قوستانايدا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن تالقىلاۋ ءۇشىن اكتيۆ جينالىسى ءوتتى. وعان وبلىستىق باسقارمالار مەن دەپارتامەنتتەر باسشىلارى, ساياسي پارتيالار فيليالدارى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار جەتەكشىلەرى قاتىستى. اۋداندار مەن قالالار اكىمدەرى مەن اكتيۆى بەينەبايلانىس ارقىلى قوسىلدى. ەلىمىزدىڭ ودان ءارى دامۋى ءۇشىن جۇيەلى رەفورمالار جۇرگىزۋدىڭ قاجەتتىگىن ايقىنداپ بەرگەن جولداۋدى تالداۋعا ولار بەلسەندى اتسالىستى.
– قاسىم-جومارت توقاەۆ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن نەگىزگە الا وتىرىپ, ەڭ الدىمەن حالىقتىڭ يگىلىگى ءۇشىن قىزمەت ەتەتىن ۇيلەسىمدى مەملەكەت قۇرۋعا باعىت الدى. بۇل ماقساتقا حالىق پەن بيلىك اراسىندا تۇراقتى ديالوگ قۇرۋ ارقىلى عانا قول جەتكىزۋگە بولادى. جولداۋدا ۇلتتىق ەكونوميكا مەن بيزنەستى, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋدىڭ ماڭىزدى مىندەتتەرى, حالىقتىڭ بىرقاتار الەۋمەتتىك ماسەلەلەرىن شەشۋ مىندەتى قويىلدى. سوندىقتان بارشامىز بىرىگىپ, جولداۋدا بەلگىلەنگەن وزەكتى ماسەلەلەرگە سۇيەنە وتىرىپ, ءار سالادا ناقتى جوسپارلار قۇرۋعا ءتيىسپىز, – دەدى وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ.
اكتيۆ جينالىسىندا ءوز پىكىرىن بىلدىرۋشىلەر جولداۋدا ايتىلعان ماسەلەلەردىڭ وزەكتىلىگىنە توقتالدى. وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى گۇلنار ابەنوۆا پرەزيدەنتتىڭ الەۋمەتتىك از قامتىلعان وتباسىلارىن دەمەۋ جونىندە ايتقانىن ءسوز ەتتى.
– جولداۋدا كوپ بالالى وتباسىلاردى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى ايتىلدى. ءبىزدىڭ وبلىستا «نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىنداعى «باقىتتى وتباسى» باعىتى بويىنشا الەۋمەتتىك ءالجۋاز وتباسىلارىنىڭ باسپانالى بولۋى ءۇشىن 10 پايىزدىق العاشقى جارناسىمەن 2 پايىزدىق جىلدىق ۇستەمەسى بار جەڭىلدەتىلگەن كرەديتپەن الداعى ءۇش جىلدا وبلىستا 600 وتباسى قونىس تويىن تويلايدى. بۇل ءۇشىن «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانككە» قازىردىڭ وزىندە 190 ءوتىنىش بەرىلدى, – دەدى گۇلنار ابەنوۆا.
ز.الدامجار اتىنداعى قوستاناي تەحنيكالىق-الەۋمەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى سەرگەي جالىبين پرەزيدەنت جولداۋىنداعى اۋىر قىلمىستارعا قارسى زاڭدى قاتايتۋ تۋرالى ماسەلەلەرگە توقتالدى.
– جولداۋ ۋاقىتتىڭ سيپاتىنا دا, حالىق كوكەيىندەگى ويلارعا دا جاۋاپ بەرەدى. قازاقستاندا جاسالعان اۋىر قىلمىستار قوعامدى تۇرشىكتىرىپ وتىر. جىنىستىق زورلىق-زومبىلىققا, ەسىرتكى ساۋداسىنا, پەدوفيلياعا, باسقا دا اۋىر قىلمىس تۇرلەرىنە قارسى زاڭدى قاتايتۋ قوزعالدى. زاڭدى قاتايتۋعا بايلانىستى قوعامدا قىلمىس جاسالماسا دا «قاراسى جۇعىپ», بوپسالاۋ فاكتىلەرى ورىن الۋى مۇمكىن دەگەن پىكىرلەر ەستىلىپ قالىپ جاتىر. جولداۋدا ايتىلعان تالاپتاردان مۇنداي ماسەلەلەر تۋىنداۋى ءتيىس ەمەس. بۇل جەردە اڭگىمە تەك ىستەلگەن اۋىر قىلمىستىڭ جازاسى تۋرالى عانا بولىپ وتىر, – دەدى سەرگەي ميحايلوۆيچ.
سونىمەن قاتار وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى روزا گورياننايا وبلىستا «ەڭبەك» باعدارلاماسى بويىنشا وسى جىلى 77 جوباعا 800 ميلليون تەڭگە شاعىن كرەديت بەرىلگەنىن ايتتى. كەلەر جىلدان باستاپ ميكرو جانە شاعىن كاسىپكەرلەردىڭ ءۇش جىل بويى سالىقتان بوساتىلۋى ولاردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتىپ, بيزنەستىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىن كوتەرۋدى تەزدەتەدى.
تالقىلاۋدى قورىتىندىلاعان وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ جولداۋدى حالىققا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنىڭ بارىنشا تەز جانە ءتيىمدى ۇيىمداستىرىلۋىنا قاتىستى تاپسىرمالار بەردى.
قوستاناي