پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن اۋىلدا ينتەرنەتكە كەڭ جولاقتى قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە 5G-ءدى دامىتۋ ماسەلەلەرى تۋرالى وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى اسقار جۇماعاليەۆ جانە «قازاقتەلەكوم» اق باسقارما توراعاسى قۋانىشبەك ەسەكەەۆ بايانداما جاسادى. بۇل تۋرالى primeminister.kz حابارلادى.
ا. جۇماعاليەۆ ايتقانداي, ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىن جانە «تسيفرلىق قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلدى مەكەندەرىن ينتەرنەت قىزمەتتەرىمەن قامتۋ بويىنشا جوسپارلى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر.
«قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدە 117 قالا مەن 3 324 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە كەڭ جولاقتى ينتەرنەت قول جەتىمدى. ولار ءتۇرلى تەحنولوگيالارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن, ولاردىڭ ىشىندە تالشىقتى-وپتيكالىق جەلىلەر, 3G جانە 4G جەلىلەرى بار», — دەدى مينيستر.
2018 جىلى قازاقستان الەمدىك رەيتينگتە ۇيالى بايلانىس ابونەنتتەرى بويىنشا 21-ورىنعا يە بولدى.
قازاقستاندا ينتەرنەت پايدالانۋشىلار سانى 2018 جىلى 81,3% قۇرادى جانە الەمدىك رەيتينگتە قازاقستان 45-ورىنعا يە بولدى.
اۋىلدىق جەرلەردى كەڭ جولاقتى ينتەرنەتپەن ارى قاراي قامتۋ ءۇشىن 2018-2021 جىلداردا تالشىقتى-وپتيكالىق جانە LTE (4G) جەلىلەرىن سالۋ جوسپارلانۋدا.
ءبىرىنشى كەزەڭ — تالشىقتى-وپتيكالىق جەلىلەردى سالۋ. جوبانى ىسكە اسىرۋ 1 250 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەت قىزمەتتەرىن ۇسىنۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. 2019 جىلعى 1 جارتى جىلدىق قورىتىندىسى بويىنشا تالشىقتى-وپتيكالىق جەلىلەر 83 اۋىلدىق ەلدى مەكەندە (ونىڭ ىشىندە 85 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى مەن 76 ءبىلىم بەرۋ نىسانىندا) ىسكە قوسىلدى. 2019 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن 685 اۋىل ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلادى, ال 2020 جىلى تاعى 509 اۋىلدى قوسۋ جوسپارلانۋدا.
ەكىنشى كەزەڭ — LTE (4G) ءموبيلدى بايلانىس جەلىسىن دامىتۋ ارقىلى 3 143 اۋىلدى: 2019 جىلى – 574, 2020 جىلى – 1 046 جانە 2021 جىلى – 1 523 اۋىلدى ينتەرنەتپەن قامتۋ جوسپارلانۋدا.
وسى اتالعان جوبالاردى ىسكە اسىرۋ اياسىندا 2020 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن تۇرعىنداردىڭ سانى 250–دەن اساتىن 880 اۋىلدىق ەلدى مەكەن كەڭ جولاقتى ينتەرنەت جەلىسىمەن قامتىلاتىن بولادى.
سونىمەن قاتار, ارى قاراي تۇرعىنداردىڭ سانى 50-دەن جوعارى 885 اۋىلدىق ەلدى مەكەندى ينتەرنەت جەلىسىنە قوسۋ جوسپارلانۋدا. اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 2022 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 5089 اۋىلدىق ەلدى مەكەن ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلادى.
ال قالعان اۋىلدارعا جەرسەرىكتىك بايلانىس تەحنولوگياسىن قولدانۋ ارقىلى ينتەرنەت جەلىسىن ۇيىمداستىرۋدىڭ تەحنيكالىق مۇمكىندىگى قامتاماسىز ەتىلەدى.
بۇل ورايدا اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى ينتەرنەت جەلىسىنە قوسۋ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى جاساعان پەرسپەكتيۆالى اۋىلدار تىزىمىنە سايكەس ورىندالاتىن بولادى.
سونداي-اق, بايلانىس قىزمەتىن كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا, مينيسترلىك بايلانىس جەلىسىنىڭ ساپاسى تومەن جەرلەردى انىقتاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن بولادى. بايلانىس ساپاسى جاقسارتۋ ءۇشىن اكىمدىكتەر جانە بايلانىس وپەراتورلارىمەن وسى ۋچاسكەلەردە قوسىمشا بازالىق ستانتسيالاردى ورناتۋ ماسەلەلەرى پىسىقتالدى. مىسالى, ششۋچينسك – بۋراباي كۋرورتتىق ايماعى جانە نۇر-سۇلتان قالاسى اۋماعىندا اكىمدىكتەرمەن بىرگە ارنايى ماچتالار سالۋ ماسەلەسى وڭ شەشىمىن تاپتى. بۇل ماچتالاردى جەكە كاسىپكەرلەر سالادى, ال بايلانىس وپەراتورلارى سول جەرلەردە بازالىق ستانتسيالارىن ورناتادى. وسىنداي جۇمىستار الماتى قالاسىنىڭ جانە پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمدىكتەرىمەن دە جۇرگىزىلە باستادى.
ا. جۇماعاليەۆ سونىمەن قاتار قازاقستاندا جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتقانىن ايتتى.
«پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس مينيسترلىك قازاقستاندا 5G تەحنولوگياسى بويىنشا جەلىنى ەنگىزۋ جۇمىستارىن اتقارۋدا. وسى ورايدا, جول كارتاسى بەكىتىلدى. 5G ءموبيلدى بايلانىسىنىڭ تەستتىك سىناعى نۇر-سۇلتان جانە الماتى قالالارىندا وتكىزىلدى. سونىمەن قاتار, سىناق جۇمىستارىن بيىل قازان ايىندا شىمكەنت قالاسىندا وتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر», — دەدى مينيستر.
سىناق قورىتىندىسى بويىنشا تەحنولوگيانىڭ زاتتار ينتەرنەتىن, تەلەمەديتسينانى, ونەركاسىپتى تسيفرلاندىرۋ جانە «اقىلدى» قالالاردى دامىتۋ ءۇشىن پايدالانىلۋ مۇمكىندىكتەرى ساراپتالاتىن بولادى .
5G تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ ءۇشىن قاجەتتى ينۆەستيتسيالار كولەمى ۇلكەن بولعاندىقتان, ءبىرىنشى كەزەڭدە بۇل تەحنولوگيانى ەنگىزۋدى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردا (نۇر-سۇلتان, الماتى, شىمكەنت) ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانۋدا.
2021 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن نۇر-سۇلتان قالاسىندا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى مەن ەكسپودا ەنگىزۋ جوسپارلانۋدا. ال 2022 جىلى اۋەجاي مەن ۆوكزالدا, ءىرى ساۋدا ورىندارى مەن الاڭداردا 5G تەحنولوگياسى پايدا بولادى. ودان ءارى 2023 جىلدان باستاپ ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىس ورتالىقتارىندا 5G ەنگىزۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى.
وسىلايشا, اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە 2022 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇرعىندارىنىڭ 97 %-ى كەڭ جولاقتى ينتەرنەت جەلىسىمەن قامتىلاتىن بولادى. تۇرعىنداردىڭ قالعان 3%-ى ءۇشىن جەرسەرىكتىك تەحنولوگيانى قولدانۋ مۇمكىندىگى قامتاماسىز ەتىلەدى.
«ينتەرنەت جەلىسىنە قولجەتىمدىلىكتى اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە ارتتىرۋ, “تسيفرلىق قازاقستان” مەملەكەتتىك باعدارلاماسى بويىنشا ەلەكتروندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ, ەلەكتروندىق قىزمەت كورسەتۋ جانە باسقا جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ نەگىزگى ەلەمەنتى بولىپ تابىلادى. بۇل قالا مەن اۋىل اراسىنداعى تسيفرلىق الشاقتىقتى قىسقارتۋعا ىقپال ەتەدى. ال تۇرعىندارعا تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى تولىققاندى قولدانۋعا مۇمكىندىك بەرىپ, قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ءوز ىقپالىن تيگىزەتىن بولادى», — دەپ تۇيىندەدى ا. جۇماعاليەۆ.
«قازاقتەلەكوم» اق «ترانستەلەكوم» اق-مەن بىرلەسىپ ءمجا شارتى اياسىندا «تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرى تەحنولوگياسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىلدىق ەلدى مەكەندەرىن كەڭ جولاقتى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ» جوباسىن ىسكە اسىرىپ جاتىر. اتالعان جوبا تۋرالى تولىعىراق «قازاقتەلەكوم» اق باسقارما توراعاسى ق. ەسەكەەۆ ايتىپ بەردى.
ء«بىز وتكەن جىلى اۋىلدا تالشىقتى-وپتيكالىق بايلانىس جەلىلەرىن سالۋ بويىنشا ۇلكەن جوبانى قولعا الدىق. مۇندا ءبىز قازاقتەلەكوم مەن ترانستەلەكوم كومپانيالار توبى قاتىساتىن كونسورتسيۋم قىزمەتىن اتقارامىز. الدىمىزعا قويىلعان مىندەت – 3 718 بيۋدجەت مەكەمەسى ورنالاسقان 1250 اۋىلدىق ەلدى مەكەندى قامتۋ بولدى», — دەدى ق. ەسەكەەۆ.
سونىمەن قاتار, مينيمالدى جىلدامدىق تالابى 10 مبيت/س قۇرادى. جەكە سەرىكتەستەر سالۋدى جوسپارلاعان توبج جالپى ۇزىندىعى اۋىل ىشىلىك جەلىلەردى قوسا العاندا 20 مىڭ كم-نان اسادى, سونداي-اق, جوبادا دەرەكتەردى تاراتۋ جابدىعى مەن كولىك جەلىسى جابدىعىن ورنالاستىرۋ قاراستىرىلعان. «قازاقتەلەكوم» اق مەن «ترانستەلەكوم» اق ينۆەستيتسيالارىنىڭ جالپى كولەمى 68 ملرد تگ قۇرايدى. اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر وسى ەكى كومپانيا اراسىندا ءبولىندى: 828-ءى — «قازاقتەلەكوم» اق-دا, 422-ءسى — «ترانستەلەكوم» اق-دا.
ء«بىز جەكە سەرىكتەسپىز, كەلىسىمشارت 14 جىلعا جاسالدى. 3 جىل ىشىندە ءبىز ينفراقۇرىلىم سالامىز, ونىڭ قىزمەتتەر 14 جىل ىشىندە كورسەتىلەدى», — دەپ ءتۇسىندىردى «قازاقتەلەكوم» اق باسقارما توراعاسى.
قازىرگى تاڭدا جەكە سەرىكتەستەر جوبانى ىسكە اسىرۋدا 177 مەملەكەتتىك ورگاندى قوستى. («قازاقتەلەكوم» اق – 29, «ترانستەلەكوم» اق – 148). جوسپارعا سايكەس جىل سوڭىنا دەيىن 664 مەملەكەتتىك ورگاندى قوسۋ قاجەت.
«قازاقتەلەكوم» اق باسقارما توراعاسى 2019 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 279 ەلدى مەكەندەگى 841 مەملەكەتتىك مەكەمەدە كەڭ جولاقتى ينتەرنەت قولجەتىمدى بولاتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.