وبلىس اكىمى لەنتاسىن قيعان ورتالىق ءالى كۇنگە جۇمىسىن باستاعان جوق

بىراق پاۆلودار وبلىسىنىڭ بۇرىنعى اكىمى بولات باقاۋوۆ لەنتاسىن قيعان جاڭا ونكولوگيالىق ورتالىق ءالى كۇنگە دەيىن جۇمىسىن باستاماعان. جاڭا كەشەندى ىسكە قوسۋ ارقىلى «ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەمدەۋدىڭ 2018-2022 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارىن» ورىنداۋ بويىنشا جول كارتاسىنىڭ ءىس-شارالارى ىسكە اسىرىلماق دەلىندى. ونكو­ور­تا­لىق ماماندارىنىڭ اي­تۋىنشا, ورتا­لىق مەديتسينالىق قىزمەت كور­سەتۋىنە رۇقسات بەرەتىن ليتسەنزيانى كۇتۋدە. قازىر ەسكى اۋرۋ­حانادان جاڭا ورتالىققا كوشۋ, ورنالاسۋ جۇمىستارى جوس­پار­­لانۋدا. دياگنوستيكالىق مە­ديتسينالىق شەتەلدىك قۇ­رىل­عى­لار ارنايى ماماندار قۇراس­تى­رىپ, تەكسەرىپ, جيناقتاپ ورنا­لاس­تىرعان سوڭ ىسكە قوسىلۋى كەرەك. سونىمەن بىرگە كەشەندى ورتالىقتا ەمدەۋ بولىمشەلەرى وپەرا­­تسيالىق-رەانيماتسيالىق بلوك, راديولوگيالىق, پاتولو­گو­ان­اتوميالىق بو­لىم­دەر بار. جەكە تۇرعان 4 كورپۋس, مەدي­تسي­نالىق قال­دىقتار ءۇشىن جانە وتتەگى ستان­سا­­سى ورنالاسقان.

باسقارما جاڭا ونكوو­ر­تا­لىق­تىڭ اشىلۋى ءوڭىر تۇر­عىن­دا­رىنا جوعا­رى تەح­نو­لو­گيالىق ەمدەۋ-دياگ­نوس­تي­كالىق ادىس­تە­­مەلەر­دى پايدالانا وتىرىپ, قازىر­­گى زامان­عى دەڭگەيدە مامان­دان­­دى­رىلعان ونكو­لو­گيا­لىق كومەكتى كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرە­­تىنىن حابارلادى. ياعني, ەندى جاڭا ورتالىق دارىگەرلەرى ونكو­­لوگيالىق اۋرۋلاردى ەرتە كەزەڭدە انىقتاي الادى, بۇل وڭىردە قاتەرلى ىسىكتەن بولاتىن ناۋ­قاستار سانىن ازايتادى.

– تۇرعىندار ەندى كورەياعا دا, يزرايلگە, گەرمانياعا بارماي-اق, ءوز وڭىرىمىزدە دە ەمدەلە الاتىنىنا سەنەمىز. جاڭا تەحنولوگيالار ساۋلەلى تەراپيانىڭ ناتيجەسىن ءۇش كۇن ىشىندە الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. س-دوعاسى بار رەنتگەن قۇرىلعى, كىشى ءينۆا­زيۆ­تى وپەراتسيالار جۇرگىزۋگە قاجەتتى را­ديو­­جيىلىكتى ابلياتسيا اپپاراتى مەن ەندو­ۆيدەوحيرۋرگيالىق قۇرال-جابدىقتار ورنا­تىلۋدا, – دەيدى ساۋلەلى دياگنوستيكا تەرا­پيا­سىنىڭ دارىگەرى ءمادينا يبرايموۆا.

بىلتىر وڭىرىمىزگە جۇمىس ساپارى­مەن كەلگەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ «بۇل ونكولوگيالىق ديسپانسەر تەك جاڭا عيمارات ەمەس, جاڭا تەحنول­­و­گيالاردىڭ شوعىرى» دەپ اتاپ وتكەن-ءدى.

– مىسالى, توموگراف ىسىكتىڭ ناقتى كو­لە­­مىن انىقتايدى, ال جەلى­لىك ۇدەتكىش سول ىسىكتىڭ ناق ءوزىن عانا ساۋلەلەندىرەدى. ىسىك­­تىڭ اينالاسىنداعى ساۋ جاسۋ­­شا­لارعا زيان كەلمەيدى. بىر­نە­شە كۇندە وڭ ناتيجەسىن باي­­قاۋعا بولادى. ەلىمىزدە ءدال وسىن­­داي ءتورت قۇرىلعى بار. زاما­نا­ۋي مەديتسينالىق قىزمەتتى پاۆ­لو­دار­داعى ونكولوگيالىق ديسپانسەردە دە الۋعا بولادى, – دەگەن مي­ني­ستر.

مينيستر ەلجان ءبىرتانوۆ ايتقان كومپيۋتەرلى توموگراف اعزانىڭ بىرنەشە قا­با­تىنان ءوتىپ, وتە تومەن ساۋلەمەن اي­قىن كورە الادى. رەنتگەن قۇرىل­عى, وتا جۇ­ر­گىزۋگە قاجەتتى راديو­جيى­لىكتى ابلياتسيا اپپا­راتى مەن ەندوۆيدەوحيرۋرگيالىق قۇرال-جابدىقتارعا تولى, «جاڭا تەحنو­لو­گيا­لاردىڭ شوعىرىن» ناۋ­قاستار ەمدەلۋ ءۇشىن ىسكە قو­سىل­عا­نىن اسىعا كۇتۋدە.

ايتپاقشى, «جاڭا تەحنو­لو­گيا­لاردىڭ شوعىرى» دەمەكشى, بۇل جەردە تاعى دا ءبىر كۇدىك بار. جۋىردا عانا Nur Otan پار­تياسى وبلىستىق فيليالى جانىنداعى سىبايلاس جەم­قورلىققا قارسى ءىس-قيمىل قوعامدىق كەڭەسىنىڭ وتىرىسى ءوتتى. جيىندا وبلىستىق پروكۋ­را­تۋرا 3-باسقارماسىنىڭ باس­­تىعى اسحات كوكىمباەۆتىڭ ايتۋىنشا, وبلىستىق دەنساۋلىق ساق­تاۋ باسقارماسى «دجاحاەۆ» جك فيرماسىنان مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ارقىلى Toshiba ماركالى جۇرەك-قان جۇيەسىن تەكسە­رەتىن كومپيۋتەرلىك توموگ­راف ساتىپ العان. بىراق جارتى جىلدان سوڭ قۇرىلعى ىستەن شىققان. سەبەپ, قۇرىلعى 1980 جىلى جاسالعان كورىنەدى. باسقارما باس­شى­سىنىڭ ورىنباسارى ايگۇل مۇقىشەۆانىڭ ايتۋىنشا, قازىر بۇل ماسەلەگە قاتىستى نۇر-سۇلتان قالاسىندا سوت ءجۇرىپ ج­ا­­تىر. بۇل ىسكە ءتىپتى ءبىر ەمەس, بىرنەشە باسقارمانىڭ دا قاتىسى بار بولىپ شىققان. وڭىر­­دە مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپ­­تەستىگى جونىندە جوبالار باس­­تالعاندا, العاشقى بولىپ «دجاحاەۆ» جك ۇيىمىنان كوم­پ­يۋ­تەرلىك توموگراف ساتىپ الىن­عان.

جيىندا 2018-2019 جىلدارى دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ سالاسىنداعى سىبايلاس جەم­قور­لىققا قارسى ارەكەت جايى تالقى­لان­دى. وبلىس بويىنشا تەكسەرۋ كوميسسياسى ع.سۇلتانوۆ اتىنداعى وبلىستىق اۋرۋحانا, №1 قالالىق اۋرۋحا­نا, وبلىستىق تۋبەركۋلەزگە قارسى ديسپانسەردە اۋديت ەسەبىن جۇر­گىزگەن. ناتيجەسىندە, 176,5 ميل­ليون تەڭگە قارجىلىق زاڭ بۇزۋ­شى­لىقتار انىقتالعان.

ال وبلىس ورتالىعىنداعى كارديو­لوگيالىق ورتالىقتا ءبىر رەتتىك مەديتسي­نا­لىق قۇرالدار قويماسى ساقتالعان دەگەن ماسە­لە­دەن سوڭ رەسپۋبليكالىق كوميس­سيا, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى وڭىر­لىك كۇرەس باسقارماسى دا تەك­سەرۋ جۇر­گى­زۋ­دە. ياعني, ناۋ­قاس­­تاردىڭ جۇرەگىنە وتا جاساۋ كەزىندە زارارسىزداندىرىلعان مەدي­­تسينالىق اسپاپتار قولدا­نىل­عانى جۇرت­شى­لىق اراسىنا تاراپ كەتتى. وسى جايدى انىق­­تاۋ ءۇشىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى­­­نىڭ ورىنباسارى ءلاززات اقتاەۆا دا ارنا­يى كەلدى.

وبلىس ورتالىعىنداعى بالالار اۋرۋحاناسىندا ۋدز قۇرىلعى دۇرىس انىقتاي المايدى دەپ, جاڭادان اشىلعان «پرومەناد» مەديتسينالىق ورتالىعىنا تۇر­عىنداردى كىشكەنتاي سابي­لە­رى­مەن جىبەرەتىن مىسالدار دا كەزدەسۋدە. جاس وتباسىلار 3 مىڭ تەڭگە تولەپ, وسى جەردەن ۋدز قۇ­رىل­عى­سى­نان وتەدى.

ءبىز شەتەلدىك مەديتسينالىق قۇرال-جاب­دىق­تاردى ءۇيىپ-توگىپ ساتىپ العا­نى­مىز­بەن, ءىس جۇ­زىن­دە قۇرال-جاب­دىق­تار, قۇ­رىل­عى­لاردىڭ قىزمەت ەتۋ سە­نىم­دى­لىگى قانداي, «سىرتى ءبۇتىن, ءىشى ءتۇتىن» ەسكى تەحنولوگيالار بولىپ جۇرمەسىنە كىم كەپىل؟ شە­تەل­دىك قۇرىلعىلارمەن جۇمىس ىستەيتىن ارنايى ماماندار, قۇ­رىل­عى­لا­رىن جوندەپ, اۋىس­تىرىپ تۇ­را­تىن ينجەنەر ماماندار بولسا, ۋدز دۇرىس انىقتاي المايدى دەگەن ماسەلە دە بولماۋشى ەدى. وڭىردەگى شاعىن قالالارعا, اۋدان ورتالىقتارىنداعى اۋرۋ­حا­نالارعا بەرىلگەن شەتەلدىك مەدي­تسينالىق قۇرال-جابدىقتار, قۇرىل­عىلاردىڭ قانداي كۇيدە ەكەنىن دە كىم تەكسەرىپ جاتىر؟

ەندى قايتا تاقىرىپقا ورال­ساق, وبلىس­تىق ونكولوگيالىق ور­تا­لىقتىڭ ديرەكتورى مۇرات سۇلەيمەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, ءوڭى­رى­مىز قاتەرلى ىسىك كورسەتكىشى بو­يىن­­شا ەلىمىزدە 3-ورىن الادى. جىل سايىن وبلىستىق ونكو­ديس­پانسەردىڭ ءبىرىنشى رەتتىك ەسەبىنە 2300 تۇرعىن تىركەلسە, اۋرۋ­حا­نا­نىڭ جالپى ەسە­بىن­­دە قازىر 11 مىڭ ادام بار.

ارينە, اۋاسى ءوندىرىس ورىن­دا­رىنىڭ تۇ­تى­نىمەن لاستاناتىن وڭىردە قاتەرلى ىسىك كور­سەتكىشى جوعارى. بۇل جاعدايدى جەر­گىلىكتى ونكو­لوگتەر اۋرۋدى ەرتە باس­تان انىقتاۋ كورسەتكىشىنىڭ كوبە­يۋىنەن انىق­تا­عان. جاڭادان اشىل­­عان ورتالىقتا ەندى جىلىنا 1,5 مىڭ­نان استام وتا جاسالماق.

سونداي-اق جاڭا ونكولوگيالىق ورتا­لىق كوپ­بەيىندى اۋرۋحانالار قاتارىنا ەندى. ەلىمىزدىڭ 2025 جىلعا دەيىن ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارىندا كوپبەيىندى اۋرۋحانالاردى اشۋ قاراستىرىلعانى بەلگىلى. جاڭا ورتالىق قۇرامىندا ەمحانا, ع.سۇلتانوۆ اتىنداعى وبلىستىق اۋرۋحانا, وفتالمولوگيالىق ءبولىم, دياگنوستيكالىق ورتالىق قىزمەت كورسەتەدى.

– ورتالىقتا 400-دەي ادام جۇمىس ىستەيدى. تاۋلىكتىك ستاتسيوناردا ناۋقاستار كەلىپ ەم قابىلداپ, ۇيلەرىنە قايتادى. بۇرىن وتا جاساعاننان كەيىن ناۋقاس 12 كۇن اۋرۋ­حانادا قالسا, ەندى 3-5 كۇن عانا بولادى. ونكولوگيالىق دەرتكە شالدىقتى دەگەن كۇدىكپەن تەكسەرىلۋ از قامتاماسىز ەتىل­گەن, كوپ بالالى وتباسىلارعا, مۇگە­دەك­تەرگە, كەيبىر زەينەتكەرلەرگە تەگىن. تۇرعىندارعا مامانداندىرىلعان ونكو­لو­گيالىق كومەكتىڭ كولەمىن كەڭەيتىپ, ساپا­سىن ارتتىرۋ, ناۋقاستاردى وڭالتۋ ءۇشىن ونكوورتالىقتا ستاتسيونارلىق بو­لىم­­شەلەردى, جەكە وپەراتسيالىق-رەاني­ما­تسيالىق بلوك, ەمحانا بولىمشەسىن, راديولوگيالىق بولىمشەنىڭ جەكە 4 كورپۋس­ىن اشۋ جوسپارلانۋدا, – دەيدى مۇرات سۇلەيمەنوۆ.

بىراق ستاتسيونارلىق بولىمشەلەر, جەكە وپەراتسيالىق-رەانيماتسيالىق بلوك, ەمحانا, راديولوگيالىق بولىمشەلەرى, جەكە 4 كورپۋسى ناۋقاستار قابىلداۋعا, قىزمەت ەتۋگە ءالى دايىن ەمەس سياقتى.

جوعارىدا جازعانىمىزداي, وڭىردە 12 مىڭعا جۋىق ونكولوگيا اۋرۋىنا شال­دىق­قان ادام بار. باس دارىگەردىڭ ايتۋىنشا, اۋرۋلاردىڭ ىشىندە ءبىرىنشى ورىندا ءسۇت بەزىنىڭ قاتەرلى ىسىگى تۇر. سونداي-اق تەرى, وكپە, اسقازان قاتەرلى ىسىگىنە شالدىققاندار دا ءجيى كەزدەسۋدە.

ءتىپتى قاۋىپتى دەرتتى ەرتە كەزدەن انىق­تاپ, دەر كەزىندە ءتيىستى كومەك كورسەتۋ ءۇشىن كەلەسى جىلدان باستاپ وڭىردەگى كا­سىپ­ورىن­دار­دا جۇمىس ىستەيتىن, جاسى 35-تەن اسقان ادامداردى سكرينينگتەن وتكىزۋ ماسە­لە­سى دە قاراستىرىلۋدا.

وبلىس ورتالىعىنداعى «ونكولوگيالىق ديسپانسەردىڭ قۇرىلىسى» ينۆەستيتسيالىق جوباسىن ىسكە اسىرۋ ارقىلى ءوڭىر تۇرعىن­دار­ىنىڭ جوعارى تەحنولوگيالىق ەمدەۋ-دياگ­نوستيكالىق ادىستەمەلەردى پايدالانا وتىرىپ, قازىرگى زامانعى دەڭگەيدە مامان­دان­دىرىلعان ونكولوگيالىق كومەك الۋلارى قاجەت.

سوندىقتان جىلىنا مىڭنان اسا وتا جاساۋ ءۇشىن ورتالىققا كومپيۋتەرلىك توموگراف, ماگنيتتى رەزونانستى توموگراف, بەينە-لاپروسكوپيالىق سياقتى جاڭا زاماناۋي قوندىرعىلار ورناتىلدى. قا­تەرلى ىسىك اۋرۋلارىن ەمدەۋدىڭ وزىق ۇل­گى­لەرى قولدانىسقا ەنگىزىلۋدە. ەندى بۇل اۋرۋمەن اۋىراتىن ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاق­تى­عىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك تە بار.

ءبارى دۇرىس, جاقسى دەلىك. بىراق 11 ملرد تەڭگەنىڭ قالاي يگەرىلگەنى جايلى دا ۇكى­مەت­تەن سۇراۋ بولاتىنى انىق.

قازىر ونكولوگيالىق ورتالىقتىڭ شىنايى تۇردە اشىلۋىن ءوڭىر تۇرعىندارى, ناۋقاستار كۇتۋدە. ۋاقتىلى اشىلىپ, قىز­مەت كورسەتپەۋىنە باسقا دا سەبەپتەرى بار بولار. ەكىنشىدەن, شەتەلدىك قۇرىلعىلار ناۋ­قاستار كۇتكەن دەڭگەيدە پايدالانۋعا جاراماي, تۇرعىندار سەنىمىنەن شىعا الماي قالا ما دەگەن كۇدىك تە جوق ەمەس.

جالپى, قىرۋار قاراجات بولىنگەن الىپ ورتالىقتىڭ جۇمىسى قاراپايىم جۇرتتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا, وتباسىنا ورالاتىن قۋا­نىش يگىلىگىنە جۇمسالعانى قاجەت-اق.

پاۆلودار وبلىسى