العاشىندا ينتەرنەتتى ايشىلىق الىس جەرلەردەن حابار العىزىپ, ونلاين اقپارات ىزدەستىرۋ ءۇشىن عانا پايدالانعان قولدانۋشىلار ءۇشىن قازىر ينتەرنەتتىڭ ءتۇرلى قىزمەتى بار. عالامتوردىڭ عالاماتى ۇيدە نەمەسە الەمنىڭ كەز كەلگەن نۇكتەسىندە وتىرىپ-اق كەرەك قۇجاتىڭىزدى الىپ, قاجەت تاۋارىڭىزعا قول جەتكىزەسىز. ول از دەسەڭىز, ونلاين دارىگەرگە جازىلىپ, مەديتسينالىق كومەككە جۇگىنە الاسىز. وعان تاعى قاشىقتىقتان ونلاين وقۋدى, كاسىبي بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋدى قوسىڭىز. مەيلى ۇيدە, مەيلى تۇزدە بولسىن ينتەرنەت ءسىزدىڭ كۇندەلىكتى ۋاقىتىڭىزدى ۇنەمدەۋگە ۇلكەن سەبەپ.
ينتەرنەت جەلىسىن كىمدەر قولدانادى؟
International Telecommunications Union دەرەگى بويىنشا, الەمدە 48% ينتەرنەت قولدانۋشىسى بار. بۇل دەگەنىمىز الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ينتەرنەتتىڭ كومەگىمەن ءتۇرلى جاعدايداعى ماسەلەلەر شەشىمىن تاۋىپ جاتىر دەگەن ءسوز. راسىندا ءبىر عانا باتىرما ارقىلى قاجەت دۇنيەڭىزدى الاسىز, بارار جەرىڭىزدىڭ بيلەتىنە دەيىن دايىن تۇرادى. بۇل ونلاين قىزمەتتەردىڭ بىرنەشەۋى عانا. ال ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن جەڭىلدەتە تۇسەتىن ينتەرنەتتىڭ يگىلىگى قانشاما؟!
ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, ينتەرنەت قولدانۋشى مەملەكەتتەر تىزىمىنە جالپى 182 مەملەكەت ەنگەن. بۇل كوشتە ەڭ ءبىرىنشى ورىندا – قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى تۇر. اتالعان ەلدە 772 ملن ينتەرنەت قولدانۋشىسى عالامتوردىڭ عالاماتىن ءتۇرلى جاعدايدا كورىپ وتىر. ينتەرنەت قولدانۋشى مەملەكەتتەردىڭ وندىعىندا قىتايلىقتاردان وزگە ءۇندىستان, اقش, برازيليا, يندونەزيا, جاپونيا, رەسەي, نيگەريا, مەكسيكا, بانگلادەش سىندى ەلدەر بار. ال قازاقستان بۇل رەيتينگتە 40-ورىندا. ستاتيستيكا دەرەگىنشە, ەلىمىزدە 14 023 856 ينتەرنەت قولدانۋشىسى بار. ءيا, بۇگىندە ەلىمىزدە ينتەرنەت قولدانۋشىلار قاتارى قارقىندى ءوسىپ كەلەدى. وسى ورايدا «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا ەلىمىزدە حالىقتى جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ جانە اۋىل مەن قالا اراسىنداعى تسيفرلى تەڭسىزدىكتى ازايتۋ ماسەلەسى ءبىر جولعا قويىلىپ كەلەدى. اتالعان جوبا ارقىلى ەلەكتروندى ساۋدا-ساتتىقتى جانداندىرۋ, ەلەكتروندى ۇكىمەت قىزمەتتەرىن جانە ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىنداعى ينتەراكتيۆتى قۇرالداردى ەنگىزۋ شارالارى ەل دامۋىنا ەلەۋلى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سەرپىن بەرۋدە. قازىردىڭ وزىندە ناتيجەلەر كوڭىل قۋانتادى. «ەلەكتروندى ۇكىمەت» پورتالىنىڭ جىلدىق جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 2018 جىلى 30 ملن-نان استام ەلەكتروندى فورماتتا قىزمەت كورسەتىلىپ, پورتالعا 8 ملن-نان استام ادام تىركەلگەن. بۇۇ زەرتتەۋ قورىتىندىسىندا «ەلەكتروندى ۇكىمەتتىڭ» دامۋ دەڭگەيى بويىنشا قازاقستان 39-ورىننان كورىندى. بۇل – وتە جوعارى كورسەتكىش.
قازاقستاندىقتار ينتەرنەتتى قانداي ماقساتتا قولدانادى؟
ينتەرنەت جىلدامدىعىنا سايكەس, جىل سايىن ونلاين قىزمەتكە جۇگىنۋشىلەردىڭ قاتارى كوبەيىپ كەلەدى. ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنشە, 2007 جىلى تاۋارلاردى ساتۋ جانە ساتىپ الۋ قىزمەتىنە حالىقتىڭ 4,7% -ى ادام جۇگىنسە, 2018 جىلى بۇل كورسەتكىش 36,8%-دى كورسەتكەن. سول سياقتى اقپارات iزدەستiرۋ, حابارلامالار الماسۋ قىزمەتتەرى 2007 جىلى 71,8% بولعان بولسا, 2018 جىلى 75,4 %-عا جەتكەن. 12 جىل ارالىقتا بۇل قاتارعا ءتۇرلى قىزمەتتەر ەنىپ وتىردى.
2018 جىلعى دەرەك بويىنشا قازاقستاندىقتار ينتەرنەتتى 5 نەگىزگى ماقساتتا قولدانادى. دەرەككە سۇيەنسەك, ينتەرنەت قازاقستاندىقتار ءۇشىن ەڭ الدىمەن اقپارات ورنالاستىرۋ جانە حابارلاما الماسۋ (75,4%) ءۇشىن قاجەت. ال ەكىنشى كەزەكتە الەۋمەتتىك جەلىگە كىرۋ ءۇشىن قاجەت بولاتىن كورىنەدى. ويتكەنى بۇل قىزمەت ءۇشىن ۇلەس 69,7%-دى قۇرايدى. ال فيلم كورۋ, سۋرەت جۇكتەۋ, مۋزىكا تىڭداۋ جانە ءتۇرلى ونلاين ويىندار ويناۋعا ينتەرنەت قولدانۋشىلارىنىڭ 63,3 %-ى قىزىعادى. ءتورتىنشى كەزەككە ەلەكتروندى ساۋدا-ساتتىق قىزمەتى كىرىپ وتىر. ياعني 36,8% ادام ينتەرنەت ارقىلى قاجەت تاۋارىن قالاعان ۋاقىتىندا, ءوزى تاڭداعان باعاعا الىپ, كەرەگىنە جاراتىپ ءجۇر دەگەن ءسوز. ال بەسىنشى كەزەكتە ينتەرنەت قولدانۋدىڭ قاجەتتىلىگى ەلەكتروندى پوشتامەن حات الماسۋ ءۇشىن كەرەك بولادى. بۇل قىزمەت ءۇشىن ۇلەس 32,6%-دى كورسەتتى. مىنە, وسىلايشا قازاقستاندىقتار كۇندەلىكتى اتالعان 5 نەگىزگى ماقساتتا ينتەرنەت جەلىسىن قاجەت ەتەدى. ءيا, ينتەرنەتتىڭ يگىلىگىن بۇگىندە ەڭبەكتەگەن بالادان ەڭكەيگەن قارتقا دەيىن كورىپ وتىرعانى راس. تەحنولوگيانىڭ سان الۋان ءتۇرىن سان قيلى ورتادا قولدانۋ ارقىلى كوپشىلىكتىڭ قولى كوپكە جەتىپ وتىر.