاقستاننىڭ رەسەي رىنوگىنا ەت ەكسپورتىنىڭ كولەمى 1 مىڭ تونناعا دا جەتپەيتىن بولسا, بولاشاقتا قۇرىلعان كەدەن وداعىنىڭ بەرەتىن مۇمكىندىكتەرىن پايدالانا وتىرىپ, تاياۋداعى 3 جىلدىڭ وزىندە عانا ونىڭ كولەمىن 60 مىڭ تونناعا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر. “قازاگرو” حولدينگى ءۇشىن بولىنەتىن قارجى وسىنداي ماقسات ءۇشىن قىزمەت ەتپەك.
كۇن تارتىبىندە قارالعان ەكىنشى ماسەلەدە ەلەكتروندى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ءىسىن ۇيىمداستىرۋ جايى ءسوز بولدى. وسى ماسەلە ءجونىندە دە بايانداما جاساعان قارجى مينيسترى بولات جامىشەۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىلعى جىلدان باستاۋ العان بۇل جوبا قازىردىڭ وزىندە ەداۋىر تيىمدىلىك بەرىپ وتىر ەكەن.
ۇكىمەت وتىرىسىن پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ قورىتىندىلاپ, قارالىپ وتىرعان ماسەلەلەرگە بايلانىستى ءتيىستى تاپسىرمالار بەردى.
سۇڭعات ءالىپباي.