قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى قويشىعارا سالعارا ۇلىن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ وقىرماندارىنا تانىستىرىپ جاتۋدىڭ ءوزى ارتىق. جۋرناليستىك عۇمىرىنىڭ ون بەس جىلىن وسى باسىلىمنىڭ قابىرعاسىندا وتكىزگەن قويشەكەڭنىڭ تۇرىك حالىقتارىنىڭ كونە تاريحىن زەرتتەۋمەن اينالىسىپ كەلە جاتقانىنا دا وتىز جىلداي بولىپ قالىپتى. وسى ۋاقىت ىشىندە ول ءوزىن بىلىكتى تاريحشى, ەتنوگراف-عالىم رەتىندە تانىتىپ, عىلىمي اينالىمعا « ۇلى قاعانات», قىتاي دەرەككوزدەرىندەگى تۇرىك تاريحى تۋرالى ماتەريالداردىڭ 10 تومدىعىن, ت.ب. ەڭبەكتەر قوستى. ال وتكەن جىلدىڭ اياعىندا ونىڭ استانا قالاسىنداعى «فوليانت» باسپاسى شىعارعان «ەجەلگى تۇرىكتەر», «شىعىستاعى تۇرىكتەر» جانە «ورتاعاسىرلىق تۇرىكتەر» دەپ اتالاتىن ءۇش كىتابى وقىرماندار قولىنا ءتيدى. ءبىزدىڭ ءتىلشىمىز بەلگىلى جازۋشى-تاريحشى عالىمعا جولىعىپ, اڭگىمەلەسكەن ەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى قويشىعارا سالعارا ۇلىن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ وقىرماندارىنا تانىستىرىپ جاتۋدىڭ ءوزى ارتىق. جۋرناليستىك عۇمىرىنىڭ ون بەس جىلىن وسى باسىلىمنىڭ قابىرعاسىندا وتكىزگەن قويشەكەڭنىڭ تۇرىك حالىقتارىنىڭ كونە تاريحىن زەرتتەۋمەن اينالىسىپ كەلە جاتقانىنا دا وتىز جىلداي بولىپ قالىپتى. وسى ۋاقىت ىشىندە ول ءوزىن بىلىكتى تاريحشى, ەتنوگراف-عالىم رەتىندە تانىتىپ, عىلىمي اينالىمعا « ۇلى قاعانات», قىتاي دەرەككوزدەرىندەگى تۇرىك تاريحى تۋرالى ماتەريالداردىڭ 10 تومدىعىن, ت.ب. ەڭبەكتەر قوستى. ال وتكەن جىلدىڭ اياعىندا ونىڭ استانا قالاسىنداعى «فوليانت» باسپاسى شىعارعان «ەجەلگى تۇرىكتەر», «شىعىستاعى تۇرىكتەر» جانە «ورتاعاسىرلىق تۇرىكتەر» دەپ اتالاتىن ءۇش كىتابى وقىرماندار قولىنا ءتيدى. ءبىزدىڭ ءتىلشىمىز بەلگىلى جازۋشى-تاريحشى عالىمعا جولىعىپ, اڭگىمەلەسكەن ەدى.
– قويشىعارا اعا, مەملەكەتتىك حاتشى مارات ءتاجيننىڭ قاتىسۋىمەن استانادا وتكەن ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق تاريحىن زەردەلەۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق جۇمىس توبىنىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىنا قاتىسقان بولارسىز. وسى جيىندا ايتىلعان اڭگىمەدەن قانداي وي ءتۇيدىڭىز؟
– بۇل جيىن وسى توڭىرەكتە ەڭبەكتەنىپ جۇرگەندەردىڭ قاي-قايسىسىنا دا ءبىراز وي سالدى عوي. بىراق ەندىگى ماسەلە ويدا ەمەس, سول جيىننان تۋىنداعان ويدى قالاي جۇزەگە اسىرۋدا بولىپ تۇر-اۋ. شىنىن ايتۋ كەرەك, قالاي دەگەندە دە, بۇل ءوزى ەلىمىزدىڭ رۋحاني ومىرىندە ەلەۋلى وقيعاعا اينالعان, ادەتتەگى ءوتىپ جاتقان جيىندارداردان ەرەكشەلەۋ, بۇگىنگى تاۋەلسىزدىك جاعدايىندا ۇلتتىق تاريحىمىزدى زەردەلەۋگە جاڭا باعىت بەرىپ, قۋاتتى سەرپىلىس تۋعىزعان, ءمان-ماعىناسى باتپان جيىن بولدى. مەملەكەتتىك حاتشىنىڭ ۇلت تاريحىن زەردەلەۋگە قاتىستى ايتقان ويلارى, نۇسقاعان باعىتى تاريح جاناشىرلارىنىڭ كوڭىلىنەن شىقتى, كوپشىلىكتەن قولداۋ تاپتى. سول جيىننان كەيىن ىلە جەر-جەردە ءتول تاريحىمىزدى زەردەلەۋگە ارنالعان جيىنداردىڭ وتكىزىلۋى, وندا ايتىلعان وي-پىكىرلەردى اقپارات قۇرالدارىنىڭ جەرگە تۇسىرمەي, ءىلىپ اكەتىپ, كوپشىلىك نازارىنا جەدەل ۇسىنۋى – سونىڭ ايعاعى. حالىق اقيقاتتى ارقاۋ ەتكەن, شىنايى جازىلعان ءتول تاريحىن تانىپ-بىلۋگە شولدەپ وتىر ەكەن.
– ەلباسىنىڭ ءوزى ءتول تاريحىمىزدى تۇگەندەۋ, وعان جاڭاشا مازمۇن بەرۋ قاجەتتىگى جايىندا سان مارتە ايتقان بولاتىن. ول ءۇشىن ءبارىن تىزبەلەمەي, 1995 جىلى پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن «قازاقستاندا تاريحي سانانى قالىپتاستىرۋ تۇجىرىمداماسى» جاسالىپ, مەملەكەتتىك ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كەڭەستە بەكىتىلگەنىن, 1998 جىلدىڭ «ۇلت تاريحى جىلى» دەپ جاريالانعانىن ايتساق تا جەتكىلىكتى. وعان «مادەني مۇرا» باعدارلاماسىن قوسىڭىز. وسىنداي تالپىنىستاردىڭ ناتيجەسىندە بۇل باعىتتا قىرۋار ىستەر اتقارىلدى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق بولماس. دەگەنمەن, ەلىمىز ءوز تاۋەلسىزدىگىنە يە بولعاننان كەيىن وتاندىق تاريحتى شىنايى دا جان-جاقتى زەرتتەۋ ىسىندە تاريحشىلار الدىندا جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىلدى دەسەك تە, پرەزيدەنتتىڭ «قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك جاڭعىرتىلۋى: جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي – 20 قادام» دەپ اتالاتىن باعدارلامالىق ماقالاسىندا, ودان كەيىنگى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» جولداۋىندا وسى ماسەلەگە قايتا اينالىپ سوققانىنا قاراعاندا, قاتپارى قالىڭ دەرەكتەردى تيىسىنشە جاڭا كوزقاراسپەن تالداي الماي, قورىتا الماي جاتقاندايمىز با, قالاي؟
– بۇل سۇراعىڭىزعا ءبىر سوزبەن جاۋاپ بە