تەرەڭگە ءۇڭىلىپ, توڭىرەككە ويلانا قاراساڭىز, جاندى-جانسىز دۇنيەنىڭ بارىندە دە دىبىس بار, ولاردىڭ ايتىپ تۇرعان اڭگىمەسى دە جەتكىلىكتى. بىراق بىزدەگى كورەر كوز بەن سولاردى ەستيتىن قۇلاقتىڭ كۇش-قۋاتى تومەندەۋ. وسى كەمشىلىكتى اشىق مويىنداپ, قورشاعان دۇنيەدەگىنىڭ ءتىلىن ۇعۋعا تىرىسىپ كورەلىك. سوندا بارىپ شىندىقتى سەزىنەسىڭ. شىندىق دەگەنىڭ جىكتەۋگە كەلمەيتىن جالعىز دانا. بۇكىل ادەبيەتتە سول شىندىقتىڭ قورعاۋشىسى ساتيرا. ساتيرانىڭ كوركەم ادەبيەتتە بولۋى شىندىقتىڭ جالاۋى زاڭعار بيىكتە جەلبىرەپ تۇرعان سۇلۋ ەكەنىن كورسەتەدى. ساتيرا سول سۇلۋ مەن ءبىزدىڭ ەكى ورتاداعى بايلانىسشى. ساتيرا باردا شىندىق باتىل تۇردە ادىمدايدى» دەپ جازعان اۆتور كىتاپتىڭ العى سوزىندە.
ساتيريكتىڭ زامان شىندىعىن وتكىر دە كوركەم تىلمەن بەينەلەگەن سىقاق اڭگىمەلەرى, ۋىتتى قالجىڭ, ماعىناسى تەرەڭ مىسالدارى ءبىلىم كوكجيەگىڭدى كەڭەيتە تۇسەدى. كىتاپ «سايتاننىڭ ساقالى», «ءبارىڭنىڭ ايتقانىڭا قوسىلامىن», «شولاق مىلتىق» دەگەن ءۇش بولىمنەن تۇرادى. «بۇل كىتاپقا ەنگەن ساتيرا جايباراقات ۇستەل باسىندا وتىرىپ جازىلعان ەمەس, ۇشاقتىڭ قاناتىندا, كولىكتىڭ قومىندا, پويىزدىڭ ۆاگونىندا, كۇرە جولدىڭ بويىندا, جاۋىن-شاشىن استىندا دۇنيەگە كەلگەن شىعارمالار. سوندىقتان دا ۋاقىت كەزەڭىنە قاراي تاقىرىپتار دا الۋان ءتۇرلى» دەپ ەسكەرتەدى اۆتور.
جازۋشى جايلى ادەبيەتسۇيەر قاۋىم جاقسى ءبىلۋى ءتيىس. م.جىلقىباەۆا فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت. ەسىك قورعانىنان تابىلعان التىن ادام جازۋلارىن 30 جىلعا جۋىق ۋاقىت زەرتتەپ, قۇپياسىن فيزيكا-ماتەماتيكالىق ادىسپەن اشقان عالىم رەتىندە دە وتاندىق عىلىمعا قوسقان ۇلەسى زور. ەڭ العاش 1986 جىلى ءبىر توپ ساتيريك جازۋشىلاردىڭ ەڭبەكتەرى توپتاستىرىلعان «قيسىق شەگە» دەپ اتالاتىن جيناققا ماعريپا شوجەعۇلقىزىنىڭ سىقاق اڭگىمەلەرى مەن مىسالدارى ەنگەن. 1993 جىلعا دەيىن «قازاق راديوسىنىڭ» ادەبي حابارلار, جاستار رەداكتسياسى ارقىلى ادەبي, پۋبليتسيستيكالىق اڭگىمەلەرى بەرىلىپ تۇرعان. قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ «نايزاگەر» ساتيريك قالامگەرلەر قاۋىمداستىعىنىڭ مۇشەسى بولعان عالىم-قالامگەردىڭ پۋبليتسيستيكانىڭ ساتيرا جانرى بويىنشا جازعان شىعارمالارى «ارا», «قازاق ادەبيەتى», «ەگەمەن قازاقستان», «جاس الاش», «قازاقستان-زامان», «قازاقستان مۇعالىمى», ت.ب. گازەت-جۋرنالداردا باسىلدى, قازىر دە رەسپۋبليكالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ ساتيرا قوسىمشالارىندا جاريالانۋدا.
جازۋشى تۋرالى وسىدان وتىز جىلداي بۇرىن بەلگىلى قالامگەر ۇمبەتباي ۋايدين بىلاي دەپ جازادى: «جازۋشى بولۋ دەگەنىمىز, ءبىزدىڭ تاجىريبەمىزدە – ازاپ, بەينەت: پويىز ىشىندە مە, پويىز ۇستىندە مە – قايدا جۇرمەسىن, قايدا وتىرماسىن, ويدىڭ تۇتقىنى بولۋ. سىنعا تالانۋ. ۋاقىتتى ما, ۇيقىنى ما, ۇلى ونەر جولىندا ايتەۋىر بىردەمەنى قۇربان قىلۋ. ۇلكەندى-كىشىلى ءار شىعارماسى ۇستىندە دۇنيەدەن ءبولىنىپ, جالعىز قالۋ. ۇلكەندى-كىشىلى ءار شىعارماسىنان كەيىن سىلىنىپ قالۋ. جازۋشىنىڭ جاراتىلىسى: شىن قۋانىپ, شىن كۇلۋ, شىن كۇيزەلىپ, شىن جىلاۋ. اۋەلى دەنساۋلىق, سودان كەيىن وسى «ازاپ-بەينەتتىڭ» ءبارىن ءۇيىپ-توگىپ, قۇرمەتتى ماعريپا قارىنداس, وزىڭىزگە تىلەيمىن», دەيدى ءۇ.ۋايدين.