• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 03 قىركۇيەك, 2019

بالكوندا كۇبى ىستاعان اجە (ۆيدەو)

2274 رەت
كورسەتىلدى

ادەتتە, كوشپەلى ومىرمەن قابىسىپ جاتقان تۇرمىس-تىر­شىلىكتىڭ ءتىنىن ۇزبەي ۇستاۋ ءۇشىن تەك اۋىلدا تۇرۋ كەرەك دەگەن تۇسىنىك قالىپتاسقان. مىسالى, قالاداعى كوپقاباتتى ۇيدە توبىلعى تۇتاتىپ, كۇبى ىستاۋ مۇمكىن ەمەستەي. الاي­دا ىنتا بولسا, ونى دا ىستەۋگە بولادى ەكەن.

قوستاناي قالاسىنىڭ تۇر­­عى­نى بيعانشا قارينا بۇگىندە 78 جاس­تا. زەينەتكەر قالاعا 2006 جىلى تور­عايدىڭ كوكالات اۋىلىنان قونىس اۋدار­عان ەكەن.

«كوشەردە كۇبىم مەن قول ديىر­مەنىمدى قالدىرماي الا كەتتىم. «كوپ­قاباتتى ۇيدە ونى قايتەسىڭ؟!» دەپ كۇلگەندەر بول­دى. بىراق ولاردىڭ ءسوزىن قۇلاعىما قىستىرعان دا جوق­پىن, – دەيدى زەينەتكەر. – ال­پىس جىل بويى ورتايماعان بۇل كۇبى – اۋلەتىمىزدىڭ ىرىسى ىسپەتتى. ءوزىم 1959 جىلى تۇر­مىسقا شىقتىم. جۇبايىم فازىلحان اۋىلدا بايلانىسشى بولىپ قىزمەت ىستەيتىن. ۇيدە ءۇش بىردەي ەنەم بولدى. ءبىزدىڭ جاس شاڭىراعىمىزعا سىيلىق رەتىندە ساپا سەيىل­حانوۆ ەسىمدى شەبەر اعاش كۇبى جاساپ بەردى».

وتكەن شاعىن وسىلايشا ەسكە العان انا, ىدىستىڭ تاريحى جايلى دا بايانداپ بەردى:

«ەنەم قارلىعاش قازاقى سالتتى بەرىك ۇستايتىن كوشە­لى كىسى ەدى. بوساعامىزدان جىل­­­قى ارىلعان جوق. ول كەزدە­ جەر قارايىسىمەن كيىز ۇيگە شىعىپ, وزەن جاعاسىنا كوشە­تىنبىز. وتاۋدىڭ قاسىنان شا­عىن قوس تىگىلەدى. كەمى ەكى-ءۇش بيە ساۋامىز. اعاش كۇبى – باپ­تى كوپ قاجەت ەتەتىن ىدىس. ىس­تاپ, مايلاپ وتىرماساڭ, وڭەزىپ, قاڭسىپ كەتەدى. 1995 جىلى ەنەم دۇنيەدەن وزدى. كوز جۇمارىندا «قارا كۇبىڭدى قاڭسىتپا. فازىلحانىمدى شولدەتپە» دەپ ىمدادى. ول كىسىنىڭ وسيەتىن ادال ورىنداپ كەلەمىن. بىراق قالادا بيە ۇستاي المايسىڭ. سول ءۇشىن كوجە اشىتامىن. كوجەگە سۋ, ۇن, تۇز, ءسۇت عانا قوسامىن. بالەن جىل ىس سىڭگەن كۇبىنىڭ قاسيەتى شىعار, اشىعاندا قىمىزعا بەرگىسىز بولادى. كوجەمە, اسىرەسە اياعى اۋىر كەلىنشەكتەر ىنتىق. ولارعا تەگىن بەرە­مىن.

ەلدىڭ يگى-جاقسىلارى, كور­شى-كولەم وسى كۇبىدەن ءدام تاتىپ, باتاسىن بەردى. قاي­سى­بىر جىلى, اقىن ايبەك بالام مەككەگە بارا جاتىر دەگەندى ەستىپ, قولداعى بارىمدى قۇيىپ, سالەمدەمە رەتىندە جىبەردىم. كەيدە استانادان ارنايى الدىراتىندار بار. ءبارىنىڭ ايتارى – العىس. ادام­عا ودان ارتىق نە كەرەك؟!

كوپ تىلەگى قابىل بولعان شىعار, قۇدايعا شۇكىر, ەل قاتارلى تۇرمىس كەشتىك. بو­سا­عامىزدان كىسى ارىلعان جوق. ومىرگە 11 بالا اكەلىپ, كەڭەس وكىمەتىنىڭ «كۇمىس ال­قا­سىن», قازاق­ستاننىڭ «التىن القاسىن» كەۋدەمە تاق­تىم. جۇ­بايىم فازىلحان ماۋ­دانوۆ وردەندى باي­لانىس­شى. ءوزىم كۋلي­ناريانىڭ مەڭ­گەرۋشىسى بولىپ ىستەپ, زەينەتكە شىقتىم. بۇگىندە نەمەرە, شو­بەرە ءسۇيىپ وتىرمىز», – دەيدى اجەي.

بيعانشا اجەنىڭ ىستەگەن تاعا­مى عانا ءتىل ءۇيىرىپ قوي­مايدى, ىسمەرلىگى دە ءبىر توبە.

«بالا كۇنىمنەن ءىس تىگۋگە ءۇيىر بولدىم. ءبىزدىڭ جاس كەزى­مىزدە كيىم-كەشەك قات ەدى. كوي­لەكتەن باستاپ, شابادان, كورپە-جاستىقتى قولدان تىك­تىم. ەلۋ جىل ۇستاعان قول ما­شي­نامدى ءبىر كەلىنىمە بەردىم. قازىر جاڭاسىن ساتىپ الدىم. قۇر قاراپ وتىرا المايمىن. اۋىلداعى زامانداستارىم قىز جاساۋىن قازىرگە دەيىن ماعان تىكتىرەدى», دەيدى زەينەتكەر. بيعانشا اجەنىڭ تاعى ءبىر قىرى, ول كىسى جايعان داستار­قاندا دۇكەننىڭ تاماعى سيرەك كەزدەسەدى. «جەيتىنىمىز ەت, سۋسى­نىمىز كوجە. قۇرت, ىرىم­شىك, جەنت­تىڭ ءبارىن ءوز قولىمنان جاسايمىن. اكەم ۇستاعان ديىرمەندى ءالى پايدالانامىن. شالىما بيداي تارت­قىزىپ, جىل-ون ەكى اي تەك ۇلتتىق تاعام تۇتىنامىز. سونىڭ قۋاتى شىعار, 80 جاسقا تاياساق تا, دەنساۋلىعىمىز شۇ­كىرشىلىك. ايتپەسە, ءبىز كورگەن بەينەتتىڭ شەگى جوق. بەسىكتەن بەلىمىز شىقپاي ماساق تەردىك, ءومىر بويى اۋىلدى جەردە تەزەك جيناپ, وت جاق­تىق, يىناعاشپەن سۋ تاسىدىق. ءۇي شارۋا­سى, بالا كۇ­تىمى, قوناق قارسى الۋ, ءبارى-بارىنە ۇلگەردىك. تەگىندە, تازا, قۇنارلى تاعام مەن تىنىمسىز ەڭبەك ادامعا قۋات بەرە­دى. سەكسەنگە تاياعان شا­عىمدا بالكوندا كۇبى ىستاپ, كوجە اشىتۋ وڭاي ەمەس. بىراق ەنەم­نىڭ وسيەتىن جەردە قالدىرا المايمىن ءارى بۇل مەن ءۇشىن تاپ­­تىرماس ەرمەك», – دەيدى 78 جاستاعى اجەي.

الپىس جىل ۇز­دىكسىز ۇستا­لىن­عان كۇبىنىڭ سىيىم­دىلىعى 15-20 ليتردەي. ۇشتەن ءبىرىن قور­عا الىپ قالىپ, ەكى كۇن سايىن جاڭادان قۇيىپ وتىرادى. كۇبى ىستاۋعا قاجەت توبىل­عىنى بي­عانشا اجە بالالارىنا قالانىڭ سىرتىنان الدىرتادى ەكەن.

سوڭعى جاڭالىقتار