• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
رۋحانيات 11 ماۋسىم, 2019

«ەل امان, جۇرت تىنىش بولسىن!» – دەيدى توقساننىڭ التاۋىنداعى تۇرسىنبالا ءابدىرامانوۆا

1642 رەت
كورسەتىلدى

بۇگىندە الماتىدا تۇراتىن 96 جاستاعى تۇرسىنبالا ءابدىرامانوۆا ءومىردىڭ سان بەل-بەلەسىنەن وتكەن, ادال قىزمەتىمەن تالاي بيىككە جەتكەن جان. ولاي دەيتىنىمىز, جامبىل وبلىسىنىڭ مويىنقۇم اۋدانىنداعى حانتاۋىنىڭ باۋرايىندا دۇنيەگە كەلگەن ول كىسىنىڭ بۇكىل عۇمىر جولى ونەگەگە, جالپىعا قۋانىش اكەلگەن جاقسىلىققا, جاعىمدى ىستەرگە تولى.
كىشكەنە كەزىنەن اشتىقتىڭ ازابىن تارتقان, بالالار ءۇيىنىڭ دە ءدامىن تاتقان تۇرسىنبالا نەبىر قيىندىقتى باسىنان كەشە ءجۇرىپ شيرىعىپ, ءوس­كەن-ءدى. بويىنداعى بىلسەم, كور­­سەم, جەتسەم دەگەن تاۋداي تالا­بى ونى العا قاراي ۇدايى ۇم­­تىلدىرعان ەدى. وسىنداي قا­سيەت­تەرىنىڭ ارقاسىندا اقىل­دى دا اق نيەتتى قىز كەيىن­نەن كوپتەگەن لاۋازىمدى قىز­مەت­تەرگە قول جەتكىزدى. 

بالالار ۇيىنەن سوڭ الدىمەن الماتىداعى پەدۋچيليششەدەن ءبىلىم الدى. شۋ اۋداندىق كومسومول كوميتەتىندە ىستەپ, وسى جەردەگى اۋداندىق گازەتتىڭ جاۋاپتى حاتشىسى بولعان. 1944-1947 جىلدارى جامبىل وبل­ىستىق «ستاليندىك جول» (قازىرگى«اق جول») گازەتىندە دە جاۋاپتى حاتشىلىق قىزمەتىن اتقارعان.

قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتى جانىنداعى ەكى جىلدىق پارتيا مەكتەبىن بىتىرگەن سوڭ قازىرگى تۇرار رىسقۇلوۆ اۋپارتكومىنىڭ ناسيحات جانە ۇگىت ءبولىمىن باسقارىپ, كوكتەرەك (قازىرگى مويىنقۇم) اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى, ودان كەيىن جامبىل وبلىستىق اتقارۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولدى.

ال 1953-1956 جىلدا­رى ماسكەۋدەگى جوعارعى پار­تيا مەكتەبىندە وقىعان. ءماس­كەۋ­دەن جامبىل وبلىسىنا قاي­تا ورالىپ, بەس جىل بويى جامبىل قالالىق كەڭەسى ءتور­اعاسىنىڭ ورىنباسارى قىز­مەتىن اتقارىپ, ءتورت جىل كوك­تەرەك اۋدان­دىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى, شۋ اۋدان­دىق پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى ب­ولادى. سول سياقتى ون جىل جام­بىل وبلىستىق ات­قارۋ كو­مي­تەتىنىڭ الەۋمەتتىك قام­سى­زداندىرۋ ءبولىمىن باس­قارعان. مىنە, تۇرسىنبالا اپايدى حالقىمىزدىڭ ءبىلىمدى دە ءبى­لىكتى قايراتكەر قىزىنىڭ ءبىرى دەۋىمىزدىڭ سىرى وسىندا.

تۇرسىنبالا اپامىزدىڭ ەرى, مارقۇم ابدىقۇل دا ءبىر­قاتار لاۋازىمدى قىزمەتتىڭ باسىن ۇستاعان ۇلتجاندى ازامات ەدى. ەكەۋى مەملەكەتتىك ءىس­تەردىڭ بەل ورتاسىندا ءجۇ­رىپ, ماريا, ساۋلە, زاۋرە ەسىمدى ءۇش قىز تاربيەلەپ ءوسىر­گەن, ولاردان بىرنەشە نەمەرە, شوبەرە ءسۇيىپ وتىر. ءدال وسى تۇستا ۇلكەن كۇيەۋ بالا­سىنىڭ بەلگىلى عالىم, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, اكادەميك بولات كومەكوۆ ەكەنىن ايت­قانىمىزدىڭ دا ەش ايىبى بولماس.

– مەن وسى ۇزاق عۇمىرىمدا, – دەيدى تۇرسىنبالا قاسەن­قى­زى, – ادامگەرشىلىگى جوعارى, ادال, ءادىل, قوعامشىل, الدىمەن ءوزىن ەمەس, ەلىن ويلايتىن تالاي جايساڭ جاندى جاقسى ادامدارمەن بىرگە ءجۇردىم, ارالاستىم. ماسەلەن, ايگىلى جۇماباي شاياح­مەتوۆتىڭ قامقورلىعىن, كو­مە­گىن كورگەنىمدى ايرىقشا اتاپ وتكىم كەلەدى. سول سياقتى قىزمەتتەس بولعان ىزمۇحامەد ەدىلباەۆ, اسانباي اسقاروۆ, ەكەيباي قاشاعانوۆتى قالاي ۇمىتايىن! ول كىسىلەردىڭ ازبايتىن اقىلىن الدىم, كەرەمەت كەڭەسىن تىڭدادىم, ۇلكەن ۇلگىسىن ۇستاندىم. 

مىنا 1952 جىلى الما­تىدا تۇسىرىلگەن سۋرەتتە جام­بىل وبلىستىق اتقارۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى تۇر­­سىنبالا ءابدىرامانوۆا ء(تۇ­­رەگەپ تۇرعان) مەن قارا­عاندى وبلىستىق اتقارۋ كو­مي­تەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسا­رى فاتيما دانەنوۆا جانە قا­زاق كسر مينيسترلەر كەڭەسى ءتور­اعاسىنىڭ ورىنباسارى ماق­پۋزا نۇرىمباەۆا بەينەلەنگەن.

...بۇل كەزدە اپامىز 29 جاس­تا ەكەن. ۇشقىر ۋاقىتتا توق­­تاۋ جوق قوي. سودان بەرى جىل­جىپ جىلدار, سىرعىپ ايلار ءوتىپتى. جاڭا ءداۋىر تۋىپ, جاڭا زامان كەلدى. قازاق ەلى تاۋەلسىزدىك الىپ, كەمەل كەلەشەككە باتىل بەتتەپ بارادى.

– قۇدايعا شۇكىر,وسى كۇنگە دەيىن جەتتىم, – دەيدى اپامىز. – ەندىگى بار تىلەگىم – ەل امان, جۇرت تىنىش بولسىن!

بەرىكباي قادىقوۆ,

جۋرناليست

سوڭعى جاڭالىقتار