اقتوبەلىكتەر ەلىمىزدىڭ تاياۋ جىلدارداعى دامۋ باعىتتارىن تايعا تاڭبا باسقانداي بەلگىلەپ بەرگەن رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىن ۇلكەن سەرپىلىس ۇستىندە تالقىلاۋدا. وسى ورايدا سارسەنبىنىڭ ءساتتى كۇنى وتكىزىلگەن اقتوبە وبلىستىق اكتيۆى مۇلدەم جاڭاشا فورماتتا بولدى.
ادەتتە بۇعان دەيىنگى تالقىلاۋلاردا بەلگىلى ءبىر ءوڭىر باسشىسى بايانداما جاساپ, جولداۋدا قويىلعان تاپسىرمالار مەن مىندەتتەردى تاعى ءبىر تىزبەكتەپ شىعاتىن ەدى دە, بۇل ءتاسىل مەملەكەت باسشىسىنىڭ كوشىرمە سوزىندەي اسەر قالدىراتىن. ال بۇل جولى بۇلاي بولمادى. اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى وڭداسىن ورازالين اكتيۆ جينالىسىن اشىپ, پرەزيدەنتتىڭ جولداۋىندا ايتىلعان وي-تۇجىرىمدار حالىقتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ماسەلەلەرمەن ۇشتاسىپ, ۇيلەسىم تاپقانىنا قىسقاشا توقتالىپ ءوتتى. سودان سوڭ ءوڭىر باسشىسى اكتيۆكە قاتىسۋشىلاردىڭ وزدەرىنە ءسوز بەرىپ وتىردى. راسىندا دا بيىل سايلانعان قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ ەلگە جاريالاعان تۇڭعىش جولداۋىنىڭ «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقىتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» دەپ اتالۋى تەكتەن-تەك بولماسا كەرەك. تەك ءبىر جىلعا عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە مەملەكەتىمىزدىڭ تاياۋداعى پرەسپەكتيۆالارىنا تەرەڭ تالداۋلار جاساعان جولداۋدىڭ ءون بويىنا تابىسقا جەتۋدىڭ باستى كىلتى – قوعامداعى تۇراقتىلىق ەكەنى وزەك بولىپ تارتىلعان.
جولداۋداعى ەڭ باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى قوعام مۇشەلەرىنىڭ بيلىككە دەگەن سەنىمىن كۇشەيتۋ ەكەندىگى دە ايقىن كورىنەدى. ياعني بيلىك تۇرعىندار ءۇشىن اشىق, قولجەتىمدى بولعان جاعدايدا عانا ەل-جۇرتتىڭ سەنىمىنە يە بولا الادى. وبلىس اكتيۆىنە قاتىسۋشىلار پرەزيدەنت جولداۋىنىڭ وسىنداي ەرەكشەلىگىنە ەكپىن تۇسىرە سويلەدى. وبلىس اكىمدىگىندە بۇعان دەيىن دە نەبىر مارتەبەلى باسقوسۋلار وتكىزىلىپ كەلەدى. الايدا سونىڭ كوپشىلىگىنە ەل-جۇرت پەن تۇرعىنداردىڭ قالىڭ توپتارى, قوعامدىق ءومىردىڭ سان الۋان سالالارىندا قىزمەت اتقاراتىن ەلگە سىيلى ازاماتتار مەن ەڭبەك ارداگەرلەرى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن ەتنومادەني قاۋىمداستىقتىڭ وكىلدەرى قاتىناسقان ىرگەلى جيىندار بولا بەرمەيتىنى دە جاسىرىن ەمەس.
اقتوبەدە پرەزيدەنت جولداۋىن تالقىلاعان اكتيۆ وتكىزىلگەن كەزدە اكىمدىك عيماراتىنىڭ 600 ورىندىق ۇلكەن زالى حالىققا لىق تولدى. ءارى سونىڭ دەنى جولداۋدا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قويعان مىندەتتەرگە بايلانىستى ءوز وي-پىكىرلەرىن تولىقايتىپ جەتكىزۋگە مۇمكىندىك الدى. ارينە بۇل ارادا جولداۋدى تالقىلاۋعا بايلانىستى ورتاعا تاستايتىن وي-پىكىرلەرىن الدىن-الا جۇيەلەپ كەلگەن سپيكەرلەردىڭ بولعانىن جوققا شىعارا المايمىز. ءبىر ەسەپتەن وسىلاي بولۋى قاجەت تە. بۇل رەتتە اقتوبە وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى امانگەلدى ەسىركەپوۆ پەن ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى باۋىرجان ەردەنبەكوۆتىڭ جانە ىرعىز اۋدانىنداعى «ناۋرىز -سيم» جشس-ءنىڭ ديرەكتورى يبراگيم سارسەنباەۆتىڭ جولداۋدا قويىلعان مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋعا بايلانىستى قوزعاعان وي-پىكىرلەرى كوپشىلىكتىڭ ويىن ءدوپ باسقانىن ايتۋعا ءتيىسپىز.
بۇعان قوسا اكتيۆ ماجىلىسىندە الدىن-الا جارىسسوزگە جازىلماسا دا ءوز ۇسىنىس-تىلەكتەرىن اشىق بىلدىرگەن تۇرعىندار دا كوپ بولدى. مۇنى پرەزيدەنت جولداۋىنىڭ باستى تاقىرىبىنا اينالعان سىندارلى قوعامدىق ديالوگتىڭ ءبىر كورىنىسى دەپ قابىلداعانىمىز ءجون سەكىلدى. ايتالىق قوعام بەلسەندىسى جايىلباي ەستاي پرەزيدەنت ايشىقتاعان «كۇشتى پرەزيدەنت –ىقپالدى پارلامەنت –ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» ۇستانىمىنا بايلانىستى ءوز وي-پىكىرىن ورتاعا تاستادى. ول اتالعان ءۇش تۇعىردى حالىق پەن بيلىك اراسىنداعى بايلانىستى تەرەڭدەتۋگە ىقپالىن تيگىزە الاتىن تاپتىرماس تەتىك دەپ ەسەپتەيدى. الدىمىزدا پارلامەنت جانە ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ سايلاۋى جاقىنداپ كەلەدى. وسى جاۋاپتى ساياسي ناۋقاننىڭ قارساڭىندا سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ قۇرامىن وزگەرگەنىن قالايمىز. بۇل ادىلەتتى سايلاۋ وتكىزۋدىڭ باستى جولدارىنىڭ ءبىرى دەدى ول بۇدان ءارى. سونداي-اق ج.ەستاي جەردىڭ شەتەلدىكتەرگە ساتىلمايتىنى, بۇعان جول بەرىلمەيتىنى جونىندەگى پرەزيدەنت تۇجىرىمىن قولدايتىنىن جەتكىزدى. سونىمەن بىرگە شەشەن ءدال وسى ماسەلە الداعى كەزدە ءتيىستى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرمەن شەگەندەلسە, تىپتەن وڭ بولاتىنىن العا تارتتى.
بۇدان كەيىنگى كەزەكتە تاۋەلسىز ەكولوگ ىزىمعالي كوبەنوۆ پرەزيدەنتتىڭ ەكولوگيالىق احۋالدى جاقسارتۋ مەن قورشاعان ورتانى قورعاۋ جونىندەگى جۇمىستاردى جانداندىرۋعا قاتىستى تۇجىرىمىن تولىق قۋاتتايتىنىن ايتا كەلىپ, زياندى قالدىقتار شىعاراتىن شەتەلدىك باسقارۋشىلاردىڭ, سونىڭ ىشىندە قىتايلىقتاردىڭ باسقارۋىنداعى كاسىپورىنداردىڭ ءبىر ولكەگە كوبىرەك شوعىرلانۋى دۇرىس ەمەس ەكەنىنە ەكپىن ءتۇسىردى. مىسالى اقتوبە وڭىرىندە وسىنداي جاعداي قالىپتاسىپ وتىر دەدى ول.
وڭىردەگى شىعارماشىلىق تۇلعالاردىڭ ءبىرى اقىن گ ۇلىماي قۋانىشەۆا مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىن كوتەرۋگە بايلانىستى پرەزيدەنت ءسوزى ەڭ بىرىنشىدەن مەملەكەت قۇراۋشى ۇلتقا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىنىن جەتكىزدى. بۇدان ءارى ول بەلگىلى ءبىر باسقوسۋلاردا تەك بىرىڭعاي «شتاتتاعى شەشەندەردىڭ» سويلەۋى سۇرەڭسىزدىككە سوقتىراتىنىن, بۇل كوزقاراس بارشاعا ورتاق قوعاملىق ديالوگ قاعيداتتارىمەن سىيىسا بەرمەيتىنىن ايتىپ بەردى.
پرەزيدەنت جولداۋىندا قويىلعان مىندەتتەر مەن تاپسىرمالار –ىسكە باسشىلىق ەكەنى ءمالىم. ونى ءتيىمدى تۇردە جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن اقتوبە وبلىسىندا تومەندەگىدەي ءىس-شارالار كەشەنى اتقارىلماق. مەملەكەت باسشىسى جولداۋدا بيۋدجەتارالىق قاتىناستار جۇيەلەرىن رەفورمالاۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. بۇل باعىتتا وڭىردە بيۋدجەت پەن ونىڭ شىعىستارىن قايتا قاراۋ قاجەتتىلىگى تۋىنداپ وتىر. بىرىنشىدەن ونىڭ شىعىس بولىگى الەۋمەتتىك سالاعا باعىتتالعاندا عانا ءتيىمدى بولارى انىق. بۇعان قوسا الەۋمەتتىك تولەمدەر مەن جالاقىنىڭ ۋاقىتىندا تولەنۋ ىسىندە دە كىدىرىستەر جوق ەمەس.
اقتوبە سەكىلدى ىرگەلى وڭىردە كوپبالالى جانە از قامتىلعان وتباسىلاردى باسپانامەن قامتۋدىڭ قوسىمشا جولدارى ىزدەستىرىلسە ارتىق بولمايدى. وبلىستا ءتيىستى ينفراقۇرىلىمداردى جوبالاۋ بارىسىندا حالىقتىڭ كوپ شوعىرلانعان جەرلەرىنە نازار اۋدارىلىپ, ولاردىڭ سۇرانىستارىن زەرتتەۋدىڭ ماڭىزى زور. حالىقتىڭ تالاپ-تىلەكتەرى جەردە قالماۋى ءۇشىن قوعام مۇشەلەرىمەن ديالوگتى تەرەڭدەتە وتىرىپ, بۇعان ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن قوعامدىق كەڭەستەردىڭ الەۋەتىن پايدالانۋ كوزدەلگەن. وسى ارقىلى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار پرەزيدەنت جولداۋىنا ىسپەن جاۋاپ بەرۋدى كوزدەپ وتىر. اكتيۆ جينالىسىنىڭ قورىتىندىسى وسىنداي وي تۇيۋگە نەگىز قالايدى.