سونىمەن قاتار قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ الەمنىڭ سۇڭعىلا ساياساتكەرلەرى گەنري كيسسيندجەر, پان گي مۋن سياقتى الىپتاردىڭ ءوزى سىيلاستىقپەن قارايتىن, ءبىلىمى مەن بىلىگىن باعالايتىن قايراتكەرلىگىن دە بىلەمىز.
قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتى رەتىندەگى انت بەرۋ راسىمىندە ەلىمىزگە ينۆەستيتسيا تارتۋ ماسەلەسىن العا شىعاردى. ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا شەتەلدىك ينۆەستيتسيانىڭ ىقپالى زور ەكەنى ءسوزسىز. ايتالىق, قوسىمشا قاراجات ءوندىرىس ورىندارىنىڭ وركەندەۋىنە, جاڭادان جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا, جۇمىسشىلاردىڭ جالاقىسىن كوتەرۋگە, ونىڭ ىشىندە الەۋمەتتىك ماسەلەلەردىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋعا وڭ اسەرىن تيگىزەدى. سوندىقتان دا مەملەكەت باسشىسى ينۆەستيتسيا تارتۋ ماسەلەسىن مينيسترلەر مەن اكىمدەردىڭ الدىنا جاۋاپتى مىندەت رەتىندە بەلگىلەپ بەردى.
وتكەنگە ءسال كوز جۇگىرتە قاراساق, قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى ەل ۇكىمەتىن باسقارىپ تۇرعان ۋاقىتتا, ياعني 1999-2002 جىلدار ارالىعىندا ەلىمىزدە ىشكى جالپى ءونىمنىڭ ەڭ جوعارى ءوسۋى تىركەلگەن ەدى. بۇل – ەكونوميست رەتىندەگى مەنىڭ تالداۋىم. ونىڭ ەشقانداي قۇپياسى جوق – شەتەلدىك ينۆەستورلار بىلىكتى ديپلومات, سۇڭعىلا ساياساتكەردىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنا سالاتىن قارجىلارى جانە ونىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كەپىل بولاتىنىنا قاپىسىز سەندى.
ماسەلەن, وسىنىڭ ارقاسىندا, سول ۋاقىتتارى اقتوبە وبلىسىنىڭ وزىندە داڭعاراداي زاۋىتتار, ەكپىندى ءوندىرىس ورىندارى اشىلدى. ونىڭ ىشىندە, حرومتاۋ اۋدانىندا تاقىر جەردە مىس كومبيناتى ىسكە قوسىلىپ, ەكى مىڭداي جۇمىس ورنى اشىلدى. ءتول تەڭگەمىزدى قولىنا ۇستاپ كورمەگەن ادامداردىڭ زاۋىتقا جاي جۇمىسقا ورنالاسىپ, جالاقى العانداعى قۋانعان ساتتەرى ءالى ەسىمدە.
مەملەكەت باسشىسى انت بەرۋ راسىمىندە سويلەگەن سوزىندە قازاقستاندىق كاسىپكەرلەردى قولدايتىن, ينۆەستيتسيالار تارتىپ, ولاردى قورعايتىن, ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتى ىنتالاندىراتىن كەڭ كولەمدى ورتا قالىپتاستىرۋعا ۋادە ەتتى. راسىندا, ينۆەستيتسيا, ىسكەرلىك بەلسەندىلىك دەگەنىمىز حالقىمىزدىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋدىڭ باستى كىلتى.
ءوز باسىم مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆپەن سەنات قابىرعاسىندا تىعىز قارىم-قاتىناستا بولدىم. ويى تەرەڭ, ءبىلىم كوكجيەگى كەڭ, بىلىكتى ۇيىمداستىرۋشى تۇلعا رەتىندە پارلامەنت سەناتىنىڭ جۇمىسىن جوعارى دەڭگەيگە شىعاردى. وعان قوسا, دەپۋتاتتاردىڭ ۇسىنىستارىن تىڭداي بىلەتىن, پىكىر الۋاندىعىن سىيلاي بىلەتىن ديپلومات رەتىندە زاڭ شىعارۋشى ورگاننىڭ جۇمىسىن جۇيەلەي ءبىلدى. سول ۋاقىتتا توراعامىز پارلامەنتتە قابىلدانعان زاڭداردىڭ ساپاسىنا ءمان بەرىپ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋگە, ەل ەكونوميكاسىنا وڭ ىقپال ەتۋىنە ءاردايىم ماڭىز بەرىپ وتىراتىن.
مىنە, وسى باستامالاردى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان پرەزيدەنتى رەتىندەگى انت بەرۋ راسىمىندە جاريا ەتكەن پلاتفورمالارىندا تەرەڭىرەك كورىنىس تاپقاندىعى قۋانتتى.
ايتالىق, جەمقورلىقپەن كۇرەس ماسەلەسى قوعامدى جەگىدەي جەپ قانا قويماي, مەملەكەتتىڭ دامۋىنا تۇساۋ بولاتىنىن پرەزيدەنتىمىز ۇزاق عىلىمي-زەرتتەۋ, تالداۋلارعا سۇيەنە وتىرىپ جەتكىزدى.
ارينە, بۇل كەشەندى جۇمىس بولعانىمەن مەملەكەت باسشىسى جەمقورلىق دەڭگەيىن مەيلىنشە تومەندەتۋگە باعىتتالعان رەفورمالار توپتاماسىنىڭ 1 قىركۇيەككە دەيىن دايىن بولاتىنىن ايتتى. قازىر ماۋسىم ايىنىڭ ورتاسى, قىركۇيەك تە قولسوزىم جەردە تۇر. دەمەك, قىسقا مەرزىمدى اۋقىمدى ءىستى قولعا الۋ جەمقورلىق اتتى كەسەلگە قارسى كۇرەستى تەرەڭ تۇسىنگەندىك جانە كەزەك كۇتتىرمەيتىن قاتەر ەكەنىن ناقتى باعالاۋدىڭ كورىنىسى. بۇل سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى جۇيەلى جۇمىستىڭ قارقىن الاتىنىنىڭ بەلگىسى.
وعان قوسا, مەملەكەت باسشىسى بيۋدجەت قارجىسىنىڭ ءتيىمدى ءارى ناعىز جاندى جەرلەرگە جۇمسالۋىنا دا كوڭىل اۋدارىپ وتىر. مىسالى, ەلوردانىڭ اينالاسىنداعى جاياۋ ءجۇرگىنشىلەر بارا بەرمەيتىن جەرلەرگە سالىنعان تروتۋارلاردى كورىپ ءجۇرسىز. ەلسىزدە جاياۋ ءجۇرگىنشىلەر جولىن سالىپ, قارجى جۇمساۋ قانداي قاجەتتىلىكتەن تۋىندادى؟ ەگەر ول قارجى الەۋمەتتىك سالاعا جۇمسالار بولسا, بىرقاتار كەزەك كۇتتىرمەس ماسەلەلەر شەشىمىن تاپقان بولار ەدى. ەندى پرەزيدەنتىمىز وسىنداي ولقىلىقتارعا جول بەرمەۋ جونىندە نۇسقاۋ بەرىپ وتىر.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇسىنعان باعىتتاردىڭ قاي-قايسىسى دا ەلدىڭ كوكەيىندە جۇرگەن, «ءاتتەڭ, وسى ماسەلە شەشىلسە» دەگەن سۇرانىستارىنا ساي كەلۋى پرەزيدەنتتىڭ حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن تەرەڭ بىلەتىندىگىن ايقىنداپ بەردى. ەڭ باستىسى, ماسەلەلەردى شەشۋ جولدارىن بىلەتىنىن ءوز اۋزىنان ايتتى.
ماسەلەن, ازاماتتاردىڭ بارلىق جەردە ادىلدىك ورناتۋعا بايلانىستى تالابى. ارينە, ادىلدىك – مەملەكەتتىك قۇرىلىمعا, بيلىككە سەنىمنىڭ باستاۋى. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ حالىققا قىزمەت كورسەتۋدە بۇرا تارتپاي, ەشكىمدى الالاماي, زاڭنىڭ ءارىپتەرىنە سۇيەنگەن ارەكەتتەرى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىمىزگە دە اسەر ەتەتىنىن جاقسى تۇسىنگەن ءجون.
پرەزيدەنت حالىقتىڭ تابىس كولەمىنىڭ از ەكەنىن, قارجى نارىقتارىنىڭ تۇراقسىزدانۋىن, ميلليونداعان ازاماتتارىمىزدىڭ نەسيە قامىتىن كيگەندىگىن جاقسى بىلەدى. تابىسى جوعارى جانە ءتومەن ازاماتتاردىڭ اراسىنداعى الشاقتىقتىڭ ەل ىشىندە بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە قوبالجۋ تۋدىرىپ وتىرعانىن دا سەزەدى. سونىمەن قاتار قورشاعان ورتانىڭ قازىرگى مۇشكىل ءحالى – ەكولوگيالىق قاۋىپ-قاتەر, جولداردىڭ ساپاسى دا ازاماتتارىمىزدى الاڭداتىپ وتىرعانىن جاقسى بىلەتىنىنە كوز جەتكىزدىك.
مىنە, ەلباسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق باستامالارىنا سۇيەنە وتىرىپ, تىڭ باعىتتاردى ۇسىنۋ, ولاردىڭ ناقتى شەشىلۋ جولدارىن كورسەتۋ – كورەگەن ساياساتكەرگە ءتان قاسيەت. بۇل پىكىرىم قازاقستاننىڭ جاڭادان سايلانعان پرەزيدەنتىنىڭ انت بەرۋ راسىمىنە قاتىسقان, ۇلىقتاۋدى تەلەديداردان كورگەن وتانداستارىمىزدىڭ ويىنا سايكەس كەلەرىنە سەنىمدىمىن.
پرەزيدەنت جارلىعىمەن كەلەسى جىلى 175 جىلدىعى تويلاناتىن اباي اتامىزدىڭ مىنا سوزىمەن پىكىرىمدى تۇيىندەگىم كەلەدى. ابايدىڭ 37-قارا سوزىندە: «ادامنىڭ ادامشىلىعى ءىستى باستاعاندىعىنان بىلىنەدى, قالايشا بىتىرگەندىگىنەن ەمەس», دەپتى. ولاي بولسا, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز مىندەتىن ۇلىق جوبالاردان باستادى, ال ونىڭ وڭ ناتيجەسى دە كوپ كۇتتىرمەس.
ەلەۋسىن ساعىندىقوۆ,
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى