كاتونقاراعايدى قالاي ساقتاپ قالامىز؟

الايدا تالايدىڭ ارمانىنا اينالعان شەكارا شەبىندەگى, ەلدىڭ شەتى, جەلدىڭ وتىندەگى كاتونقاراعايدا سوڭعى جىلدار مۇعدارىندا حالىق سانى ازايىپ بارا جاتقانى اششى دا بولسا, شىندىق. «ارقادا قىس جايلى بولسا, ارقار اۋىپ نەسى بار؟» دەمەكشى, التايدان جۇرتتىڭ اۋا كوشۋىنە سەبەپ كوپ. سەبەپتىڭ ءبارىن جىپكە تىزسەك, الىسقا كەتەرمىز. كوشەر جۇرت كوشتى, كەتەر حالىق كەتتى. قازىرگى ەڭ ۇلكەن, ءتۇ­يىن­دى ماسەلە – ەلدە قالعان اعاي­ىندى ساقتاپ قالۋ بولسا كەرەك. جاقىندا وسى ماقساتتا بۇرىن­عى اۋدان ورتالىعى – كاتون­قا­راعاي اۋى­لىندا «كا­تونقاراعاي اۋدانىنىڭ بولا­­شا­عىنا سانالى كوزقاراس» اتتى ينۆەس­تي­تسيالىق فورۋم ءوتىپ, وسى اۋدان توپى­راعىنان تۇلەپ ۇشىپ, بۇگىندە قاناتى قا­تايعان ءىرى كاسىپكەرلەر تۋعان مەكەن­دەرىن تۇلەتۋ, ەل ەڭسەسىن كوتەرۋ جايىن اقىلداستى.

اۋىلدا 15 جىلدا ادام قالماۋى مۇمكىن

كاتونقاراعايدىڭ ءىس باسىندا, بيزنەس سا­لاسىندا جۇرگەن ازاماتتارى فو­رۋمعا قۇر كەلمەپتى, جەرگىلىكتى جۇرت­تى سەر­پىلتۋگە سەپتىگى تيەر ناقتى ۇسىنىستارىن, جۇيەلى جوسپارلارىن الا كە­لىپتى. ويعا العان جوسپار-جوبا­لارىن تەزدەتىپ قولعا الۋ ءۇشىن ءۇش-ءتورت اي بۇرىن سەرىك تولىق­پاەۆ, قايرات احمەتوۆ, عاني شايمەردەنوۆ باستاعان مەتسەناتتار «كاتونقاراعاي اۋدا­نىنىڭ تۇراقتى دامۋى» اتتى قوعامدىق قور قۇرعان ەكەن. «تەاتر كيىم ىلگىشتەن باس­تالادى» دەمەكشى, قور العاشقى قانات­قاقتى جۇمىستارىن اۋدان ور­تالىعى – ۇلكەن نارىن مەن كا­تونقاراعاي اۋىلدارىن سان جىل قوردالانعان قوقىستان تازار­تۋدان باستاپ, 10 ميلليون تەڭ­گەگە ەكى ەلدى مەكەندەگى قوقىس الاڭ­دارىن رەت­كە كەلتىرىپ, ارنايى قورشاۋ ورناتتى. ەڭ ماڭىز­دىسى, قور كاتونقاراعاي اۋدا­نىن دامىتۋدىڭ 10 جىلدىق جوس­پارىن ازىرلەدى. جوسپاردى ازىر­لەۋ ءۇشىن اۋدان­نىڭ بۇگىنگى جاع­دايىنا بارلىق سالا بويىن­­شا ساراپتاما جاسادى. قور ۇسىنعان مالىمەت­تەرگە سۇيەنسەك, سوڭعى 18 جىلدا اۋدان حال­قى 48 پايىزعا ازايعان (قازىرگى تۇرعىن­دار سانى – 23 207 ادام). تەك سوڭعى ەكى جىل­دا اۋداننان 3 مىڭنان استام (2017 جىلى – 975, 2018 جىلى – 2355) ادام كوشىپ كەتتى.

قور قازىردەن باستاپ ءتيىستى ءىس-شارا­لاردى جەدەلدەتىپ قولعا الماسا, كاتونقاراعايدىڭ 2609 تۇرعىنى بار 13 اۋىلى اقشارباق (9), قۇندىزدى (23), قاراجال (51), بەكالقا (36), الىباي (52), سوگورنوە (75), نوۆو­پولياكوۆكا (358), پريمورسكوە (118), سولونوۆكا (760), بەسۇي (83), بال­عىن (287), مويىلدى (55), جاڭا-حاي­رۋزوۆكا (702) 5, 6259 تۇرعىنى بار 15 اۋىلى اقسۋ (649), سەننوە (209), اق­قاينار (755), توپقايىڭ (517), بەرەل (457), جازوبا (154), ورنەك (127), جامبىل (348), بارلىق (368), جۇل­دىز (218), بەلقاراعاي (501), كىشى نارىن (637), سولداتوۆا (900), ۇش­بۇلاق (157), كوكباستاۋ (262) 10, ال 14 339 تۇرعىنى بار 20 اۋىلى ۇل­كەن نارىن (4552), كاتونقاراعاي (3262), ورەل (1125), قايىڭدى (200), ال­تىنبەل (1102), شىڭعىستاي (608), كوكتەرەك (302), كوروبيحا (383), ارشاتى (375), قىزىلجۇلدىز (242), ۇشتوبە (175), جاڭا-ۇلگى (348), سۆينچاتكا (77), ەگىندى (169), اقمارال (144), ەڭبەك (355), مايەمەر (600), قابىرعا (217), شۇباراعاش (51), راحمان قاينارى (52) 10-15 جىل­دان استام ۋاقىتتان كەيىن جابىلۋى مۇمكىن دەگەن بولجامدارىن العا تارتتى. ارينە اۋىل دەسەك اۋەلى مەك­تەپ ەسكە تۇسەدى. قور الداعى 2-4 جىل كولەمىندە اقمارال, جۇلدىز, جاز­وبا, ۇشتوبە, بالعىن, قايىڭدى, قا­بىرعا, قىزىلجۇلدىز, كوكتەرەك, ەڭبەك اۋىلدارىنداعى 323 وقۋشىسى, 220 مۇعالىمى بار 12 مەكتەپ, 5-6 جىل كولەمىندە سەننوە, بارلىق, جاڭا-ۇلگى, ارشاتى, سولداتوۆا, جامبىل, نوۆوپولياكوۆكا, توپقايىڭ, مايەمەر, بەرەل, بەلقاراعاي, كىشى-نارىن اۋىلدارىنداعى 956 وقۋشىسى, 250 مۇعالىمى بار 13 مەكتەپ, ال 7-15 جىل كولەمىندە اقسۋ, سولونوۆكا, شىڭ­عىستاي, جاڭا-حايرۋزوۆكا, كاتون­قاراعاي, ورەل, ۇلكەن نارىن اۋىلدارىنداعى 2352 وقۋشىسى, 300 مۇعالىمى بار 12 مەكتەپ جابىلۋ قاۋپى بار دەپ ەسكەرتتى. ارينە اۋىلدار مەن مەكتەپتەردىڭ جابىلۋىنان بەتىن اۋلاق قىلسىن دەيمىز. دەگەنمەن «ساقتىقتا قورلىق جوق».

 تۋريزم كلاستەرىنە 500 ميلليون تەڭگە بولىنەدى

ەندى وسى اۋىلدار مەن مەكتەپتەر­دىڭ جابىلماي, جاندانا ءتۇسۋى ءۇشىن اۋدان ازاماتتارى نەندەي ىستەردى قولعا الۋى كەرەك؟ قوردىڭ جوسپارى قانداي؟ ينۆەستيتسيالىق فورۋمدى اشقان كا­تونقاراعاي اۋدانىنىڭ اكىمى رەنات قۇرمامباەۆ اۋداننىڭ تۋريستىك الەۋەتى زور بولعانىمەن كە­لۋ­شىلەرگە كەدەرگى كەلتىرەتىن جايت­­­تاردىڭ بار ەكەندىگىن ايت­تى. «اۋدانىمىز شالعايدا ور­نا­لاسقان, بىردە ءبىر ءوندىرىس ورنى جوق, تۇرعىندار نەگىزىنەن اۋىل شا­رۋا­شىلىعىمەن كۇندەرىن كورىپ وتىر. تۋريزم – تەك جاز ماۋسىمىندا عانا. سوندىقتان اۋداندا قىسقى ءتۋريزمدى دامىتساق دەيمىز. اۋدانعا كەلەتىن تۋريستەر تاماقتانۋ جاعىنان قينالادى. وسكەمەن مەن التاي اۋدانىنىڭ اراسىندا ءدامحانا كوپ. ال ۇلكەن نارىن مەن بەرەل اراسىندا جالعىز عانا ءدامحانا بار. وسى رەتتە ءبىز بيزنەس وكىلدەرىمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەۋگە, ۇسىنىستاردى قابىلداۋعا دايىنبىز. حالىق كوشىپ جاتقانىمەن اۋدانعا ەلىمىزدىڭ وزگە وڭىرلەرىنەن كوشىپ كەلىپ جاتقان تۇرعىندار دا بار. ەڭ ماڭىزدىسى, ءبىز «بالىق بەرمە, قارماق بەر» قاعيداسىن ۇستانىپ جەرگىلىكتى حالىقتى تابىس تابۋعا ۇيرەتۋىمىز كەرەك», دەدى ول.

فورۋمدا ءسوز العان «كاتونقارا­عاي اۋدانىنىڭ تۇراقتى دامۋى» قوعام­دىق قورىنىڭ ءۇش قۇرىلتاي­شىسىنىڭ ءبىرى, «Aitas KZ» اق باس ديرەكتورى سەرىك تولىقپاەۆ اۋدانداعى حالىقتىڭ كوشىن توقتا­تىپ, ەلدىڭ ەڭسەسىن كوتەرۋ ءۇشىن كا­تون­قاراعايدا تۋريستىك, اگرارلىق جانە ءبىلىم كلاستەرىن بىردەي دامىتۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتىپ, قور الداعى 10 جىل كولەمىندە اۋدانداعى ەڭ ۇلكەن ءۇش ەلدى مەكەندى – ۇلكەن نارىن, كاتونقاراعاي مەن ورەلدى ءومىر ساپاسى الەمدىك دەڭگەيگە ساي­كەس كەلەتىن اۋىلدار قاتارىنا قو­سۋدى جوسپارلاپ وتىرعاندارىن جەت­كىزدى. قور الداعى 10 جىلدا وسى ءۇش اۋىلدا شاعىن اۋەجاي, فين ۇلگى­سىندەگى بالاباقشالار, اعىل­شىن ءتىلىن تەرەڭدەتىپ وقىتاتىن جە­كەمەنشىك مەكتەپتەر, تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيتىن ءدارىحانالار مەن ءدامحانالار, جىل بويى توقتاۋسىز قىزمەت كورسەتەتىن ءبىلىم بەرۋ لاگەر­لەرىن, زاماناۋي قۇرىلعى­لارمەن جاب­دىقتالعان ەمحانالاردى اشىپ, اربات كوشەسى, بالالار الاڭدارىن, «ۇرپاقتار ساباقتىعى» باعدارلاماسى اياسىندا كوتتەدجدى كۆارتال مەن سپورت كەشەنىن سالىپ, بيزنەس يدەيا­لارعا شاعىن گرانتتار بەرۋدى جوسپار­لاعان ەكەن. ء«بىز قوردى قۇرماس بۇ­رىن اۋداننىڭ وزىق تۇستارى مەن وسال تۇستارىن ابدەن سارالادىق. ساراپ­شى­لارمەن كەزدەستىك. قوردى قۇرۋ­داعى ماقسات-مۇراتىمىز – تابىس تابۋ, قايىرىمدىلىق كومەك كورسە­تۋ ەمەس, اۋداندى كوتەرۋ, تۇرعىن­دار­­دىڭ جۇمىس ىستەۋىنە مۇمكىندىك بەرۋ. مۇنى وسى قاسيەتتى توپىراقتا تۋىپ-وسكەن كاتوننىڭ تۋمالارى, ءبىز قولعا الماساق, سىرتتان كەلىپ ەشكىم ىستەمەيدى. بۇل جەردە قوعام, بيلىك پەن بيزنەس ۇشەۋىنىڭ سينەر­گياسى, ياعني بىرلىگى كەرەك. بۇل شارۋا كاتونقاراعايدىڭ ءاربىر تۇرعى­نىنىڭ ەرىك-جىگەرىن, تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن قاجەت ەتەدى. جوعارىدا اتاپ وتكەن جوبالار­دى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ۇلكەن ينۆەستي­تسيا, قوماقتى قاراجات قاجەت. وسى ىسكە اۋداننىڭ ۇلكەندى-كىشىلى كاسىپكەر ازا­ماتتارى ۇلەس قوسادى دەگەن سەنىم­دەمىن» دەگەن سەرىك تولىقپاەۆ تۋعان جەرىندە تۋريستىك كلاستەردى وركەندەتۋ ءۇشىن ءوز قالتاسىنان الداعى 10 جىل كولەمىندە جىل سايىن 50 ميلليون تەڭگەدەن 500 ميلليون تەڭگە قاراجات بولۋگە ءازىر ەكەندىگىن جەتكىزىپ, جەر­لەس­تەرىن ءبىر جەلپىندىرىپ تاستادى. كاسىپ­كەر بۇل قاراجات اۋداننىڭ تۋريزم سالاسىنداعى بارلىق ماسەلەسىن شەش­پەسە دە, وسى سالاداعى بىرقاتار تۇيت­كىلدەردى تارقاتۋعا, حالىقتىڭ ەكونوميكالىق ءبىلىمىن ۇلعايتۋعا, ەكولوگيالىق ساۋاتىن اشۋعا, كاسىبىن ەندى باستاعان ازاماتتارعا قول ۇشىن سوزۋعا سەپتەسەتىنىنە سەنىمدى.

 «جۋسان» جەرلەستەردى شاقىرادى

قور اۋدان جۇرتشىلىعى نازا­رى­نا ۇسىنىپ وتىرعان جوبا­نىڭ ءبىرى «جۋسان» دەپ اتالادى. جوبا شەڭبەرىندە ۇلكەن نارىن, كاتونقاراعاي جانە ورەل اۋىلدارى­نىڭ ماڭىندا, تابيعات اياسىندا كوت­تەد­جدى اۋىل سالۋ جوسپارلانعان. «بۇرىن اۋداندا تۇرىپ كوشىپ كەتكەن جەرلەستەرىمىز اراسىندا تۋعان جەرىنە قايتا ورالعىسى كەلەتىندەرى دە بار. بىراق بارايىن دەسە دايىن­ تۇرعان ءۇيى جوق. سوندىقتان ءبىز بۇل جوبانى اۋدانعا قايتا كەلۋگە نيەتتى ازامات­تارعا  ارناساق دەيمىز. ولار وسى ۋاقىتقا دەيىن العان ءبىلىمىن, جي­عان تاجىريبەسىن ەلگە, جاس ۇرپاق يگى­لىگىنە جۇمساپ, بىلگەندەرىن ۇيرەتسە, وقىتسا دەيمىز. ءبىز ۇلكەن نارىن مەن كاتونقاراعاي اۋىلدارىنان كوتتەدج­دەردىڭ سالىناتىن ورنىن دا بەلگىلەپ قويدىق. قالادا بار جاعداي­دىڭ بارلىعى جاسالادى. جەكە اكىم­شىلىگى بولادى. قورشاعان ورتامەن ۇيلەسىمدە بولۋى ءۇشىن تەك تابيعي ماتە­ريالداردان تۇرعىزىلاتىن بۇل ۇيلەر جالعا بەرىلۋى دە مۇمكىن, قوناق­ۇي نومىرلەرى دە بولۋى مۇمكىن. ول جاعىن پىسىقتاپ جاتىرمىز. تەك وسى جوباعا ينۆەستور قاجەت», دەيدى س.تولىقپاەۆ.

قوعامدىق قور ەڭ اۋەلى اۋداندا تۋ­ريستىك كلاستەردى دامىتۋدى جوس­پارلاپ وتىر. بۇگىندە اۋدان ەكونوميكاسىنداعى ءتۋريزمنىڭ ۇلەسى 1 پايىزدى عانا قۇرايدى ەكەن. «كاتونقاراعاي اۋدانىنىڭ تۇراقتى دامۋى» قوعامدىق قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى سەرىك ءجۇنىسوۆ­تىڭ ايتۋىنشا, قور الداعى 10 جىل كولەمىندە اۋدان ەكونوميكاسىنا تۋريزمنەن تۇسەتىن تابىستى 30 پايىز­عا دەيىن كوتەرۋدى كوزدەپ وتىر. «قازىر­گى ۋاقىتتا كاتونقاراعايدا ءبىر مەزگىلدە 555 ادامدى قابىلداي الاتىن 30 قوناقۇي بار. جول بويىندا قىزمەت كورسەتەتىن نىساندار سانى – 14. اۋدانعا كەلەتىن تۋريستەردىڭ جىل­دىق كورسەتكىشى 6 مىڭ ادام ار جاق-بەر جاعىندا. جوعارىدا اتاپ وتكەن 30 پايىزعا جەتۋ ءۇشىن قوناق ۇيلەر سانىن 80-گە جەتكىزۋىمىز كەرەك. قوناقۇيلەر ءبىر مەزگىلدە 3105 ادامدى قابىلدايتىنداي بولۋى قاجەت. دەمەك, اۋدان جىلىنا 6 مىڭ ەمەس, 70 مىڭ تۋريستكە قىزمەت كورسەتەتىن دەڭگەيگە جەتكەنى ابزال. اۋداننىڭ حالىق كوشىپ جاتقان اۋىلدارىندا ەتنو تۋريزم مەن ەكولوگيالىق ءتۋريزمدى دامىتۋعا كۇش سالاتىن بولامىز. ۇلكەن عيماراتتار سالمايمىز, تۋريستەرگە كيىز ءۇي ۇلگىسىندەگى نىسانداردا قىزمەت كورسەتىلەدى» دەيدى ول.

فورۋمدا قىرعىزستان مەن موڭ­عوليادان, ەلىمىزدىڭ نۇر-سۇلتان, الماتى قالالارىنان كەلگەن تۋريزم سالاسىنىڭ بىلىكتى ماماندارى كاتونقاراعايدا ءتۋريزمدى قالاي دامىتۋ, تۇرعىنداردى قالاي وقىتۋ كەرەكتىگى جايىنداعى ويلارىن ناقتى مىسالدار كەلتىرە وتىرىپ ورتاعا سالىپ, تاجىريبەلەرىمەن ءبولىستى.

 ۇتىمدى ۇسىنىستار

ايشا مامبەتاليەۆا,

«قىرعىز تۋريزم وسوو» ديرەكتورى: 

– تۋريزم سالاسىندا 15 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلەمىن. اۋەلدە ەكو تۋريزم ءسوز بولعاندا قىرعىز اعايىن­دارىڭىز دا «ساسىق تۋريس­تەر بىزگە نە كەرەك؟» دەپ ات-تونىن الا قاشقان بولاتىن. قوناقجايلىق كوش­پەندىلەردىڭ قانىندا بار دۇنيە عوي. ەشتەڭەنى ويلاپ تابۋدىڭ قاجەتى جوق. مىسال رەتىندە قىرعىزستاننىڭ نارىن وبلىسىنىڭ كوچكور اۋىلىن ايتايىن. باسىندا بۇل اۋىلعا ەشكىم بارمايتىن. حالىق كوشىپ, اۋىلدا ۇلكەن كىسىلەر عانا قالعان بولاتىن. سويلەستىك, وقىتتىق. قازىر كوچكور اۋىلى ءتۋريزمىنىڭ كوش باسىندا تۇر. 2000 جىلى قىرعىزستان اۋىلدارى بار-جوعى 18 تۋريست قابىلداسا, 2006 جىلى بۇل كورسەتكىش 6 مىڭعا جەتتى. ەگەر كاتونقاراعايدا شەتەلدىك تۋريس­تەردى قابىلداي باستاساڭىزدار, قوناق بولمەسىن دايىنداۋ جاعىن عانا ەمەس, ولاردى قىزىقتىراتىن ءارتۇرلى باعدارلامالاردى دا ەس­تەن شىعارماڭىزدار. ماسەلەن, قىرعىز­ستاندا تۋريستەرگە كورسەتىلەتىن باع­دار­­لامانىڭ ءبىرى «باۋىرساق شوۋ» 30 اقش دوللارى تۇرادى. بۇل بىزدەگى – ەڭ تانىمال شوۋ. ەڭ ماڭىزدىسى, تۇرعىنداردى وقىتۋعا كوڭىل ءبولۋ كەرەك, تۋريستەردى قابىلداۋدى ۇيرەتۋ قاجەت.

 ايدوس اتاي, موڭعوليا تاۋ بۇركىتى قوعامىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى:

– موڭعولياداعى قازاقتار سالت-ءداستۇردى جاقسى ساقتاعان. XIII عاسىردا قالاي ءومىر سۇرسە, قازىر دە سولاي. شەتەلدىك تۋريستەر وسىنى كورۋگە كەلەدى. ولاردى تاعى ءبىر قى­زىق­تىراتىن دۇنيە – جابايى تابيعات. بۇل جاعىنان كاتونقاراعاي موڭ­عوليانى ون وراپ الاتىن شىعار. وسى­نى پايدالانۋ كەرەك. سوسىن كيىز ۇيلەردى كوبەيتۋ قاجەت. بىزدە ساياتشىلىق جاقسى دامىعان. وسىنى كاتونقاراعايدا دا قولعا السا ارتىق بولماس دەپ ويلايمىن. بۇل تۇرعىدا ءوزىمىز دە كومەكتەسۋگە دايىنبىز.

تالعات كەرتەشەۆ, بۇۇ دب بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ جوبالارىنىڭ مەنەدجەرى:

– ەكوتۋريزم ەلىمىزدە زاڭ اياسىندا جەكە سالا رەتىندە بەكىتىلمەگەن. ويتكەنى بىردەن شىعىندى اقتامايدى. ۋاقىت كەرەك. كاتونقاراعايدا ءتۋ­ريزم­­نىڭ وسى سالاسىن دامىتۋعا مۇم­­كىندىك بار. ءبىز كاتونقاراعاي ۇل­ت­تىق پاركىندە اقپاراتتىق ۆيزيت ورتالىعىن اشۋعا كومەكتەسەمىز. تۋريس­تەرگە ءۇش تىلدە ەكسكۋرسيا جۇرگى­زەتىن گيدتەردى دايارلاۋعا, وقىتۋعا ءازىرمىز. ەكى كەزەڭنەن تۇراتىن «ەكو دامۋ» باعدارلاماسىنىڭ العاشقى كەزەڭىندە التىنەمەل, بارساكەلمەس, ءۇستىرت تابيعي قورىقتارى مەن ىلە -بال­قاش تابيعي رەزەرۆاتى ماڭىندا 209 جۇمىس ورنىن اشتىق. ەكىنشى كەزەڭ 2020 جىلى باستالادى. وسى باعدارلاما ارقىلى جەرگىلىكتى تۇر­عىندار 6-7 پا­يىزبەن نەسيە الىپ, قوناق بولمەسىن سالىپ, 5 جىل كولە­مىندە قايتارۋعا بولادى.

راشيدا شايكەنوۆا, قازاقستان تۋريستىك اسسوتسياتسياسىنىڭ ديرەكتورى:

– كاتونقاراعايدا اۋىل ءتۋريزمىن دامىتۋعا بولادى. ول ءۇشىن نە كەرەك؟ قوناق بولمەسى كەرەك. قوناق بولمەسى كوپ شىعىندى قاجەت ەتپەيدى. اۋىل تۇرعىندارى ەشتەڭە سالماي-اق ءوز ۇيلەرىندە تۋريستەردى قابىلداي الادى. ءبىز وسىنداي جوبانى الماتى وبلىسىنىڭ ساتى اۋىلىندا قولعا الدىق. ءبىرى اۋلاسىنداعى بوس تۇرعان قوسىمشا ءۇيىن, ءبىرى اۋلاسىنداعى كيىز ءۇيىن پايدالاندى. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كوبى ءوز ۇيلەرىن تۋريستەرگە ۇسىندى. شەتەلدىك تۋريستەرگە, ونىڭ ىشىندە ەكو تۋريستەرگە ەڭ ءبىرىنشى كەرەگى – تازا جاتىن ورىن, جاقسى تاماق. ولارعا قىمبات قوناقۇي ەمەس, شىرىشى بۇزىلماعان تابيعات كەرەك. قازاقتىڭ سالت-ءداستۇرىن كورگىسى كەلەدى. قازىر ساتى اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىنىڭ كوپشىلىگى تۋريستەرگە قوناق بولمەسىن بەرۋمەن شۇعىلدانادى. 2019 جىلى ساتى اۋىلى 6 مىڭ ءتۋريستى قابىلداپتى. دەمەك, كۇن سايىن 500 ادامنان قابىلداعان. كىشكەنە اۋىل تۋريزممەن كۇن كورىپ وتىر. وسىنى نەگە كاتوندا قولعا الماسقا؟!

اناتولي ساۆيچەۆ,

«Almaty city tour» كومپانيا­سىنىڭ تەڭ  قۇرىلتايشىسى:

– «قىسقى ءتۋريزمدى قاي جەرلەردە قولعا الۋعا بولادى؟» دەپ جاز بويى  4500 شاقىرىم جول ءجۇرىپ, كاتون­قا­راعايدى ارالاپ شىقتىم. قىسقى ءتۋريزمدى, ونىڭ ىشىندە شاڭعى سپورتىن سارىمساقتىدا قولعا الۋعا بولادى ەكەن. ينفراقۇرىلىمى, جول جاعدايى, ءبارى كەلىپ تۇر. جاز مەزگىلىندە اۋداندا اتپەن, ۆەلوسيپەدپەن, جاياۋ سەرۋەندەۋدى جانە بالىق اۋلاۋدى جۇزەگە اسىرۋعا بولادى. كاتونقاراعاي ۇلتتىق پاركىندە 5 قوسىمشا مارشرۋت اشۋعا دايىنبىز.    

شىعىس قازاقستان وبلىسى,

كاتونقاراعاي اۋدانى,

كاتونقاراعاي اۋىلى