ماسكەۋدە تمد ەلدەرى سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسىنىڭ كەزەكتى ءماجىلىسى بولىپ ءوتتى
جاپونياعا ساپارىن ءساتتى اياقتاعان ەقىۇ-نىڭ ءىس باسىنداعى توراعاسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قانات ساۋداباەۆ تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا مۇشە ەلدەر سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسىنىڭ كەزەكتى ماجىلىسىنە قاتىسۋ ءۇشىن تىكەلەي ماسكەۋگە كەلدى. رەسەي استاناسىندا وتكەن باسقوسۋعا قانات ساۋداباەۆپەن قاتار, ءازىربايجان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەلمار مامەدياروۆ, ارمەنيا رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەدۆارد نالبانديان, بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەرگەي مارتىنوۆ, قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قادىربەك سارباەۆ, مولدوۆا رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر جانە ەۋروپالىق ينتەگراتسيا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى اندرەي پوپوۆ, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەرگەي لاۆروۆ, تاجىكستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ماحمۋدجون سوبيروۆ, تۇركىمەنستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ۆەپا حادجيەۆ, وزبەكستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى باحتي¿ر يسلاموۆ, ۋكراينا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى كونستانتين گريششەنكو جانە تمد اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى – اتقارۋشى حاتشىسى سەرگەي لەبەدەۆ قاتىستى.
تمد-عا مۇشە ەلدەر سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ وسى جولعى وتىرىسىندا جيىرمادان استام ماسەلە قارالدى. ولار مەملەكەتارالىق ىنتىماقتاستىقتى گۋمانيتارلىق سالادا, قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدە جانە حالىقارالىق قاتىناستاردا دامىتىپ, تەرەڭدەتۋگە ارنالدى.
باسقوسۋدا ەقىۇ-نىڭ ءىس باسىنداعى توراعاسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى – سىرتقى ىستەر مينيسترى قانات ساۋداباەۆ ءسوز ءسويلەدى. بۇل قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا توراعالىعى لاۋازىمىندا 100 كۇن بولۋىنىڭ وزىندىك ءبىر قورىتىندىسىن شىعارعان ءسوز ىسپەتتەس بولدى.
ق.ساۋداباەۆ اۋەلى ءوزىنىڭ ارىپتەستەرىنە, تۇتاستاي العاندا, دوستاستىق ەلدەرىنە قازاقستان توراعالىعىنا دايەكتى قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ, وتانىمىزدىڭ ەقىۇ-نىڭ نەگىز قالاۋشى قاعيداتتارى مەن قۇندىلىقتارىنا ادالدىق تانىتىپ كەلە جاتقانىن, سونداي-اق ۇيىمدى ودان ءارى نىعايتا ءتۇسۋ ماقساتىندا تمد-داعى پراگماتيكالىق جانە ءوزارا ءتيىمدى بايلانىستاردى دامىتۋعا اركەز دايىن ەكەنىن اتاپ كورسەتتى.
قازاقستان سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى ءۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 14 قاڭتارىندا ۆەنادا وتكەن ەقىۇ تۇراقتى كەڭەسىنىڭ ماجىلىسىندە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەينەۇندەۋ جاريالاپ, وندا توراعالىقتىڭ قاعيداتتارى مەن باسىمدىقتارىن جاريا ەتكەنىن, سولاردىڭ نەگىزىندە وزىندىك ءبىر “جول كارتاسى” جاسالعانىن ەسكە سالدى. قانات بەكمىرزا ۇلىنىڭ پىكىرىنشە, قازاقستاندىق توراعالىقتىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – ۆەناداعى تۇراقتى كونسۋلتاتسيالار ارقىلى ۇيىم اياسىنداعى ۇدەرىستەرگە ءمۇمكىندىگىنشە بارلىق قاتىسۋشى مەملەكەتتەردى تارتۋ بولىپ تابىلادى. ال بۇل ءوز كەزەگىندە شەشىم قابىلداۋدىڭ كونسەنسۋستىق قاعيدالارىن ەسەپكە الا وتىرىپ باسىمدىقتاردى ىلگەرىلەتۋگە ايتارلىقتاي جاردەم جاسايدى.
– بىزگە ۇيىمدى “سىلكىلەپ” الۋدىڭ ءساتى ءتۇسىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە ماسەلەلەردىڭ كەڭ اۋقىمى بويىنشا, ونىڭ ىشىندە تمد-داعى ارىپتەستەرىمىزدىڭ ۇستانىمدارىنا جاۋاپ بەرەتىن ماسەلەلەر بويىنشا دا تاقىرىپتىق پىكىرتالاستار قانات جايدى. وسىعان بايلانىستى دوستاستىق فورماتىنداعى كونسۋلتاتسيالاردىڭ تىعىز رەجىمىن جالعاستىرۋدىڭ ماڭىزى زور دەپ سانايمىز, – دەدى ءوزىنىڭ سوزىندە ق.ساۋداباەۆ.
قازىرگى تاڭدا ەقىۇ الدىندا جاڭا قىر كورسەتۋلەر مەن قاۋىپ-قاتەرلەرگە بايلانىستى ستراتەگيالىق باعدارلار جاساۋ سياقتى ماڭىزدى مىندەتتەر تۇر. قازاقستان باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءۇستىمىزدەگى جىلى ەقىۇ-نىڭ ءسامميتىن وتكىزۋ تۋرالى باستاماسى ءبىرىنشى كەزەكتە وسىنداي قاجەتتىلىكتەردەن تۋىنداپ وتىر. قانات بەكمىرزا ۇلىنىڭ سوزىنە قاراعاندا, جوعارى دەڭگەيدەگى كەزدەسۋدىڭ باستى تاقىرىپتارى تۋرالى قازىردىڭ وزىندە ءاڭگىمە قوزعاۋعا بولادى. بىرىنشىدەن, ولار رەسەي پرەزيدەنتى دميتري مەدۆەدەۆتىڭ ۇسىنىسىن قوسا العاندا, ەۋروپا قاۋىپسىزدىگىنىڭ جاڭا ارحيتەكتۋراسىنىڭ ماسەلەلەرى بولۋى ىقتيمال. ەكىنشىدەن, 1999 جىلعى ۆەنا قۇجاتىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى شەشىم. ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەر ورتاق كوزقاراس تانىتا العان جاعدايدا بۇل ماسەلەنى دە وڭ شەشۋگە ءمۇمكىندىك بار. ۇشىنشىدەن, سىندارلى سيپاتقا يە بولىپ وتىرعان اۋعان پروبلەماتيكاسى جانە تورتىنشىدەن, تولەرانتتىلىق پەن مادەنيەتارالىق ۇنقاتىسۋ اسپەكتىلەرى.
قازاقستاندىق توراعالىق ەقىۇ تۇعىرناماسىندا ەۋروپا قاۋىپسىزدىگىنىڭ بولاشاعى تۋرالى ۇنقاتىسۋدى دامىتۋعا شەشۋشى ءرول بەرەدى.
“كورفۋ پروتسەسىنىڭ” قۇندىلىعى سوندا, ول بارلىق مۇددەلى جاقتاردىڭ يدەيالارىن جاڭا قاۋىپسىزدىك جۇيەسىنىڭ ءومىر شىندىعىنا جاۋاپ بەرەتىن پارامەترلەرى كەيپىندە ءبىرتۇتاس سۋرەتتەپ قانا قويماي, جالپىلاندىرۋعا دا مۇمكىندىك تۋعىزادى. وسى ورايدا ق.ساۋداباەۆ “كورفۋ پروتسەسىنىڭ” ارالىق ناتيجەسىن سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ الماتىدا ۇيىمداستىرىلاتىن بەيرەسمي كەزدەسۋىندە تالقىلاۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن ايتتى.
قازاقستان, سونىمەن قاتار, سوزىلمالى جانجالداردى رەتتەۋ ۇدەرىستەرىنە وزىندىك ۇلەس قوسۋعا ۇمتىلىس تانىتىپ وتىر. ماسەلەن, اتالعان ماقساتتا ءىس باسىنداعى توراعا اقپان ايىنىڭ ورتا شەنىندە ءوڭتۇستىك كاۆكاز رەسپۋبليكالارىن ارالاپ قايتتى. ونىڭ بارىسىندا جەرگىلىكتى جەرلەردەگى, ياعني جانجال ايماقتارىنداعى جاعدايلارمەن جاقىن تانىسىپ, تاراپتاردىڭ ۇستانىمدارىن ايقىنداۋعا قول جەتكىزىلدى.
– تاۋلى قاراباق جانجالىن “مادريد قاعيداتتارى” نەگىزىندە بەيبىت رەتتەۋ اياسىندا ءبىز ەقىۇ-نىڭ مينسك توبى جۇمىسىنا بارىنشا ىقپال ەتەتىن بولامىز جانە 2010 جىلدىڭ بارىسىندا استانادا ءازىربايجان مەن ارمەنيا باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋىن وتكىزۋگە دايىنبىز, – دەدى ءسوز رەتىندە قانات بەكمىرزا ۇلى.
ەقىۇ-نىڭ ءىس باسىنداعى ءتوراعاسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى توراعالىقتىڭ كەلەسى ءبىر باسىمدىعى – اۋعانستاندى تۇراقتاندىرۋ مەن قايتا قۇرۋعا قاتىستى ايتا كەلىپ, تمد – ەو جانە رەسەي – اقش/ناتو فورماتىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ وڭ ءۇردىستەرىنە قاناعات سەزىمىن ءبىلدىردى. اتاپ ايتقاندا, اۋعانستانعا قازاقستان, بەلارۋس, رەسەي جانە وزبەكستان اۋماقتارى ارقىلى, ياعني “سولتۇستىك باعىت” بويىنشا جۇك جەتكىزۋ ۇدەرىسى تولىق كۇشىندە جۇمىس ىستەي باستادى. مۇنىڭ اۋعانستانداعى قاۋىپسىزدىككە ىقپال ەتىپ جاتقان حالىقارالىق بىتىمگەرشىلىك كۇشتەرى ءۇشىن ماڭىزى زور. سونداي-اق اۋعانستاننان جەتكىزىلەتىن ەسىرتكىگە قارسى كۇرەس پەن تۇتاستاي العاندا, اياقتالمايتىن سوعىستان زارەزاپ بولعان وسى ەلدى وڭالتۋ بويىنشا كۇش-جىگەر جۇمساپ كەلە جاتقان حالىقارالىق كۇشتەردىڭ ۇقشۇ مەن ناتو شەڭبەرىندە ناقتى ىنتىماقتاستىعى قاجەت ەكەندىگىنە ەكپىن ءتۇسىرىلدى.
ق.ساۋداباەۆ ەقىۇ اياسىنداعى وسى جىلدىڭ شەشۋشى شارالارى قاتارىندا ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ قازان ايىندا استانادا وتەتىن تەرروريزمنىڭ الدىن الۋ جونىندەگى كونفەرەنتسيا مەن شىلدە ايىندا ۆەنادا ۇيىمداستىرىلاتىن ەسىرتكىگە قارسى كونفەرەنتسيانى اتادى. بۇعان قوسا, اۋعان پروبلەماتيكاسى مامىر ايىندا الماتىدا وتەتىن “ەقىۇ-نىڭ ەۋرازيالىق ولشەمى” ترانسازيالىق پارلامەنتشىلەر فورۋمىنىڭ كۇن تارتىبىنە ەنگىزىلگەن.
قازاقستان سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى تمد اتقارۋ كوميتەتى جەتەكشىلەرىن جوعارىدا اتالعان شارالارعا قاتىسۋعا شاقىردى. ويتكەنى, مۇنىڭ ءوزى مۇددەلى حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ, سونىڭ ىشىندە ەقىۇ مەن تمد-نىڭ دا, اراسىنداعى كۇش-جىگەردى ۇيلەستىرۋگە جاسالعان سونى قادام بولىپ تابىلار ەدى.
قانات بەكمىرزا ۇلىنىڭ ءسوزىن دوستاستىقتاعى ارىپتەستەرى ۇلكەن قىزىعۋشىلىقپەن تىڭدادى.
ال تمد ەلدەرى سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسىنىڭ ماجىلىسىندە, جوعارىدا اتاپ كورسەتكەنىمىزدەي, جيىرمادان استام ماسەلە قارالدى. ءسوز رەتىندە كەڭەسكە بيىل رەسەي فەدەراتسياسى توراعالىق ەتىپ وتىرعانىن دا ايتا كەتەيىك.
بيىل 1941-1945 جىلدارداعى ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىسكە 65 جىل تولادى. 2010 جىل تمد اۋماعىندا ارداگەرلەر جىلى دەپ جاريالانعانى بەلگىلى. وسىعان وراي سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى دوستاستىق ەلدەرى مەملەكەت باسشىلارىنىڭ سوعىس ارداگەرلەرىنە, تىل ەڭبەككەرلەرىنە ۇندەۋىن ءبىرىنشى كەزەكتە تالقىلادى. بۇل قۇجاتقا پرەزيدەنتتەر 8 مامىردا ماسكەۋدە وتەتىن بەيرەسمي كەزدەسۋدە قول قويادى دەپ كۇتىلۋدە. وسى ءجايت ارداگەرلەرگە دەگەن قۇرمەتتىڭ ءبىر كورىنىسى بولاتىنى دا ءسوزسىز. سونداي-اق تمد ەلدەرىنىڭ ارداگەرلەر ۇيىمى الدىندا تۇرعان قوعامدىق ماڭىزى زور الەۋمەتتىك مىندەتتەردى شەشۋگە باعىتتالعان شارالار جوسپارى قارالدى. بۇل شارالار حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيالار, ەرلىك ساباقتارى مەن تاقىرىپتىق كەشتەر وتكىزۋدى, جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىنا وراي “بارشاعا ورتاق جەڭىس” جيناعىن شىعارۋدى, دوستاستىق ەلدەرىندەگى ارداگەرلەردىڭ الەۋمەتتىك قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ بويىنشا جۇمىس تاجىريبەلەرىن تاراتۋدى كوزدەيدى.
سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ كەڭەسىندە وتانىمىزدىڭ ەقىۇ-نىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان جانە ۇيىمنىڭ تمد-مەن ءوزارا ءىس-قيمىلىن ودان ءارى كەڭەيتۋگە ارنالعان كۇش-جىگەرىن قولداۋدى قاراستىراتىن “قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنداعى توراعالىعى تۋرالى” شەشىم جوباسى جەكە ءبولىم رەتىندە قارالدى.
رەسەي تارابى ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت جوباسىن ۇسىندى. ول ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جۇيەسىن بۇگىنگى ءومىر شىندىعىنا سايكەس جاڭاشا قالىپتاستىرۋدى ماقسات تۇتادى. مينيسترلەر رەسەيدىڭ بۇل باستاماسىنا قولداۋ ءبىلدىردى.
كەڭەسكە قاتىسۋشىلار تمد اتقارۋ كوميتەتىنىڭ 2007 جىلدىڭ 5 قازانىندا قابىلدانعان تمد-نى ودان ءارى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ بارىسى تۋرالى اقپاراتىن دا تىڭدادى. وتكەن كەزەڭدەرگە ارنالعان شارالاردىڭ كوپشىلىگى ورىندالعانى, بىرقاتارى جۇزەگە اسىرۋ ساتىسىندا تۇرعانى اتاپ كورسەتىلدى.
قىرعىزستاننىڭ سۇراۋى بويىنشا سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى ءوزدەرىنىڭ ارنايى شەشىمدەرىمەن ءۇستىمىزدەگى جىلى ىستىقكولدە تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنىڭ حالىقارالىق سپورت ويىندارىن ءوتكىزۋگە قولداۋ كورسەتۋ جونىندەگى ۇسىنىسىن بەكىتتى.
الداعى 2011 جىلى تمد قۇرىلعانىنا 20 جىل تولادى. وسىعان بايلانىستى ماسكەۋ ماجىلىسىنە قاتىسۋشىلار دوستاستىقتىڭ مەرەيتويىنا ارنالعان ءىس-شارالار جوسپارىنىڭ جوباسىن قارادى. وندا الداعى جىلى كوپتەگەن ءىس-شارالار, اتاپ ايتقاندا, عىلىمي-تاجىريبەلىك ءماسليحاتتار, ەكونوميكالىق جانە بيزنەس-فورۋمدار, جاستار جانە سپورت كەزدەسۋلەرى مەن فەستيۆالدەر, عىلىمي جانە شىعارماشىلىق ينتەلليگەنتسيانىڭ فورۋمىن, سونداي-اق باسقا دا ءبىرقاتار ءىس-شارالار وتكىزۋ جوسپارلانىپتى. بۇلاردىڭ دا دوستاستىق ەلدەرى حالىقتارىن جاقىنداستىرا تۇسۋگە قىزمەت ەتەتىنى كۇمان تۋعىزباسا كەرەك.
تمد ەلدەرى سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسىنىڭ كەزەكتى ءماجىلىسى الدىندا قانات ساۋداباەۆ ەكىجاقتى كەزدەسۋ وتكىزدى. ونىڭ ءبىرىنشىسى قىرعىزستاندىق ارىپتەسى قادىربەك سارباەۆپەن بولدى. كەز كەلگەن مۇمكىندىكتى ءمۇلت جىبەرمەي, كەزدەسىپ جۇرەمىز. جالپى, ءبىز قىرعىزستانداعى وقيعالاردى مۇقيات قاراپ, باقىلاپ وتىرامىز, دەپ ءسوز باستاعان قازاقستان سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى كەلەسى كەزەكتە كورشى ەل باسشىلىعىنا قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا توراعالىعىنا قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. جانە سۇحباتتاسىن الماتىدا وتەتىن سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ بەيرەسمي كەزدەسۋىنە شاقىردى.
سونىمەن قاتار, ق.ساۋداباەۆ قىرعىزستاندىق ارىپتەسىنە ىنتىماقتاستىقتىڭ پەرسپەكتيۆالى باعىتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە قىرعىزستاننىڭ “ورتالىق ازيا – جاپونيا” ۇنقاتىسۋىنا قاتىسۋشى ەكەنىن ەرەكشە ءبولىپ كورسەتتى. قازاقستاندىق سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسى باسشىسىنىڭ پىكىرىنشە, ءوڭىر ەلدەرىنىڭ ينتەگراتسيالانۋى جولىنداعى كەز كەلگەن قادام ونى مەكەندەيتىن حالىقتاردىڭ يگىلىگى ءۇشىن قاجەت.
ءبىزدىڭ ماقسات ەكىجاقتى ۋاعدالاستىقتاردىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنا كۇش جۇمساۋ بولىپ تابىلادى. قازاقستان باسشىسىنىڭ ەقىۇ ءسامميتىن شاقىرۋ تۋرالى باستاماسىن قولدايمىز, دەدى جاۋاپ سوزىندە ق.سارباەۆ. كەزدەسۋدە قازاقستان – قىرعىزستان قارىم-قاتىناسىنىڭ ءتۇرلى باعىتتارى بويىنشا پىكىر الماسىلدى.
ۋكراينا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى كونستانتين گريششەنكومەن اڭگىمەدە قانات ساۋداباەۆ ارىپتەسىن وسى قىزمەتكە تاعايىندالۋىمەن قۇتتىقتادى. جاقىندا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆيكتور يانۋكوۆيچتىڭ تەلەفون ارقىلى سويلەسكەنىن ەسكە سالا كەلىپ, تاريحي تامىرى تەرەڭدە جاتقان مەملەكەتارالىق ىنتىماقتاستىق كۇش الا تۇسەدى دەگەن سەنىمىن ءبىلدىردى.
قازاقستان سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى جاقىن كۇندەردە ۋكرايناعا باراتىنىن, ساپار ماقساتىنا وراي مەملەكەت باسشىسىنان ءتيىستى تاپسىرما العانىن ايتا كەلىپ, سوڭعى جىلدارى سايابىرسىعان ءداستۇرلى بايلانىستاردى قالپىنا كەلتىرۋ ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ باسىم باعىتى بولۋى ءتيىس دەگەن پىكىرىن ورتاعا سالدى.
ك.گريششەنكو دا قازاقستان مەن ۋكراينا قارىم-قاتىناسى ءداستۇرلەرگە باي ەكەنىن اتاپ كورسەتىپ, رەسمي كيەۆتىڭ قازاقستاننىڭ بارلىق باستامالارىن, ونىڭ ىشىندە ەقىۇ-عا توراعالىعى بارىسىنداعى ءىس-قيمىلدارىن دا اركەز قولدايتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ۋكراينا قولداۋ كورسەتەدى دەپ ءۇمىت ارتىلىپ وتىرعان ەقىۇ ءسامميتى تەك استانادا ءوتۋى ءتيىس. بىزدەر ەكىجاقتى بايلانىستاردىڭ كەستەسىن جاساپ, قازاقستان – ۋكراينا قارىم-قاتىناسىن جانداندىرۋعا قۋاتتى سەرپىن بەرەتىن ماسەلەلەردى ىڭعايلاستىرۋىمىز كەرەك, دەدى ۋكراينا سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى.
ال تمد-عا مۇشە ەلدەر سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەڭەسىنىڭ كەزەكتى وتىرىسى اياقتالعاننان كەيىن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى سەرگەي لاۆروۆ پەن تمد اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى – اتقارۋشى حاتشىسى سەرگەي لەبەدەۆ جۋرناليستەرگە ارناپ قىسقاشا بريفينگ وتكىزدى. س.لاۆروۆ كەڭەستە قارالعان ماسەلەلەر تۋرالى ايتا كەلىپ, ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىنا باسا نازار اۋدارىلعانىنا توقتالدى. سونداي-اق سىرتقى ساياسات ماسەلەسىنە قاتىستى ءىس-قيمىلداردى ۇيلەستىرۋ ىسىنە ءمان بەرىلگەنىن اتاپ ءوتتى. گۋمانيتارلىق باعىت, شەكارا, ميگراتسيالىق ساياسات, قۇقىق قورعاۋ سالالارىنداعى ءىس-قيمىلداردى رەتتەپ وتىرۋ جايىن جان-جاقتى تالقىلادىق. كەلەسى جىلى تمد-عا 20 جىل تولادى. وسىعان وراي دا ورتاق اتقارىلاتىن جۇمىستار ماسەلەسىن قاراستىردىق. ونىڭ ىشىندە تمد-نى ودان ءارى قاراي دامىتۋدىڭ تۇجىرىمداماسى دا بار, دەدى رەسەي سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى.
قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا توراعالىعىنا قاتىستى قويىلعان سۇراققا جاۋابىندا س.لاۆروۆ بىلاي دەدى: “قازاقستاننىڭ ۇيىمداعى باستامالارىن دوستاستىق ەلدەرى تولىقتاي قولدايدى. ويتكەنى, ءبارى دە حالىقارالىق قوعامداستىق ءۇشىن ماڭىزدى ماسەلەلەر بولىپ تابىلادى. وكىنىشكە قاراي, كەيبىر مەملەكەتتەر ەقىۇ-نى ءوز مۇددەلەرىنە قاراي بەيىمدەگىسى كەلەدى. بىراق, ۇيىم ەشقاشان ءوزىنىڭ قاعيداتتارىنان اۋىتقىماۋى, ەشكىمنىڭ ىعىنا جىعىلماۋى ءتيىس”.
سامات مۇسا.