اعادان – اقىل, ىنىدەن – ىزەت

نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى سوناۋ 2009 جىلدىڭ قازان ايىندا ازەربايجاننىڭ ناحيچەۆان قالاسىندا وتكەن تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ 9-سامميتىندە «وڭىرلىك ساياسي بىرلەستىكتەردىڭ بارلىق قاجەتتى بەلگىلەرىنە, ۇيىمداستىرۋ تۇزىلىستەرىنە جانە قۇقىقتىق مارتەبەگە يە» تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ىنتىماقتاستىق كەڭەسىن (تۇركى كەڭەسى) قۇرۋ جونىندە باستاما كوتەرگەن. مۇنىمەن بىرگە گۋمانيتارلىق باعىتتاعى بىرقاتار جالپىتۇركىلىك ينستيتۋتتاردى: تۇركى الەمىن زەرتتەۋ ورتالىعىن, تۇركى اكادەمياسىن, ونىڭ قۇرامىندا تۇركى تاريحىنىڭ جانە مادەنيەتىنىڭ ورتالىعىن, تۇركى ءتىلىن زەرتتەۋ ورتالىعىن, تۇركى كىتاپحاناسىن, تۇركى مۇراجايىن قۇرۋدى ۇسىنعان ەدى.

ن.نازارباەۆتىڭ يدەيالارى ىسكە اسىپ, بۇگىنگى كۇندە تۇركى كەڭەسىنىڭ التى جيىنى ءوتتى. قازاقستاندا حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى, تۇركيادا باسقا دا ينستيتۋتتار جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر. تۇركى كەڭەسى العاشقىدا گۋمانيتارلىق ماسەلەلەرمەن شۇعىلدانسا, ەندى ەكونوميكا, قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن كۇن تارتىبىنە قويا باستادى. وتكەن جىلى قىرعىزستاندا وتكىزىلگەن تۇركى كەڭەسىنىڭ التىنشى جيىنىندا تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەر ينتەگراتسياسىنىڭ تۇجىرىمداماسىنا قول قويىلدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى كەڭەستىڭ ىستەرىنە بەلسەندى قاتىسىپ, باۋىرلاس تۇركى حالىقتارىنىڭ ءبىر­لىگىن بەكەمدەۋگە ۇيىتقى بولۋدا. «تورتەۋ تۇگەل بولسا, توبەدەگى كەلەدى» دەمەكشى, كەڭەستەگى ءتورت مەم­لەكەتتىڭ قاتارىنا وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دا قوسىلۋ نيەتى بار ەكەنىن وتكەن مامىر ايىندا وسى ەلدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى بىلدىرگەنى ءمالىم. 

تۇركيا پرەزيدەنتى تايپ ەردوعاننىڭ ءوزى قازاق حالقىنىڭ ليدەرى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا تۇركى كەڭەسىنىڭ عۇمىر بويعى قۇرمەتتى توراعاسى مəرتەبەسىن بەرۋگە ۇسىنىس جاساعانى ابدەن دۇرىس بولعان. ونىڭ وسىنداي ۇسىنىس جاساپ, باستاما كوتەرۋىنە تولىق حاقىسى بار. تۇركى تىلدەس ەلدەردەگى حالقى ەڭ كوپ تۇركيا اتاتۇرىك زامانىنان بەرى تۇركى حالىقتارىنىڭ ىنتىماعىن ارتتىرۋعا كۇش سالىپ كەلەدى. 

نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ باۋىرلاس ەلدەرگە پەيىلىن انىق اڭعارتقان ەكى مىسالدى كەلتىرە كەتسەم دەيمىن. ەلباسىنىڭ «تۇركياعا دۇشپان بولعاندار ءبىزدىڭ دە دۇشپانىمىز» دەگەن ءسوزى بار. ال ەندى قىرعىز ەلى تۋرالى بۇل كىسى «قازاق پەن قىرعىزدان جاقىن حالىق جوق» دەگەن.

قىرعىز ەلى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن تۇركى الەمىنىڭ كوشباسشىسى دەپ تانيدى. «اعادان – اقىل, ىنىدەن – ىزەت». اقىلمان اقساقالعا قانداي ىزەت كورسەتىلسە دە جاراسىمدى.

باقتىبەك ماقسۇتوۆ, 

«ايكول ماناس بايانى» قورىنىڭ توراعاسى,