• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ايماقتار 05 قىركۇيەك, 2019

ەل قورعانى – ەر جانسۇگىر

403 رەت
كورسەتىلدى

ەگەمەندىگىمىزدىڭ ەلەڭ-الاڭ شاعىندا سانسىزباي جۇمابەكوۆتىڭ اۋداندىق «قازاق ءتىلى قوعامىن قۇرۋعا, بالاباقشا عيماراتىن قازاق مەكتەبىنە, ەلەۆاتوردىڭ جاتاقحاناسىن مەشىت ۇيىنە اينالدىرۋعا, ورىس مەكتەپتەرىندە قازاق سىنىپتارىن اشۋعا باستاماشى بولعانىن, سالت-داستۇرلەرىمىزدىڭ جاڭعىرۋىنا سۇبەلى ۇلەس قوسقانىن جەرلەستەرى ۇمىتا قويعان جوق.

تۋعان تىلىنە ناعىز جاناشىر بولا بىلگەن اقساقال جەتپىستىڭ تورىنە وزسا دا, ۇلتتىق ۇستانىمىنان اينىعان ەمەس. ونىڭ ولكە تاريحىن زەرتتەۋدەگى ەڭبەگى ەرەكشە اتاپ وتۋگە تۇرارلىق. اسىرەسە جۇرتشىلىق جادىنان ۇمىتىلىپ, ەسىمى ابدەن كومەسكىلەنىپ قالعان جانسۇگىر باباسى جايلى كوزدىڭ مايىن تاۋىسىپ, تىرنەكتەپ جيناعان دەرەكتەرى اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي.

جانسۇگىر باۋبەك ۇلى تۋرالى العاش سانالى عۇمىرىن شاكىرت تاربيەسىنە ارناعان مولداحمەت سۇراعانوۆ اق­ساقالدان ەستىپتى. ارداگەر ۇستاز ونىڭ قوجابەرگەن, بوگەنباي باتىرلاردىڭ جاساعى قۇرامىندا قالماقتارعا قار­سى جورىقتارعا قاتىسىپ, مىڭباسى دارەجەسىنە دەيىن كوتەرىلگەنىن, ەر­جۇرەكتىلىگىمەن, شەشەندىگىمەن كوزگە تۇسكەنىن زەردەسىنە ابدەن قۇيعان ءتا­رىزدى. جارىقتىق كوزى تىرىسىندە زيراتىنا بەلگى ورناتسام دەگەن ارمانىنا جەتە الماي كەتىپتى. مارقۇمنىڭ جۇكتەگەن اماناتىن اعامىز ادال ورىنداپ شىققان.

«قىزىل يمپەريانىڭ سولاقاي سايا­ساتى كەزىندە جۇرەك جۇتقان ءباhادۇر جەرلەنگەن وبا باسىندا ەلەۋسىزدەۋ عانا بەلگى تۇراتىن. ەل ىشىندەگى اڭگىمەلەرگە, قۇيما قۇلاق قاريالاردىڭ ايتۋلارىنا قاراعاندا, قويلى اتىعايدان تارايتىن جانسۇگىر 1690 جىلدارى تۋىپ, 1760 جىلدارى دۇنيە سالعان. جاستايىنان باتىرلىعىمەن كوزگە ءتۇسىپ, اندىعوجا, قارامان, مىرزاتاي, سارىباي سياقتى ۇزەڭگىلەس دوستارىمەن بىرگە قازاق جەرىن جاۋدان تازارتۋعا قاتىسقان. ەل باسقارۋ ىسىنە دە ارالاسىپ, اۋزى دۋا­لى, ءسوزى ءۋالى بي بولعان. باتىردىڭ ماڭگىلىك تىنىس­تاپ جاتقان جەرىنە ءزاۋلىم ەسكەرتكىش تۇرعىزۋ تۋرالى ۇسى­نىسىمدى اۋىل بولىپ قولداپ, قال-قادەرىنشە كومەك بەردى», دەيدى ساكەڭ.

ء يا, بىلتىر ارالاعاش اۋىلىنا تاقاۋ تۇستا پەتروپاۆل – استانا باعىتىنداعى كۇرە جولدىڭ بويىنا الىستان بىردەن كوزگە شالىناتىن بيىك­تىگى 15 مەترلىك اپپاق كەسەنەنىڭ تۇر­عىزىلۋىنا اگروقۇرىلىم باسشىلارى ءبىرجان شايمەردەنوۆ پەن ەلتاي زىكىرين قارجىلىق-دەمەۋشىلىك كورسەتىپتى. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باع­دارلاماسى اياسىندا قولعا الىنعان قايىرىمدىلىق شاراعا ەكى اتپال ازامات 28 ميل­ليون تەڭگە ءبولىپ, ءمارمار تاستار مەن قۇرىش قولدى شەبەرلەردى اقتاۋدان الدىرتىپتى. ء«بىر ادامنىڭ باتىلدىعى مىڭ ادامعا جول سالعان, ءبىر ادامنىڭ باتىرلىعى تۇتاس حالىقتىڭ اتىن شىعارعان» دەگەن وسى!

 

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى,

اققايىڭ اۋدانى

 

سوڭعى جاڭالىقتار