قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا مەملەكەتتى جاڭا ساپالىق دەڭگەيدە دامىتۋ ءۇشىن پارلامەنت پەن ۇكىمەتتىڭ الدا تۇرعان نەگىزگى باعىتتارى تۋرالى ايتىلدى.
جولداۋدا ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ, ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك قامتىلۋىن كۇشەيتۋ, ەكونوميكانى جاڭعىرتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى, اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ, مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ سەكىلدى اۋقىمدى ماسەلەلەر قامتىلدى.
مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ سوزىندە 2025 جىلعا قاراي ىشكى جالپى ءونىمنىڭ جىل سايىنعى ءوسىمى 5 پايىزدى قۇراۋ كەرەكتىگىن جانە مەملەكەت ەكونوميكاسىنىڭ قۇرىلىمىن وزگەرتۋ مەن ەكسپورتقا باعىتتالعان كاسىپورىنداردى دامىتۋ, سونداي-اق يندۋستريالىق تۇرعىدا دامىعان ءارى جوعارى تەحنولوگيالىق وندىرىستەردى دامىتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
سونىمەن قاتار جاڭا تەحنولوگيالار مەن ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ جاڭا سالالارىنىڭ ەل ەكونوميكاسىنا اسەرى ارتىپ كەلە جاتقانى, ول عىلىمي-زەرتتەۋلەر دەڭگەيىن ارتتىرۋدى جانە وندىرىسكە يننوۆاتسيالىق ازىرلەمەلەردى ەنگىزۋ قاجەتتىگىن تالاپ ەتەتىنى اتاپ ءوتىلدى. مەملەكەت باسشىسى العا قويىلعان ماقساتتارعا قول جەتكىزۋدە ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
سەرپىندى سالالاردى دامىتۋ اسا ماڭىزدى ەكەنى اقيقات. پرەزيدەنت ۇلتتىق داستۇرلەر مەن وزىندىك ەرەكشەلىكتەردى ۇيلەستىرەتىن ەكو جانە ەتنوتۋريزمدى وسىنداي سالالار رەتىندە بەلگىلەدى.
جولداۋدا قازىرگى كەزدە شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ تۇراقتى دامۋىنسىز ەكونوميكالىق ءوسىمدى قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنى اتاپ ءوتىلدى. شاعىن بيزنەس, سونداي-اق ميكروبيزنەس «سالاماتتى» باسەكەلەستىك ورتانى قالىپتاستىرۋعا, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا, جۇمىسسىزدىقتى ازايتۋعا, سالىق تۇسىمدەرى تۇرىندە بيۋدجەتتى تولىقتىرۋعا, ورتا تاپتىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتەدى. وسىعان بايلانىستى, مەملەكەت باسشىسى وسى كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىن قولداۋ ماقساتىندا ميكرو جانە شاعىن بيزنەس كومپانيالارىن 2020 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ تابىس سالىعىن تولەۋدەن بوساتۋدىڭ زاڭنامالىق نەگىزىن ازىرلەۋ جونىندە تاپسىرما بەردى, ول شوب جۇمىس ىستەي باستاعاننان باستاپ ءۇش جىل بويى ارەكەت ەتەدى. ودان باسقا, ميكرو جانە شاعىن بيزنەس سۋبەكتىلەرىن شەكسىز تەكسەرۋدى بولدىرماۋ ماقساتىندا 2020 جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ ءۇش جىل بويى تەكسەرۋگە تىيىم سالۋ تۋرالى پرەزيدەنتتىڭ شەشىمى كۇشىنە ەنەدى.
شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ءرولى ەكونوميكالىق عانا ەمەس, سونداي-اق الەۋمەتتىك مىندەتتەردى شەشۋدە دە ماڭىزدى. وسىعان بايلانىستى پرەزيدەنت ۇكىمەتكە «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بىرلەسە وتىرىپ, كوپ بالالى انالاردى بيزنەسكە, سونىڭ ىشىندە ۇيدەگى بيزنەسكە تارتۋ باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.
پرەزيدەنت جولداۋىندا حالىقتىڭ جالاقىسىنىڭ وسۋىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. ەلباسىنىڭ مۇعالىمدەردىڭ جالاقى دەڭگەيىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ ونىڭ 2020 جىلى 25% - عا, ال ءتورت جىلدا ەكى ەسەگە وسۋىنە الىپ كەلەدى. سونداي-اق باسقا جۇمىسكەرلەر ەڭبەكاقىسىنىڭ كورسەتكىش بويىنشا ەمەس, ناقتى ءوسۋىن تالداۋ جانە قامتاماسىز ەتۋ جونىندە ناقتى تاپسىرمالار بەرىلدى.
پرەزيدەنتتىڭ اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك (اەك) الۋشىلاردىڭ نەگىزسىز وسۋىنە الاڭداۋشىلىعىن تۇسىنۋگە بولادى. ااك-ءنى ىسكە اسىرۋ جانە باقىلاۋ تەتىگىنىڭ جەتىلمەگەندىگى حالىقتىڭ اسىراۋىندا عانا ەمەس, سونداي-اق ااك تابىسى از ادامدار دەڭگەيىنە سايكەس كەلمەيتىن وتباسىلار الاتىن جاعدايلار ورىن الۋىنا اكەپ سوعادى. وسىعان بايلانىستى, مەملەكەت باسشىسى ااك تەتىگىن جەتىلدىرۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى اتاپ ءوتتى.
پرەزيدەنت جولداۋى اياسىندا شەشىلەتىن تاعى ءبىر الەۋمەتتىك ماسەلە تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ. ق.توقاەۆ بىرىڭعاي تۇرعىن ءۇي ساياساتىن ازىرلەۋگە تاپسىرما بەردى, ونىڭ اياسىندا الداعى ءۇش جىل ىشىندە كەزەكتە تۇرعان 30 مىڭ كوپ بالالى از قامتاماسىز ەتىلگەن قازاقستاندىق وتباسى باسپانامەن قامتاماسىز ەتىلەدى. تۇرعىن ۇيگە يە بولا المايتىن ادامدار ءۇشىن الەۋمەتتىك جالعا الۋ ارقىلى پروبلەمانى شەشۋى مۇمكىن. وسى ماقساتتار ءۇشىن 2022 جىلعا قاراي 240 ملرد تەڭگە ءبولۋ كوزدەلگەن.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىندا ءبىزدىڭ الەۋمەتتىك باعدارلى مەملەكەت ەكەنىمىزدى, سوندىقتان مەملەكەت قابىلداعان بارلىق مىندەتتەمەلەر ورىندالاتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل زاڭنامانى ۋاقتىلى جەتىلدىرۋدى تالاپ ەتەدى.
ەدىل مامىتبەكوۆ,پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى