• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ايماقتار 24 ءساۋىر, 2019

جەتىساي – تابيعاتى اسەم جەر

4562 رەت
كورسەتىلدى

«تۋعان جەردىڭ ءتۇتىنى دە ءتاتتى» دەيدى حالقىمىز. انىق-قانىق ءارى ءدال اي­تىل­­عان ءسوز. تۋراسىن ايتساق ءادىل با­عا. مۇنى ايتىپ وتىرعانىمىز مى­نادا: ءمىرزاشول دەپ اتالاتىن كەڭ بايتاق جەردىڭ ءبىر پۇشپاعى وسى جەتىساي اۋدانى. مىر­زاشولدىڭ ەتەگى سونوۋ نۇراتا تاۋ­لا­رىنا دەيىن جايىلىپ جاتىر. سون­دىقتان مىرزاشولدەي تاريحي اتاۋى بار, سىردارياداي وزەنى, شار­داراداي ايدىنى بار, كليماتى جىلى, باۋ-باقشاعا قولايلى جەر جەتىساي جەر ءجانناتى ەمەي نەمەنە؟

«قولدا بار التىننىڭ قادىرى جوق» دەمەكشى, وسىناۋ جەردىڭ راحاتىن ءبىزدىڭ جەرلەستەر كورىپ وتىر ما؟ مەنىڭشە, جوق. سەبەبى سىر انانىڭ جاعالاۋىنا دەمالىس ورىندارى نەمەسە بالىق اۋلاۋ, سۋىنا شومىلۋ ءۇشىن ارنايى جەر ءبولىنىپ, كەرەك-جاراقتى قۇرال-سايماندارمەن, قورعانىس زاتتارمەن جابدىقتالۋى ءتيىس. بالالارىمىزدىڭ دەمالۋى ءۇشىن بيۋدجەتتەن كورشى اۋداندارعا اقشا اۋدارىلادى. بۇل قارجى وزىمىزدە قالسا, كوپتەگەن كاسىپكەرلەر جۇمىس­سىز جۇرگەن قانشاما ادامعا جۇمىس تاۋىپ بەرەر ەدى.

ءسوزىمىز دالەلدى بولۋى ءۇشىن وسى ماسە­لەنىڭ ءمانىسىن تاياۋدا «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە جاريالانعان ع.ەلشىبايدىڭ «جا­عاجاي بار, جاعداي دا جاسالادى» اتتى ماقالاسىنان ءۇزىندى كەلتىرەيىك: «تۇركىستان وبلىسىنداعى شاردارا اۋدانى جاعاجاي ءتۋريزمىن دامىتۋعا قولايلى ايماق. بۇل ماقساتتا ورمان قورى جەرىنەن ەلدى مەكەن ساناتىنا اۋىستىرىلعان 255 گەكتار جەر ۋچاسكەسىنە ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاتسيالىق ين­فراقۇرىلىمدار قۇرىلىسىنا جوبالىق-سمەتالىق قۇجات­­­تاما ازىرلەپ, قۇرىلىس جۇمىستارىن 2019 جىلى باستاۋ كوزدەلىپ وتىر.

«جاعاجايدىڭ تۋريستىك الەۋەتىن, جولاۋشىلار لەگىن زەرتتەپ-ەسەپتەپ جاتقان ينۆەستورلار شارداراعا كەلەتىندەر سانى كوبەيسە, اۋەجايدى ىسكە قوسارى انىق. جوبا جۇزەگە اسىرىلعان سوڭ العاشقى جى­لى كەلۋشىلەر سانى 30 مىڭنان اسادى دەپ بولجانىپ وتىر. سونداي-اق جاعاجايداعى نىسانداردىڭ جىل بويى جۇمىس ىستەۋى دە جوبادا قارالعان. بالىق اۋلاۋ, كاتەرلەرمەن سەرۋەندەۋ سەكىلدى قىزمەتتەردەن تۋريستىك باعىتتار دايىندالۋدا. كەڭ كولەمدە ءارى العاش رەت وتكىزىلگەن «Safari Shardara» تۋريستىك فەستيۆالى جاعاجايدىڭ مۇمكىندىگى مەن الەۋەتى مول ەكەنىن اڭعارتتى», دەيدى اۋدان اكىمى بولاتبەك قىستاۋوۆ».

ەندى شاردارانىڭ ءبىزدىڭ اۋماق­تاعى جاعالاۋىنا كەلەيىك. كوبىمىز تاياۋدا تەلەديداردان «شابدالى» اتتى تەلە­فيلمدى كوردىك قوي. شاردارا تە­ڭىزىنىڭ ءبىز­دىڭ تۇستاعى جاعالاۋىندا تۇسىرىلگەن وسى ءفيلمدى تامشالاپ وتىرىپ, قارايعان تاۋى جوق, سارقىراعان وزەنى جوق, كەڭ جاي­­­لاۋ كوكمايسالى جاي­لاۋى جوق, بۇل كوپ ءنار­سەدەن عارىپ نە دەگەن جەر دەگەندەرگە وتە دالەلدى جاۋاپ­ ەدى دەپ قاتتى قۋانعانىم بار. وسى فيلم­دى تۇسىرگەن رەجيسسەرگە راق­مە­تىم­­دى ايتىپ وتىردىم.

فيلمدە سۋ جاعالاۋى ادەمى كورسە­تىلگەن. جاعالاۋدا تىرشىلىك كە­شۋ­شى ادام­داردىڭ باۋ-باقشاسى دا كوك­ورايلى اسەم ەكەن. ءدال وسى جەرلەردەن بالا­لارىمىزعا ارنالعان دەمالىس لاگەرىن سالۋعا بولماس پا؟ ءتىپتى ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن ار­­­­نايى جوبا جاساپ, ۇكىمەتكە ۇسى­نىپ, دە­مالىس ۇيلەرىن دە سالۋعا, دەمالىستى قى­زىقتى ۇيىمداستىرۋعا دا بولادى عوي. ول ءۇشىن العاشقى قادام شار­دارا اۋدا­نى­نىڭ اكىمدىگىمەن كەلىسىپ, سۋ جولىن اشۋ­عا ءمۇم­كىندىك جاساۋ. ياعني, جەتىساي-شار­دارا سۋ جولىمەن ەكى اۋدان تۇرعىن­دارى كەلىس-بارىستى ورنىقتىرادى. سۋ جولى ىسكە اسقان سوڭ ءوزارا ساۋدا-ساتتىق, ءما­دەني-ادە­بي, سپورتتىق, ىسكەرلىك بايلانىس تا رەت-رەتىمەن تىرشىلىككە ەنەدى. ال شاردارادا اۋە جولى قالىپقا تۇسسە, ءبىز­دىڭ ادامدار دا شارداراعا ۇشاقپەن جەتىپ, سۋ جولىمەن ۇيىنە ەرتەرەك كەلەر ەدى.

قازاقستان قازىر ىسكەرلەر مەكەنى. قان­­شاما جوبالار قولعا الىنىپ جاتىر. ءبارى حالىق ءۇشىن. سونىڭ ءبىرى ءبىز­دىڭ اۋماقتاعى شار­دارا مەن سىر انانىڭ جاعا­لاۋىندا بولاشاقتا ورنىعاتىن دەمالىس ايماقتارى بولۋى ءتيىس.

بۇل ايتىلعاندار بىردەن ىسكە اسا قوي­ماس. دەگەنمەن, ءوز جەرىمىزدى ءوزىمىز تۇلەت­پەسەك, ءوز ۇسىنىسىمىزدى ءوزىمىز جوعارىعا ءوت­كىزە الماساق, وندا تۋعان جەرگە دەگەن قۇر­مەت ادىرەم قالماي ما؟ سو­­­­ڭىمىزدا ازا­­ماتتىققا ءتان ءبىر ءىز قال­دىرماساق, وندا وسى ەلدىڭ ازاماتىمىن دەپ قالاي عانا ايتا الا­مىز؟

 

ءوسىمحان پىستەبەك,

جۋرناليست

تۇركىستان وبلىسى,

جەتىساي اۋدانى

 

سوڭعى جاڭالىقتار