جاراتقان تاعى دا كەرەمەت سىي جاساپ, نەمەرەلى بولدىق.
شارانانى قىرىق كۇن بويى «كوز تيەدى», «سۇق وتەدى» دەپ كولدەنەڭ كوزدەن تاسالاپ, ەت پەن سۇيەگى قاتايعاندا «قىرقىنان شىعارىپ بەر» دەپ ىرىم قىلىپ, انامىزدىڭ الدىنا الىپ كەلدىك. شوبەرەسىنىڭ قارىن شاشىن الدىرتىپ, زەر تاباققا «كۇنى كۇمىستەي جارقىرىپ تۇرسىن» دەپ كۇمىس بىلەزىك سالدىرتىپ, 40 قاسىق سۋعا «30 ومىرتقاڭ, 40 قابىرعاڭ جىلدام قاتسىن» دەپ شومىلدىرىپ نەمەرەمىزدى وزىمىزگە ۇستاتتى. قوس كۇمىس بىلەزىكتى انامىزدىڭ بىلەگىنە سالدىق. نارەستەنىڭ «ون ساۋساعى مايىسقان شەبەر, ونەرلى بولسىن» دەپ تىرناعىن دا الدىرىپ, اپالارىم الىپ بەرگەن كيىمدەرىمەن جاڭالاپ كيىندىردىك. «بوپەمىزدى قازىر قىرقىنان شىعارادى» دەپ, داستۇردەن ءتاتتى دامەتىپ جۇرگەن بالالاردى قۋانتپاق نيەتپەن ۇلكەن كەلىن بالانىڭ يت كويلەگىنە نەشە ءتۇرلى تاتتىلەر سالىپ دالاعا شىقتى. ماقساتى – يت كويلەكتى كورشىنىڭ ءبىرىنىڭ ءيتىنىڭ مويىنىنا بايلاماق. بالالارعا ءيتتى قۋاسىڭدار دەپ تۇسىندىرىلگەن. اۋىل ءۇيدى اينالا قاشقان ءيتتى قۋىپ جەتكەن بالالار قارىق بولادى دەپ قيالداپ, الداعى قىزىققا بولماي جاتىپ ۇلكەندەر ءماز. باياعىدا دوپ قۋىپ كەتكەن بالالىقتارىن سولاي جانارلارىندا قايتا ءبىر جاڭعىرتىپ الماق.
ءۇي-ءۇيدىڭ قوراسىن ارالاپ, ەسىك الدىندا ۇرۋگە ەرىنىپ, كەرەنەۋ كەرىلىپ جاتاتىن جۋاس يتتەردىڭ ءبارىن يت اتاتىندار «قاڭعىباس يت» دەپ اتىپ تاستاعان. اتىلماي قالعانداردىڭ ءبارى بيىك دۋالدىڭ ار جاعىنداعى شىنجىردا تۇرسا دا شىنجىربالاقتانىپ ارنايى تاباقتان سىباعالى تاماق ىشەتىن قاباعاندار. جانىنا تاباعىنا اس سالاتىنداردان باسقانى جولاتپايدى.
جاڭاعى دىردۋ كوڭىل سۋ سەپكەندەي باسىلدى. كىشىگىرىم باستىرماداي ۇيشىكتە ەرسىلى-قارسىلى ەسىرە جۇلقىنىپ, الاسۇرىپ تۇرعاندار يت كويلەكتى بايلاتپاق تۇگىلى, بارعاندى بۇتارلاپ تاستاۋعا دايىن.
امال جوق, يەسىنە ءوتىنىش ايتا ءجۇرىپ, داستارقانىمىزدان اكەلىپ اۋەلى تايىنشاداي تاجالدى تويدىرىپ الىپ بارىپ «يت كويلەكتى» بايلاعان ىرىم جاسادىق. سوسىن تاتتىلەردى ءوز قولىمىزبەن اۋلاقتاۋ بارىپ تاراتتىق.
مەنىڭ ويىما سوناۋ كەزدەگى «يت كويلەك» بايلاعان الىپسوقتى اۋىل ءىشىن اينالدىرا قۋىپ جەتكەن بويدا جەرگە جىعىپ, بار بالا ۇستىنە ءمىنىپ ۋماجداپ, كويلەكتى شەشىپ الىپ, سول «جەتى قازىنانىڭ» ۇستىندە وتىرىپ-اق تاتتىلەردى تۋ-تالاقاي ءبولىپ الاتىنىمىز ورالدى. شارانانىڭ ۋىز ءيىسى اڭقىعان, ءمايسىڭدى «يت كويلەكتى» الدەبىر جەڭگەمىز ىرىمداپ قوينىنا تىعىپ الىپ بارا جاتاتىن.
ال مىنا يەسىنەن باسقا كەز كەلگەندى ج ۇلىپ جەۋگە جۇلقىنىپ, ەرگەنەكتەن سىعالاساڭ ازۋ تىستەرى ساقىلداپ تۇرعان, كەيبىرى ءتىپتى اقشا تابۋعا ماماندانعان تۇقىم-تەبەرىگى بەلگىسىز يتتەردىڭ زامانىندا جاقسى داستۇرلەرىمىز دە كومەسكىلەنىپ بارا جاتقانداي.
تىلەگەن بەكارىستانوۆ
قىزىلوردا