• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ادەبيەت 04 قاراشا, 2019

بويدا باردى كوزگە ۇرىپ, جالتىراماعان...

433 رەت
كورسەتىلدى

ارينە, كوبىمىز سارباس اقتاەۆتى قوسشى, باسشى دەگەندەي جۋرناليستيكانىڭ قوسىن جەككەن ازامات رايىندا بىلەمىز. راسىندا دا ول نەگىزىنەن جۋرناليست. «كوكشەتاۋ پراۆداسى», «جەتىسۋ», «سوتسياليستىك قازاقستان», «حالىق كەڭەسى», «اقيقات»... مىنە, جۋرناليست سارباس اقتاەۆ ءجۇرىپ, ءوتىپ كەلە جاتقان ۇزىن جولدىڭ ءون بويى. بىرىندە ءتىلشى, كەلەسىسىندە ءبولىم مەڭگەرۋشىسى, رەداكتوردىڭ ورىنباسارى, رەداكتور... قالامنىڭ قاتارداعى جاۋىنگەرىنەن باس قولباسشىسى – باس رەداكتورىنا دەيىن وسە قىزمەت ەتكەن. ءوزىمىز ارداق تۇتار اعا العان اسۋلار, القىنباي جەتكەن بيىكتەر, مىنە, وسىنداي! اسىرەسە, العاشقى قورعاسىنىنان قۇيىپ, قالىڭ قاۋىمعا سۇيىكتى ەتىپ قالدىرىپ كەتكەن «حالىق كەڭەسى» گازەتىنە باس رەداكتور رەتىندە سىڭىرگەن ەڭبەگى الابوتەن-اق. «حالىق كەڭەسى» شىن مانىندە حالىق ءسوزىن ايتا شىعىپ ەدى جارىق جالعانعا. وقىپ, وقىپ, ايىزىمىز قانار ەدى, شىركىن!

تۋراسىن ايتقاندا, سارباس اقتاەۆتىڭ قازاق باسپاسوزىندە ءجۇرىپ اق ءتىسى سارعايدى, سارى شاشى اعاردى. باسپاسوزگە كەلۋدەن سارباس اعا ۇتتى ما, ۇتىلدى ما, ونى ايىرىپ ايتۋ قيىننىڭ-قيىنى! الايدا, اقتاەۆتاي ويى ورالىمدى, ءتىلى كوركەم, قيالى جۇيرىك قالام يەسىنىڭ باسپاسوزگە كەلۋىنەن قازاق جۋرناليستيكاسى ۇتتى. و, كوپ ۇتتى!

سارباس اقتاەۆ ءومىرىنىڭ كوكورىم شاعىندا ادەبيەت ەسىگىن اقىن بولىپ قاققان كوكىرەگى نۇرلى, جۇرەگى كوركەم جىرلى جان. كوگىلدىر كوكشەدە تۋىپ, اقىن بولماۋ كۇنا دا سەكىلدى عوي ويلى جانعا. اعامىزدىڭ اقىندىعى ەت پەن تەرى اراسىنداعى تەر سەكىلدى جەڭىل جەلىك دۇنيەسى ەمەس-ءتى. العاشقى ادىم توپتاماسى «جىرعا ساپار» اتالاتىن ۇجىمدىق جيناققا ەنىپتى. ءتۇبىت يەك, تەمىرقانات ءبىر شوعىر جاس ولەڭ-جىرلارى اراسىنان بەدەلگە جىعىلىپ كورمەگەن, اقيقات ءۇشىن كىم-كىمگە دە بەلىن بەرمەي, كۇرەسۋمەن وتكەن بەلدى عالىم بەيسەمباي كەنجەباي ۇلى جاس اقىن سارباس اقتاەۆ ولەڭدەرىنە ءىلتيپات ءبىلدىرىپتى باسپاسوزدە. بۇل, ارينە ارقاشان مارتەبە! مىنە, وسى جاي سەبەپ بولدى دا س.اقتاەۆتىڭ سوناۋ 1963 جىلى جارىق كورگەن «تۇڭعىش كىتابىن» عالىم ارحيۆىنەن تاۋىپ, قولعا قايتا الۋعا تۋرا كەلدى.

مىنا قىزىققا قاراڭىز, بەيسەكەڭ ىلتيپاتقا السا, الاتىنداي بار ەكەن. اقىنتالاپ بالا سارباس اقتاەۆتىڭ «تۇڭعىش كىتابى» – ادەمى اقىندىقتىڭ كەپىلى بولىپ شىقتى.

جاۋلاعان قۇز-قيانىڭ جۇلا تارتىپ,

زىر قاعىپ ەركە بۇلاق بارادى ويناپ.

بىردە ورشىپ, بىردە ارىنداپ تۇرا تارتىپ,

سەكىرىپ تاستان-تاسقا سالادى ويناق, – دەپتى جاس اقىن «بۇلاق» اتالاتىن ولەڭىندە. كوز الدىمىزدا تاۋدان قۇلاي اققان اق بۇلاق ەلەستەپ قويا بەرەدى. ءجاي ەلەستەمەيدى, قيمىل-قوزعالىسقا ءتۇسىپ, سىڭعىرلاپ, سىلدىرلاپ جۇلقىنا اعىپ بارا جاتقان تاۋلى تۇما ەلەستەيدى. قيمىل-قوزعالىسقا تولى سۇلۋ سۋرەت قيالىمىزدى قىتىقتاپ, ويىمىزدى باۋراپ, كوگىلدىر كوكتەم دۇنيەسىنە ىڭكارلاندىرا, وزىنە باۋراي تارتىپ بارادى. قالا بەردى:

ساحناسىن كوكتەم سەرى دالاعا اشتى,

قىڭىر قىس ىزعىرىعىن الا قاشتى.

وزەندەر كەرنەيلەتىپ جونەلگەندە

قار ەلتىپ تولقىنىنا ارالاستى, – دەپ («قىزعال­­­­­داق») كوكتەمدى ەكىنشى ءبىر سۋرەتپەن سىزىلتا جونەلەدى. كوكتەم كەلبەتىندەگى سۇلۋلىق كوكپەنبەك قالپىندا كوڭىلىمىزگە سىزىلا كەلىپ قونىپ, تابيعي بوياۋ بولىپ كوڭىلىمىزگە ۇيالاپ جاتىر. ۇسىنىلعان شۋماقتار – اقىندىق كەپىلى ەدى دەمەگەندە, نە دەيمىز ەندى؟ الپىسىنشى جىلدارى (حح عاسىر) مۇنداي ادەمى, ءارلى, ويلى, سەرگەك سۋرەتتى ولەڭ جازۋ – قازاق پوەزيا­سى ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك ەدى-اۋ دەپ ويلايمىز. جۇقا جيناقتاعى ولەڭنىڭ دەنى كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىعار كوك ولەڭ. ءوز ۋاقىتىمەن ولشەي پىكىر ساباقتاعاندا ايتارىمىز – «تۇڭعىش كىتاپ» ولەڭدەرى سۋرەتتىلىگىمەن, وبرازدىلىعىمەن كەيبىر زامانداستارى پوەزياسىنان وق بويى وزىق تۇر. سارباس اقتاەۆتىڭ جانر الماستىرىپ, كوز جاۋىن الار كوركەم ولەڭنەن جۋرناليستيكاعا جول تارتىپ كەتۋىنەن قازاق ءباسپاسوزى ۇتتى, قازاق پوەزياسى ۇتىلدى دەمەگەندە نە دەيىك ەندى؟

ساكەڭ اقىندىقتى تاستاعانىمەن, اقىندىق ساكەڭدى ءبىرجولاتا تاستاماعان الايدا! اقىندىق قالامگەر كوڭىلىنەن ءبىرجولاتا ءوشىپ كەتپەي, وزگە جانر تۋىندىلارىنا بىرگە كوشىپ, قۇنار دارىتىپ بىرگە جۇرە بەردى. وچەرككە ءنار, اۋدارماعا بال بولىپ قۇپجاراسىپ بىرگە كەلەدى. اعىمداعى باسپاسوزدە قىزمەت اتقارا ءجۇرىپ اقتاەۆ اقىندىق الىمدىلىقپەن, قالامگەرلىك شالىمدىلىقپەن قيلى-قيلى قىزىقتى كوركەم وچەركتەر جازدى. ءارلى ءتىل, ءنارلى ويعا قۇرىلىپ, ىشكى ىرعاقپەن قۇيىلىپ جازىلعان ول وچەركتەردىڭ كەيبىرىن ىرىكتەپ «دالا تۋرالى تولعاۋ» (1971), «قاپشاعاي حيكاياسى» (1973), «بۇلار ءبىرىنشى بولىپ ەدى» (1975) سەكىلدى كىتاپتارىن جارىققا شىعاردى. وچەركى كوركەم اڭگىمە, ادەمى نوۆەللا, ءتىپتى دەرەكتى حيكايات دارەجەسىندە جازىلعان دەرلىك بۇل دۇنيەلەر رەسپۋبليكالىق بايقاۋلاردا ءبىرىنشى جۇلدە, ەكىنشى بايگەنى تالاي وڭگەرىپ ەدى كەزىندە.

س.اقتاەۆ – جۋرناليستيكادا ايتۋلى شەبەر. تاقىرىپ تاڭداۋى, ماتەريال جيناۋى, كەڭ تىنىس, كوركەم دە كەستەلى ءتىل قۇنارى, دوڭگەلەنگەن كومپوزيتسيالىق ءبىتىم – ونىڭ وچەركتەرىن مەيلىنشە تارتىمدى, سونشالىقتى سۇيكىمدى ەتە تۇسەدى. ء«تاتتى, ءتاتتى دەي بەرگەنمەن تىلگە ءدام ۇيىرىلمەسى بەسەنەدەن بەلگىلى عوي, از-ازداپ مىسالعا جۇگىنەلىك. ونىڭ ءبىر وچەركى بىلاي باستالادى:

«شۋدان شىعا-اق كوسىلە تارتقان كەر دالا, كەڭ دالا حان تاۋىنا بارىپ ءبىر-اق تىرەلەدى. جالىندا جەل ويناپ, جونىندا ساعىم بيلەپ قۇلازىپ قانا جاتاتىن قىرىڭ قازىر بۇل ەمەس» («جاس تا بولسا باس»). سۋرەتتى ەمەس پە؟ كانىگى شەبەردىڭ قولىنان شىققان شىنايى سۋرەت!

«ەر ءولىمى ەڭكەيگەن كۇن سياقتى: جارقىلى سونسە دە, جالقىنى قالادى». («امانكەلدى ارداگەرلەرى»). حاس سۋرەتكەردىڭ قولىنا سيرەك تۇسەر جۇپ-جۇمىر, شىپ-شىمىر ايشىقتى وي عوي بۇل! 

ء«يا, كەربەز كوكشە. ءبىر ساباققا شىققان ەكى گۇل ىسپەتتى ءبىر-بىرىنەن جۇبىن جازبايتىن وسىناۋ ەگىز ۇعىم ءسوز ويعا ورالعاندا اسپانعا قول سوزعان الىپ شىڭدار مەن ايدىنىندا اي جۇزگەن اينا كولدەر, ءيىسى جۇپار اڭقىعان جاسىل ورمان مەن بەتكەيىندە ىرىس شالقىعان بۇيرا بەلدەر كوز الدىڭا كەلەدى. كۇز كەۋدەسىن تەۋىپ, قۇلدىراي اققان بۇلاقتار, ارىستانداي اتىلىپ, اساۋداي ارقىراعان وزەندەر... ءبارى-ءبارى كوزدىڭ جاۋىن الىپ, قيالىڭدى قىتىقتايدى» ء(«وڭىرى گۇلدى, ءومىرى نۇرلى ولكە»).

العا تارتىلعانداي ايشىقتى, سۋرەتتى كوركەم جولدار قالامگەر اعا تۋىندىلارىندا قانشاما دەسەڭىزشى؟! بۇل ءجۋرناليستى بىلاي قويعاندا جازۋشىمىن دەپ جۇرەگى كەۋدەسىنە زورعا سيىپ جۇرگەن كوپ قالامداس ۋىسىنا تۇسە قويماعان, تۇسىنە ەنە قويماعان كوركەم دە كوسەم سۋرەتتەر. جۋرناليست بولا ما, جازۋشى ما كوركەم ويلاۋعا شاقىرىپ تۇرار اسىل ۇلگى, قالامگەرلىك قازىنا!

تەرە بەرسەڭ, قالامعا ىلىنەر قاناتتى ءسوز, سۋرەتكە جەتەلەيتىن ءتىرى تىركەستەر كوپ قالامگەردە. قاناتتى ءسوز – قۋاتتى ءسوز! كوڭىلىڭە قونا كەتەدى. تەرە بەرسەڭ, قالامعا ىلىنەر كورىكتى ويدان تۋعان كوركەم سۋرەت كوپ قالامگەردە. كوزىڭمەن وقى, كوڭىلىڭە توقى! جۋرناليستيكانى قاناعات تۇتقان بەرەكەلى بەيىلدەن تۋعان قازىنا! وقىرماندى كوكجيەككە, تۋىندىگەردى كوركەم پروزاعا جەتەلەي جونەلگەلى تۇرعان كورىكتى ءسوز, ونىكتى ويلار عوي بۇلار! قالاي سۇيسىنبەيسىڭ؟!

اقتاەۆ كوڭىلىندەگى اقىندىق ونى كوركەم اۋدارمادا دا جەلەپ-جەبەپ كەلە جاتقانى حاق. اۋدارما دا قازاق ءۇشىن قادىرسىز كاسىپ بولىپ كەتتى سوڭعى كەزدەرى. و, ايتپەسە, «اۋدارما – ونەر» (ك.چۋكوۆسكي), ونەر بولعاندا دا بار عوي, ءتولتۋما اۆتورىمەن جارىساتىن ءبىلىم, ىشتەي باسەكەلەسىپ اسسام دەپ ارپالىساتىن بىلىكتى كەرەك ەتەتىن قياپات ونەر! ول ءارىسى ا.ق ۇلىبەكوۆ, ب.مالدىباەۆ, ءا.بەگيشەۆ, بەرىسى ءوزى قويان-قولتىق جۇمىس ىستەگەن ج.ىسماعۇلوۆ, ن.سىزدىقوۆ, ن.ورازبەكوۆ, ءا.سۇلەيمەنوۆ, ك.سەيدەحانوۆ سەكىلدى زامانداستارىنان ۇيرەنە ءجۇرىپ, جارىسا اۋدارما جاسادى. اۋدارما جاساعاندا دا, اۋدارمانى ونەر بيىگىنە كوتەرە شىعارماشىلىق تازا بەيىلمەن بەرىلە ءتارجىمالايتىن مايتالمانىڭنىڭ ءوزى! اسىرەسە, سوڭعى جىلدارى قالامداس اعا قالامشىلىق دارىن قابىلەتتى كوركەم اۋدارماعا قۇمبىل بۇردى. قازاق ەلىن سۇيگەن, جەرىنە سۇقتانعان قازاقۋار قالامگەر د.ن.مامين-سيبيرياكتىڭ ءار جىلدارى جازىپ, ءار جەردە جاريالانعان اڭىز, اڭگىمە, پوۆەست, جولجازبا, ماقالالرىن جيناپ-تەرىپ اۋدارىپ, «جاپان دالانىڭ جاناشىرى» – دەپ باسىن بىرىكتىرىپ ماقالا جازعان, «اق بوز ات» اتاپ ارنايى كىتاپ شىعارعانى – ۇلتجاندى جادتان تۋعان ۇسىنىقتى ءىس! اۋدارمانىڭ كەز-كەلگەن ساتىنە كوز تىگىپ, كوڭىل جىبەرسەڭىز – تۇپنۇسقا تابيعاتىنا تەرەڭ بويلاپ, ءتىل مايەگىن توگىلدىرىپ تارجىمالاعان شەبەرلىك ۇلگىسىنە تاپ بولاسىز. اقىندىق ءھام پروزاشىلىق قاسيەتتىڭ ءبىر كىسى بويىنان تابىلۋى وسىندايدا اۋدارماشى ءۇشىن باسى ءبۇتىن ەن بايلىق. اۋدارمادا, تۇپنۇسقا ىرىققا جىبەرسە, اقتاەۆ اقىن بولىپ ەگىلەدى, اقىنجاندى پروزاشى بولىپ توگىلەدى. تىڭداپ كورىڭىزشى «قازاق دالاسى قانداي عاجاپ. توبەسىندە توڭكەرىلگەن ءتۇپسىز زەرەندەي كوكپەڭبەك اسپانىن ايتسايشى! قىردىڭ جۇلدىزدار جىمىڭداعان ءتۇنى ءتىپتى تاماشا عوي. سونىڭ بارىنەن حابيبوللانىڭ ءوزى مەن بايبىشەسى ءازيپا تۇراتىن سۋ جاڭا اقبوز ءۇيى ارتىق. ويتكەنى وندا بۇلدىرشىندەي جاس ارۋ گۇلزەينەپ بار.» ورىس تىلىنەن اۋدارىلعانداي ەمەس, قازاق قالامگەرى جازعانداي تابيعي سۋرەت.

نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى كنۋت گامسۋننىڭ «اشارشىلىق» اتالاتىن ايگىلى, اسا قىمباتتى شىعارماسىن 1932-33 جىلعى اشارشىلىقتىڭ «باعاسىن» بىلەتىن ءبىزدىڭ ساكەڭ ايتا قالعانداي كوركەم ەتىپ اۋدارىپ شىقتى. سان رەت قايتالاي وقىعان سۇيىكتى شىعارمانى سالىستىرىپ تاعى ءبىر وقىپ شىققاندا قاتتى ريزا بولعانىمىزدى جاسىرمايمىز. ءيا, ول مايتالمان ءتارجىمان!

مىنە, وسىنداي اقىنبەيىل جۋرناليست, مايتالمان ءتارجىماندى ءبىر كۇنى قالامداس اعاسى جۇماعالي ىسماعۇلوۆ شاقىردى. دەنساۋلىعى سىر بەرىپ, تازا وتىرعىزعان شاعى. ءومىرىنىڭ اقابالى ءساتى. ازەر سويلەپ وتىر. ءوزى سوڭعى كەزدەرى جازىپ, اياقتاپ كەتسەم دەپ قۇمبىل كىرىسكەن ەكى تۋىندىسى اياقسىز قالعالى تۇر. ءبىرى عابيت مۇسىرەپوۆ شىعارماشىلىعى تۋرالى مونوگرافيا دا, كەلەسىسى ادەبيەت سىنشىسى, مادەنيەتتانۋشى قايراتكەر ءىلياس وماروۆ جايىندا «ونەگەلى ءومىر» سەرياسى بويىنشا جازىلار دەرەكتى-عۇمىرنامالىق كىتاپ. ادەبيەتشى عالىم, مايتالمان اۋدارماشى جۇمەكەڭ سارباستاي ءىنى قالامگەرگە ءىلياس وماروۆ جايىندا جازىپ باستاعان دەرەكتى عۇمىرنامالىق كىتابىن امانات ەتتى. جاۋاپكەرشىلىك سالماعىن سەزىنگەن ساكەڭ قينالىپ باقتى. شاراسىز. ۇزاماي قيماس اعا كوز جۇمدى. اعا الدىنان قينالىپ شىققان سارباس اقتاەۆ سىيلاس اعا اماناتىن اق ادال اتقارىپ, كوڭىل تورىندە تۇراتىن شىرايلى شىعارما جازىپ اياقتادى.

ە, ەي, ءسويتىپ, ساكەڭ قاي جانر قۇلاعىن ۇستاسا دا ارىمەن ارلاسىپ, بارىن بازارلى ەتىپ بەرىپ كەلە جاتقان قالامگەردەن. ونىڭ بۇل ورايدا مارتەبەسى بيىك, مەرەيى ۇستەم!

ۋاقىت كىسىنى ارقيلى موشقايدى, سىناي وتىرىپ, ارقيلى تۇلعالايدى. ساكەڭ ۋاقىت كەلبەتىندە مول مۇمكىندىكتىڭ, قاناعاتشىل بەيىلدىڭ, ۇلكەنگە ءىنى, كىشىگە (ساپار الدىندا بەلىن بۋار) جاقسى اعا بولا بىلگەن كىسىلىك بولمىستىڭ ادامى بولىپ تۇلعالاندى. ساكەڭمەن كەشەگى ۋاقىتتىڭ نالاسىن قوسا ارقالاعان «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىندە قالامداس بولىپ قىزمەت اتقاردىق. ساكەڭ باسشى. ءبىز قوسشى. جۋرناليستيكادا باسشىڭ سارباستاي ءبىلىمدى, كىسىلىكتى, شەرحانداي باتىل بولسا – ءبىر باقىت! ساكەڭ جەتەلى باسشىمىز بولا ءبىلدى. باسشىمىزدان كورگەن جاقسىلىعىمىز بوزباستانعان بۇگىن دە ءبىزدىڭ جۇرەگىمىزدى جىلىتىپ تۇرادى. ءبىر مىسقال ءبىر مىسال. 1987 جىل. كپسس ورتالىق كوميتەتىنىڭ «قازاق ۇلتشىلدىعى تۋرالى» قاۋلىسىنىڭ قابىنداپ تۇرعان كەزى. ورتالىقتان ۇلتشىلدىقتى تەكسەرۋ, اشكەرەلەۋ ءۇشىن ءۇيىرىلىپ قاباعى سالىڭقى ارنايى كوميسسيا جاتىر. كوميسسيا جەتەكشىسى, ءبىر كەزدە قازاقستاننان ەكىنشى حاتشىلىقتان قۋىلعان م.س.سولومونتسەۆ ارامىزدا ءجۇر زىركىلدەپ. زىركىلى ءزىلدى. مىنە, وسىنداي قىسىلتاياڭ ۋاقىتتا اتى «قازاقفيلم», زاتى «ورىسفيلم» بولىپ كەتكەن كينوونەرىمىز جايىندا «قازاق كينوسىنىڭ ۇلتتىق بەتى قايدا؟» (№124 (18699), 29 مامىر 1987 ج.) اتالاتىن اششى سىن ماقالا جازىپ جاريالادىق. جاريالادىق تا ايىقپاس بالەگە قالدىق. سلاۆيان تۇقىمداس كينوگەرلەر ەلىرىپ العان. وعان ءتىلى قازاقشا شىقپاعان ورىسقول قازاقتار كەلىپ قوسىلسىن. ورتالىق كوميتەتكە جازىلعان حاتتا «ۇلتشىل» دا, «ناقۇرىس» تا ءبىز بولىپ شىعا كەلدىك. جاعداي ۋشىقتى. قينالدىق. ارقاسىن توسىپ امان الىپ قالعان اعانىڭ ءبىرى «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتى باس رەداكتورىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى سارباس اقتاەۆ ەدى! اشتىقتا جەگەن قۇيقانىڭ دامىندەي تار قىسپاقتا كورگەن ول جاقسىلىقتى قالاي ۇمىتايىق؟!

 بىرەۋلەر بولادى جۋرناليستيكانىڭ تورىسىنا جارامايتىن يلەۋى قانباعان دۇمبىلەز دۇنيەسىن جازۋشىلىق ك ۇلىگى ەتىپ كورسەتكىسى كەلەتىن. قىزمەتىن بۇلداپ, ءتوسىن سابالاپ ءجۇرىپ مەملەكەتتىك سىيلىق الادى وندايلار ۇيالماي-قىزارماي. بەتكە كون جاماۋ دەيسىز بە؟ جاماۋدىڭ دا كەرەگى جوق. بەتتىڭ ءوزى كون ەكەن عوي, ءباتىر-اۋ. تىرشىلىككە جۇرگەن تەكىرەك كوڭىل, قام كوكىرەك تاريح-اقساقالعا جۇرمەيتىنىن بىلمەيدى-اۋ وندايلار. تاريح ەشكىمنىڭ ەركەلىگىن كوتەرمەيدى. ءارلى قالام, ءارسىز قادام دۇنيەلەرىن ءار ۋاقىتتا ءارتۇرلى ەلەپ-ەكشەپ, ءار پەندەنى ءوز ورنىنا قويادى كارى تاريح. تاريح بىزدەن باستالمايدى. بىزبەن اياقتالمايدى. وسى ورايدا, كوپ ارىپتەس, كوپ زامانداسىنا قاراعاندا كوڭىلى كوركەم ءسوز كومبەسىنە جاقىن, كوركەم تانىم يەسى بولا تۇرا, سارباس اقتاەۆ كورىنىپ قالايىن پەندە-پيعىلمەن بويدا باردى كوزگە ۇرىپ جالتىراماعان, بويدا باردى حالقىنا ۇسىنىقتى ۇسىنۋمەن كەلە جاتقان قاناعاتشىل جان. اسىلى ول ارزانمەن كوزگە ۇرىپ جالتىراعاننان گورى , بويدا بار اسىلىمەن جارقىراعاندى حوش كورەتىن ادام. ورتاشا اقىن, ورتاشا جازۋشى بولعاننان گورى كوركەم ءتىلدى, وزىق ويلى جۋرناليست, تۇپنۇسقامەن تىرەسىپ, جازۋشىمەن جارىسىپ اۋدارما جاسايتىن ارلى اۋدارماشى بولۋدى قالاعان سەبەبى دە وسى ۇستانىمنان تۋسا كەرەك. اۋەل باستا ادەبيەت الەمىنە كەلگەن بەتتە ول:

 لاۋلاپ جانباي نەمەنە اتىم ادام –

 بويدا باردى كوزگە ۇرىپ جالتىرامان.

 قاراپايىم شىندىقتان وي جاڭارتام

 جۇدەۋ ءسوزدىڭ قاجەتسىز داڭقى ماعان, – دەگەن ەدى. سوزىندە تۇردى. كوبىمىز كىسىلىك بولمىسىنا, قالامگەرلىك ادالدىعىنا سۇيسىنە قارايتىن جاقسى اعاعا الىستان تەلەفون شالىپ, ءحالىن بىلەتىنىمىز بار. ءبىر تەلەفون شالعاندا: «سوڭعى مۇشەل... ارعى جاعى بەيمالىم دۇنيە» دەگەنى بار. ءبىز 95-ءىن تويلاۋ ۇستىندەگى الجەكەڭدى العا تارتتىق. سىيلاس كوڭىلدەن ەركەلەي بەرەتىن شىرايمەن سافۋان شايمەردەنوۆ: «الجەكە جۇزگە كەلىڭىز!» – دەمەي مە؟! سوندا الجەكەڭ: ء«تايت نايساپ, جۇزدەن ارتىق سان بىلمەيسىڭ بە؟» – دەگەن... جۇزگە دەيىن دە ءبىرسىپىرا سان بار, ساكە! جۇزدەن كەيىن دە... ءناسىپ بولسا نەسى بار؟! ءيا, سىيلاس اعا سارباس اقتاەۆ اق قارلى, مۇز قۇرساعان, الاساپىران بوراندى تاۋعا بەتتەپ بارادى. جولى بولسىن, ابزال اعانىڭ! شىلاۋىندا قىدىر اليكسالام ءجۇرسىن!

 

قۇلبەك ەرگوبەك

 

تۇركىستان

 

سوڭعى جاڭالىقتار